Separatisten winnen Catalaanse verkiezingen: Puigdemont claimt overwinning “die niemand kan betwisten"

Print
Separatisten winnen Catalaanse verkiezingen: Puigdemont claimt overwinning “die niemand kan betwisten"

Carles Puigdemont is de winnaar van de verkiezingen in Catalonië Foto: AFP

De separatistische Catalaanse partijen hebben donderdagavond de overwinning opgeëist: ze behouden nipt een meerderheid in het Catalaanse parlement. De partij van Carles Puigdemont, de gevluchte minister-president die in België verblijft, deed het veel beter dan verwacht. “We hebben een overwinning behaald in de moeilijkste omstandigheden”, reageert hij vanuit Brussel. De oppositie wijst er intussen op dat zij wel meer stemmen heeft behaald. “De separatisten zullen nooit kunnen praten in naam van heel Catalonië.”

De Spaanse premier Mariano Rajoy heeft gegokt en verloren. Hij had deze parlementsverkiezingen georganiseerd in de hoop de controle van Madrid over Catalonië te verstevigen na het “illegale” onafhankelijkheidsreferendum.

Maar de separatisten eisen de overwinning op. De drie separatistische lijsten behalen samen 70 zetels van de 135, twee meer dan nodig voor een absolute meerderheid in het regionale parlement.

De anti-onafhankelijkheidspartij Ciudadanos is de grootste partij met 37 verkozen ambtenaren en boekt een grote winst ten opzichte van 2015, toen ze nog 25 zetels binnenhaalde. Door die groei gaan de anti-onafhankelijkheidspartijen er samen ook op vooruit ten opzichte van 2015. Maar omdat de andere unionisten stemmen verliezen, bereiken ze toch geen meerderheid. De Partido Popular van premier Mariano Rajoy lijdt een zware nederlaag: ze behaalt nog 3 zetels. Bij de verkiezingen van 2015 waren dat er nog 11.

Puigdemont spreekt volk toe

Toen zo goed als alle stemmen geteld waren, sprak de separatistische ex-minister-president Carles Puigdemont in Brussel de pers en via videoconferentie het hoofdkwartier in Catalonië toe, samen met de vier andere voormalige ministers van de Catalaanse regering die in België verblijven.

Hij zei dat het separatistische kamp een overwinning heeft behaald bij de Catalaanse verkiezingen en benadrukte dat het “een resultaat (is) dat niemand kan betwisten”.

De Spaanse eerste minister Mariano “Rajoy heeft het plebisciet verloren dat hij wou”. Het feit dat het separatistische kamp de meerderheid behoudt, is “een klap”, jubelde Puigdemont, voor een kleine parterre van Catalaanse separatistische militanten en Vlaams-nationalistische sympathisanten, die verzameld waren in een zaal in het centrum van Brussel.

“We hebben een overwinning behaald in de meest moeilijke omstandigheden. Na meer dan 150 jaar heeft de Catalaanse republiek de Spaanse monarchie verslagen. De absolute meerderheid van de partijen die voor onafhankelijkheid zijn, blijft intact. Er is een meerderheid van partijen die een referendum willen houden.”

Puigdemont had het in zijn speech over “een historische opkomst”. Minstens 82 procent van de stemgerechtigden tekende present, inderdaad een record. In 2015 – het vorige recordjaar – bracht in totaal 77 procent van de kiezers een stem uit.

Normaal zou Puigdemont de nieuwe minister-president van Catalonië worden. Maar tegen de politicus is een aanhoudingsbevel uitgevaardigd. Zodra hij een voet op Spaanse bodem zet, wordt hij gearresteerd. Spanje is een rechtsstaat, dus het is aan de rechters om te beslissen of het aanhoudingsmandaat wordt opgeheven. Zij mogen, als gevolg van de scheiding der machten, geen rekening houden met de verkiezingsuitslagen.

Unionisten

Inès Arrimadas, de leidster van Ciudadanos, de partij die tegen een afscheiding is, wijst er in haar reactie op dat de Catalanen die een stem hebben uitgebracht tegen separatisme, talrijker zijn dan zij die voor stemden. De separatisten “zullen nooit kunnen praten in naam van heel Catalonië”.

“Eén zaak is vanaf nu nog duidelijker. De meerderheid van de samenleving steunt de unie met de rest van de Spanjaarden en Europeanen. De nationalistische partijen zullen nooit kunnen praten in naam van heel Catalonië, want Catalonië dat zijn wij allen”, zei Arrimadas.

Voor Arrimadas’ partij waren de verkiezingen een succes. Ciudadanos, dat in 2006 gesticht werd net om te strijden tegen de nationalisten en de corruptie, is de grootste partij in het parlement. Ciudadanos telt 37 zetels, tegenover 25 twee jaar eerder.

Ciudadanos behaalde 1,1 miljoen stemmen. De som van de stemmen voor niet-separatistische partijen (Ciudadanos, Partido Socialista, Cataluña en Comú en de Partido Popular) is goed voor 52 procent van de stemmen, meer dus dan de separatisten. Maar de Catalaanse kieswet bevat een wegingsysteem dat rurale gebieden bevoordeelt, waar de separatisten sterk staan. Om die reden behaalden ze dus toch een meerderheid van het aantal zetels.

N-VA’ers: “Europa moet verantwoordelijkheid opnemen”

“Madrid kan niet blijven wegkijken”, zo reageerde Vlaams Parlementslid voor N-VA Karl Vanlouwe na afloop van de speech van Puigdemonts speech in Brussel. “Europa moet nu zijn verantwoordelijkheid opnemen.”

en achttal parlementsleden van N-VA tekende present in het Square-Brussels Meeting Centre om steun te betuigen aan de Catalaanse zaak. “Opvallend, de nationalistische en regionalistische partijen hebben de verkiezingen gewonnen in heel moeilijke omstandigheden. Ministers en kandidaten zaten in de cel of werden aangehouden”, aldus Vanlouwe.

Spanje gaf hen niet dezelfde mogelijkheden, maar ze hebben gewonnen, verwees hij naar de meerderheid die de partijen van het onafhankelijkskamp samen behalen. “Dit is een oproep voor dialoog tussen Barcelona en Madrid.” De Partido Popular van premier Mariano Rajoy “heeft heel zwaar verloren, een duidelijk signaal”, besluit Vanlouwe.

Ook Kamerlid Peter Luykx toonde zich een tevreden man. “In de moeilijke omstandigheden waarin deze verkiezingen plaatsvonden, hebben de pro-onafhankelijkheidspartijen toch een meerderheid behaald. Ik ben benieuwd naar de reactie van Rajoy.”