Na verrassende remise wordt WK schaken beslist met “snelle” tiebreak: hoe werkt dat?

Print
Na verrassende remise wordt WK schaken beslist met “snelle” tiebreak: hoe werkt dat?

Foto: AP

Het WK-duel tussen de Noor Magnus Carlsen en de Amerikaan Fabiano Caruana wordt woensdag in een tiebreak (snelschaak) beslecht. In The College in Holborn, Londen, eindigde maandag ook hun twaalfde partij in een remise. Al na 31 zetten borgen de grootmeesters de stukken weer op.

Hoewel ook de vorige elf spelletjes geen winnaar opgeleverd hadden, kwam de twaalfde remise als een totale verrassing. Na een Sveshnikov-variatie op de Siciliaanse verdediging had Carlsen met zwart immers duidelijk voordeel, terwijl Caruana in acute tijdnood verkeerde. Niemand kon het dan ook geloven toen de titelverdediger een gelijkspel voorstelde. Caruana aanvaardde dankbaar.

“Zijn voorstel verbaasde me”

“Het was niet nodig om tot het uiterste te gaan”, verklaarde Carlsen. “Na zet twintig was ik al tevreden met remise. Het lukte me om vanuit een veilige positie toch wat druk uit te oefenen. Ik wou het vooral volledig safe spelen. Als een draw in dit spel voor mij geen bevredigend resultaat was geweest, had ik het uiteraard helemaal anders aangepakt.”

“Zijn voorstel tot remise verbaasde me”, gaf Caruana toe. “Vanzelfsprekend heb ik toegehapt. Zwart stond er beter voor en voor wit was er nog weinig mogelijk. Ik had ook geen aanvallende ideeën meer. Ik stond er wel al beter voor dan een paar zetten voordien. Het ergste was voorbij en ik dacht misschien wel te kunnen standhouden.”

Hoe werkt zo’n tiebreak?

Woensdag start dus de allesbeslissende “tiebreak”. Maar hoe werkt dat in het schaken?

Een tiebreak worrdt gespeeld in vier “rapid” partijen van 25 minuten. Als er dan nog geen winnaar is, volgen er maximaal tien partijen “blitz”, met 5 minuten bedenktijd. Indien er dan nog altijd geen beslissing is gevallen, komt de spelvorm “armageddon” op het bord. Wit heeft dan vijf minuten totale bedenktijd en zwart slechts vier. Bij remise wordt zwart tot winnaar uitgeroepen.

Wie is favoriet?

Carlsen gaat woensdag als topfavoriet aan tafel zitten. Caruano, nummer twee van de wereld in de normale spelvorm, is immers pas tiende op de wereldranglijst rapid en achttiende op de wereldranglijst blitz. Carlsen is ook in het rapid en het blitz gewoon de nummer een.

De 27-jarige Carlsen veroverde de wereldtitel in november 2013 door Anand van de troon te stoten. In 2014 hield hij Anand van een revanche en twee jaar later verdedigde hij de titel ook met succes tegen Karyakin.

Voormalig wereldkampioen Garry Kasparov ziet toch kansen voor Caruana. “In een tiebreak moet je stalen zenuwen hebben en volgens mij is Carlsen het noorden helemaal kwijt”, becommentarieerde de Rus. “Dat hij zijn zenuwen niet meer te baas kon, is voor mij de enige verklaring voor dat verrassend aanbod tot remise.”

Caruana, 26 jaar, won vorig jaar het kandidatentoernooi en hoopt de eerste Amerikaanse wereldkampioen te worden sinds de legendarische Bobby Fisher (1972-1975).

Is zo’n tiebreak op een WK al eerder gebeurd?

Het is de eerste keer in de geschiedenis dat alle spellen in een kamp om de wereldtitel op remise eindigen. Wel werd een tweekamp om de wereldtitel al drie keer eerder beslist in een tiebreak, telkens in het rapid. De Rus Vladimir Kramnik won daarin in 2006 van de Bulgaar Veselin Topalov, de Indiër Viswanathan Anand in 2012 van de Israëliër Boris Gelfand en Carlsen in 2016 van de Rus Sergey Karyakin.

Hoeveel valt er te verdienen?

In de prijzenpot zit 1 miljoen dollar. Bij een tiebreak gaat daarvan 550.000 dollar naar de winnaar en 450.000 naar de verliezer.