(COLUMN Limburgs Landschap) De baard van Koning Winter

Print
(COLUMN Limburgs Landschap) De baard van Koning Winter

Foto: Dirk Ottenburgs

Voeren - Dirk Ottenburghs van Limburgs Landschap vertelt over leuke ontdekkingen en gebeurtenissen in de Limburgse natuur.

Dat het iets speciaals was, had ik dadelijk door. Maar door mijn beperkte paddenstoelen-, en zeker schimmel-kennis had ik geen idee wat het nu juist was. In een Voerens bos vonden we een bundel witte haren op een boomstronk. Mijn app, die mijn beperkte kennis zou moeten aanvullen, kwam uit op ‘ijsvingertje’. Maar nadien bleek dit de foute determinatie. Het ging om ‘ijshaar’.
Eerst even de wetenschappelijke uitleg. Bij het ideale vriesweer (niet te veel, niet te weinig) bevriest het vocht dat vrijkomt door de stofwisseling van een bepaalde schimmel. Een schimmel die in de kern van dood hout zit en dat vocht door zeer kleine openingen naar buiten perst. Daar vormen zich onder ideale omstandigheden dan hele fijne en lange ijsharen. Ideaal wil zeggen: de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. Licht vriesweer, want als het te hard vriest, valt de stofwisseling van die schimmels stil en heb je geen vocht meer dat naar buiten komt. En genoeg vochtigheid in de lucht zodat het uitgestoten vocht niet kan verdampen. Het is dus een kwestie van de ideale omstandigheden op het goede moment.
En dan moet je er nog snel bij zijn. Want als de temperatuur iets stijgt of de zon die ijsharen ontdekt verdwijnen ze ‘als ijs voor de zon’.
Tot zo ver de droge (of in dit geval vochtige) uitleg over dit fenomeen. De iets meer romantische versie vind ik echter zeker zo goed. Deze schitterende bos-juweeltjes staan ook bekend als ‘de baard van Koning Winter’. Persoonlijk zie ik dan de beelden voor mij van een statige oude man met een lange sneeuwwitte baard die door het bos schrijdt. Om op verborgen plekjes wat van zijn witte lokken te verliezen. Geef nu toe; dat klinkt toch veel leuker dan die vocht persende schimmels.
Wil je dit zelf ook wel eens ontdekken? Je kan het goede moment een beetje voorspellen. Lichte vorst met een dun laagje ijs op de waterplassen, ‘rijp’ op het gras (signaal van hoge luchtvochtigheid) en geen sneeuw. Dat is het ideale ‘ijshaar-weertje’. Op die dagen bij zonsopgang het bos intrekken en je hebt kans om deze juweeltjes te ontdekken. De schimmels die ze veroorzaken leven vooral op beuk en eik. Dus daarmee kan je al heel wat plaatsen uitsluiten. Maar het blijft een zeldzame verschijning. Maar je weet: wie zoekt die vindt (soms wel iets).

www.limburgs-landschap.be


Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio