Davidsfonds uchtert over “De Doodendraad", een vergeten verhaal uit WO I

Print
Davidsfonds uchtert over “De Doodendraad", een vergeten verhaal uit WO I

Foto: André Lamoen

Bocholt - Op 11 november zal het precies 100 jaar geleden zijn dat er een einde kwam aan ‘de Grooten Oorlog’. Over de slag aan de IJzer is er veel geschreven, veel minder aandacht is geschonken aan de talloze, vaak onschuldige slachtoffers die er vielen aan ‘de Doodendraad’, een elektrische draadversperring, opgetrokken langs de Belgische grens met het neutrale Nederland. Voor dit stukje lokale geschiedenis was er veel belangstelling in de bib. Wim Cuppens van de Heemkundige Kring Bocholt gaf er tekst en uitleg over deze 340 km lange draad, waarop zo’n 5.000 volt stond.

Om te beletten dat Belgische weerplichtige jonge mannen en spionnen over de grens trokken, besloot de Duitse bezetter in 1915 om een grenszone af te bakenen door middel van een ‘ijzeren gordijn’. Omdat men bij het plaatsen natuurlijke hindernissen zoals moerassen wilde omzeilen, plaatste men de draad niet altijd precies langs de landsgrens. Soms werden er zelfs leefgemeenschappen uit mekaar gerukt. Zo volgde de draad, komend vanuit Bree, het Kempisch kanaal tot Beek en dan naar de Breeërkiezel bij de boerderij Kulen en vervolgens (aan de verkeerde kant) om het dorp heen. Gevolg was dat Bocholt nu in de grenszone lag met alle ellende van dien. Later werd de versperring gelukkig naar de grens met Nederland verplaatst en liep deze langs de Lossing, van de Napoleonsdijk naar de Kempen in Lozen.

De vele aspecten van deze dodendraad leverden een aangrijpend verhaal: van duizenden mensen, die ten koste van alles - ja, dikwijls ten koste van hun eigen leven - de grens wilden oversteken. Het was ook het verhaal van de vindingrijkheid van mensen, om hulpmiddelen in te zetten om de overtocht tot een goed einde te brengen, maar ook een verhaal van verbetenheid, waarmee de Duitsers tegenmaatregelen uitwerkten. 

Kortom, Wim bracht een prachtig relaas, rijk gedocumenteerd met originele kaarten en foto’s en doorspekt met anekdotes. Zo lieten de boeren er bijvoorbeeld geen gras overgroeien toen de draad in 1918 mocht gesloopt worden: “Waat de Pruus veer jaar gebruukte om hie minse tiege te houwe, det kan ich auh good gebruuke vuur mien bieëste, en zelfs zonder stroum oet Kauwelèl”, lachte het keuterboertje.

De leerrijke avond werd met een hoopvolle mededeling afgerond . Leerlingen uit 75 lagere scholen uit Vlaanderen en Nederland zullen honderdduizend witte krokussen planten op het toenmalige traject van de ‘Doodendraad’, die in het voorjaar als een feniks zal herrijzen, als een krokussenlint vanaf de Noordzee tot aan het drielandenpunt bij Vaals. Hulde aan hen, die hun leven gaven voor onze vrijheid!


Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio