De twee kleine stipjes komen tegen 21 december héél dicht bijeen. ©  AFP

Spektakel in de ruimte: Jupiter en Saturnus doen iets wat de mens in 800 jaar niet meer heeft gezien

U hoeft er niet midden in de nacht voor op te staan, met een gewone verrekijker valt er al veel te zien en we moeten al terug naar de duistere Middeleeuwen voor een mens laatst zoiets kon observeren. Volgende maand zorgen Jupiter en Saturnus voor een waar spektakel in de avondlucht.

Tom Le Bacq

Ze liggen redelijk ver van elkaar, Jupiter en Saturnus. Zo’n 646 miljoen kilometer, om precies te zijn. Maar eind volgende maand, op 21 december, zullen ze lijken te versmelten voor onze ogen. Spectaculair? Ja. Historisch? Ook ja.

“We spreken over een zogenaamde grote conjunctie”, zegt Philippe Mollet van Volkssterrenwacht Mira. “Jupiter en Saturnus draaien allebei rond de zon, maar aan verschillende snelheden. De één doet er 15 jaar over, de ander 29. Dan krijg je dus af en toe, zo om de twintig jaar, een moment dat ze elkaar “inhalen” en je ze dus samen ziet.”

Saturnus. 

Om de twintig jaar, zo spectaculair klinkt dat niet. “Dat klopt, maar als dat in pakweg februari of maart voorkomt, zie je het niet, want dan gebeurt het overdag”, zegt Mollet. En ze kruisen ook lang nooit zo “dicht” als dit keer. “We moeten al terug naar 1623 voor ze voor het laatst zo dicht gestaan hebben”, zegt Mollet. “Om dat even te kaderen: de telescoop bestond toen amper vijftien jaar.”

Volgens de geschiedenisboeken was de conjunctie toen moeilijk zichtbaar en is hij waarschijnlijk onopgemerkt gebleven voor de mens. ”De laatste keer dat het fenomeen echt duidelijk zichtbaar was aan de hemel voor de mens, was in 1226”, zegt de Amerikaanse professor Patrick Hartigan van Rice University in Houston.

800 jaar geleden dus. “Het is dus echt een historische kans”, zegt Mollet.

Jupiter. ©  AP

Wat zal je kunnen zien? “Met het blote oog: één ster”, zegt Mollet. “Met een verrekijker zal je de twee kunnen onderscheiden. En met een telescoop zal je op één beeld Jupiter met zijn vier zichtbare maantjes hebben, en Saturnus met zijn ringen. Een schitterend beeld.”

De Volkssterrenwacht Mira zal de beelden waarschijnlijk streamen via Facebook en de website.

Wie zich die avond niet vrij kan maken: in 2080 vindt het fenomeen opnieuw plaats.

Meer over Ruimtevaart