© Miranda Gijsen

Alle vragen over de veiligheid van het coronavaccin beantwoord

Hasselt -

Het Belang van Limburg organiseerde dinsdag 9 februari samen met de Universiteit Hasselt live een vragenuurtje rond het coronavaccin en over de vaccinatiestrategie. U reageerde massaal: maar liefst 600 lezers en kijkers hadden een of meerdere vragen voor de experten. Hier krijgt u antwoord op alle vragen over de veiligheid van het coronavaccin.

Miranda Gijsen

LEES OOK. Alle vragen over de bescherming die het coronavaccin biedt beantwoord

LEES OOK. Alle vragen over het coronavaccin beantwoord

LEES OOK. Alle vragen over vaccinatiecentra en vaccinatiestrategie beantwoord

Hoeveel vaccins vandaag in ontwikkeling?

Piet Stinissen (UHasselt): “We zijn heel erg blij dat we de eerste vaccins beschikbaar hebben minder dan een jaar na de eerste besmettingen in België. Er wordt vandaag ook nog heel hard gezocht naar nieuwe vaccins, er zijn nog meer dan 200 vaccins in studiefase. Daarvan zijn er al een zestigtal die ook in de klinische fase zitten, dus waarbij proefpersonen betrokken worden. Een twintigtal zit zelfs al in de eindfase van dat klinisch onderzoek. Dus we krijgen er in de toekomst zeker meer vaccins bij, en dat kan alleen maar goed nieuws zijn.”

Welke stappen zijn er in de ontwikkeling van een vaccin?

Piet Stinissen: “De ontwikkeling gebeurt in verschillende stappen. Eerst wordt het vaccin gemaakt in het labo, dat kan heel snel. Voor mRNA-vaccins is dat op minder dan zes weken gebeurd. Daar heb je wel de erfelijke informatie van het virus voor nodig. Dankzij de Chinese onderzoekers die dat meteen publiek hebben gemaakt, konden we daar al heel snel over beschikken. Op basis van die informatie gaat men dan in het laboratorium als het ware een vaccin in mekaar knutselen. Daarna moet het vaccin nog een hele weg afleggen. Eerst wordt het getest op proefdieren om te kijken of het veilig is en een immuunrespons opwekt. Dan gaan we naar een Fase 1-studie, dat is een kleine proef waarbij men een tiental proefpersonen gebruikt om te zien of het inderdaad goed zit met het vaccin. Krijgen we een immuunrespons? Dan gaat men dat op een grotere schaal toepassen. Dat gaat over een paar honderd proefpersonen waarbij men gaat kijken of de resultaten ook op een grotere populatie worden bevestigd. Dan gaat men naar een Fase 3-studie, dat zijn de hele grote studies waarbij tien- tot soms dertigduizend proefpersonen aan deelnemen. Dat zijn de studies waar men op een grote schaal de veiligheid en de doeltreffendheid van de vaccins kan testen.”

Hoe kan het dat dit nu sneller is verlopen?

Piet Stinissen (UHasselt): “Het is relatief snel gegaan, maar ook heel zorgvuldig. Men heeft geen enkele stap overgeslagen. Het is allemaal gebeurd volgens het boekje. Maar omdat er zoveel energie en middelen in dat onderzoek zijn gekomen, is men heel snel kunnen gaan en heeft men geen tijd verloren tussen verschillende ontwikkelingsfases. Ook de afstemming met de autoriteiten is altijd zeer vlot gebeurd, zodanig dat ook zij de resultaten beschikbaar kregen om te weten wanneer het vaccin beschikbaar zou worden en toegepast kon worden. En de laatste stap is dat die bedrijven al zijn gestart met de productie van de vaccins vooraleer de laatste studieresultaten beschikbaar waren. Kortom, heel snel, maar ook veilig, secuur en zorgvuldig.”

Ik maak me zorgen over de snelle ontwikkeling van de vaccins. Terecht?

