COLUMN - DUCHÂTELET OP VRIJDAG

Bij bitcoin is het puur geloof: hun systeem van geldcreatie en autoregulering is economische ketterij.

Print

duchâtelet op vrijdag

Bij bitcoin is het puur geloof: hun systeem van geldcreatie en autoregulering is economische ketterij.

Roland Duchâtelet

U heeft er misschien al van gehoord. Bitcoin, een samenstelling van bit en coin. Bit verwijst daarbij naar het meest elementaire digitale rekenelement 0 of 1, en coin is Engels voor munt of geldstuk. Een digitale munt dus, die gecreëerd wordt door computers maar niet in de vorm van een munt of briefje wordt omgezet. Een bitcoin blijft na haar geboorte enkel elektronisch bestaan, zoals geld op onze bankrekening.

Oorspronkelijk diende geld enkel om het ruilen van goederen en diensten gemakkelijker te maken. Muntstukken hadden geen nut op zich, je kon ze niet opeten bijvoorbeeld. Om vervalsing tegen te gaan werden munten gemaakt van schaars te vinden metalen zoals zilver en goud. Pas toen een paar honderd jaar geleden banken ontstonden, met klantenrekeningen en kredieten, werd het mogelijk om grote hoeveelheden geld te verzamelen. Kapitaal kon opgebouwd worden. Vandaag is geld voor 90 procent elektronisch. Sommige landen overwegen zelfs om papieren geld en munten af te schaffen. Als je vandaag geld zou uitvinden, dan zou je er niet aan denken papieren geldbewijzen te drukken, en al zeker niet om met een machine metalen munten te maken en te tellen. Betalingen met bankkaart en smartphone zijn gemakkelijker.

Er zijn al een dozijn virtuele munten op de markt. De eerstgeborene, de bitcoin, is gebaseerd op zogeheten blockchain-programmatuur. Chain is het Engels voor ketting, in dit geval een ketting van digitale gegevens. Blockchain klinkt magisch, alsof je er zo maar geld mee kunt maken. Mensen van wie ik het niet verwacht, spreken mij aan over die blockchain. Het heeft een aura van een geweldige uitvinding die de wereld gaat veranderen. Er worden zelfs cursussen over georganiseerd.

De voornaamste eigenschap van een blockchain is dat je met computers nieuwe knooppunten berekent met ketens van gegevens. Dat zijn in dit geval nieuwe bitcoins. De nieuwe knooppunten worden daarna gebruikt om met andere ketens en knooppunten weer nieuwe knooppunten te berekenen. Die knooppunten kun je nadien niet meer vervalsen omdat de geschiedenis van data die eraan voorafgaat ook vervalst zou moeten worden, wat niet kan omdat de ontstaansgeschiedenis ervan bestaat uit datakettingen die in duizenden verschillende computers in de wereld werden gevormd. Daardoor is er geen autoriteit nodig die de echtheid van nieuwe bitcoins garandeert. Maar er is wel steeds meer computerrekenwerk voor nodig. Zo veel dat er op koude plekken in de wereld hangars met duizenden straffe computers staan: niet gezond voor ons klimaat.

Alternatieve munten bestaan al lang, zoals de ‘uren’ bij Lets, een vereniging van mensen die diensten ruilen, zoals bij oude munten. Bij bitcoin daarentegen lijkt het in grote mate om speculatie te gaan.

De waarde van een munt is gebaseerd op collectief geloof in de waarde ervan. De waarde van munten zoals de dollar, de euro of de roebel wordt vooral bepaald door de sterkte van de economie van de VS, Europa of Rusland en de kwaliteit van het beleid van hun centrale bank.

Bij bitcoin is het puur geloof: hun systeem van geldcreatie en autoregulering is economische ketterij. Bitcoin is zo veel waard als een gek er aan geeft. Het is erger dan de tulpenhandel in Holland in 1635 en Lernout en Hauspie in het België van het jaar 2000. Bitcoin is speelgoedgeld voor volwassenen.