Niel Hens (UHasselt/UAntwerpen): “Ik begrijp het, maar ik denk dat die twijfel komt omdat men het proces misschien niet helemaal meegenomen heeft. Als je twijfelt, lees u bij in vakbladen. Ook al is dat soms wat jargon dat moeilijk te verteren is. Ik wil even een vergelijking maken met het ebolavaccin en het pandemische griepvaccin van 2009. Voor het griepvaccin heeft dat iets langer dan een jaar geduurd toen. Met een bestaand platform. Dat is wonderwel gelukt. Ook het ebolavaccin was er op minder dan vijftien maanden, dat is ongelooflijk. Dus ik ben helemaal niet verrast dat we dit coronavaccin geklaard hebben op minder dan een jaar. De belangen waren zo groot dat heel veel mensen er alles voor gegeven hebben. Natuurlijk, en dat begrijp ik ook bij de mensen die er vragen bij hebben: we bekijken elke ontwikkeling met een vergrootglas. Dat kan je als negatief beschouwen. Elk signaal wordt wel een headline in een krant. Anderzijds moet je het ook omgekeerd bekijken. Er zijn zoveel wetenschappers die over de schouders meekijken bij wat er nu gebeurt. Als daar iets gebeurt wat niet koosjer is, dan gaat dat ook ontdekt worden. Het is ongelooflijk hoe snel we vandaag informatie tussen alle wetenschappers kunnen delen. Dus ik ben ongelooflijk gerust in het vaccin.”

Weten we al genoeg over de risico’s op langere termijn?

Jeroen van der Hilst (UHasselt/Jessa Ziekenhuis): “Dat is wel bijzonder. Ik ben hoofd van het Vaccinatiecentrum Jessa Travel Clinic in het Jessa Ziekenhuis. En daar komen per jaar zo’n 5.000 mensen langs voor advies voor ze op reis gaan, daarvan zie ik er zelf een kleine 1.000. En dan krijgen ze ook vaccins. Ik doe dat nu zo’n tien jaar en ik heb ongeveer 10.000 mensen gezien. Ik heb nog nóóit iemand gehad die vroeg naar de lange termijneffecten van het vaccin dat hij kreeg. Die mensen hebben ook gelijk, want dat is allemaal heel goed onderzocht geweest. En die lange termijneffecten zijn er ook niet. Het is ook heel onwaarschijnlijk dat die lange termijneffecten gaan komen bij dit coronavaccin. Het vaccin is ook heel snel uit je lichaam verdwenen. Je spuit het in. Het is een vrij instabiele molecule, dus het gaat snel kapot. En je afweer gaat aan de slag en ruimt het op. Wat er overblijft na 2-3 weken is een goede afweerreactie. Maar van het vaccin is helemaal niets meer aanwezig. Dus hoe dat over tien jaar voor problemen zorgen, kan ik me niet voorstellen.”

Piet Stinissen (UHasselt): “Misschien moeten we toch nog eens benadrukken dat er op dit moment (februari 2021) 32 miljoen mensen gevaccineerd zijn in de wereld met het COVID-vaccin. In de VS, in Israël en in het Verenigd Koninkrijk wordt al veel gevaccineerd en hebben ze al veel ervaring. Al die mogelijk bijwerkingen worden gemonitord. Daar zijn op dit moment al heel wat gegevens over beschikbaar. Dat gebeurt zowel in België als in Europa als in de VS. Dat is trouwens allemaal publiek toegankelijke informatie. Daar zien we, naast pijn in de schouder, geen problemen opduiken. Het is een stukje vertrouwen hebben, maar je moet beseffen dat dit niet opweegt tegen het risico van COVID. Alleen al in België zijn er 20.000 mensen aan overleden. Daar kennen we de risico’s heel goed van, we weten wat daar de gevolgen van zijn. We weten misschien niet wat het betekent op tien jaar voor het vaccin, maar nogmaals, er is al honderden jaren ervaring met vaccinatie. Er is geen enkele indicatie dat het vandaag problemen zou opleveren, en het zou heel vreemd zijn als we nu tien jaar zouden wachten om de vaccins toe te passen.”

Meer over Coronavaccin