”Het is nu of nooit voor onze premier”

Print
”Het is nu of nooit voor onze premier”

Er zijn nog zekerheden in het leven, zelfs in de politiek. Na zaterdag en zondag heeft premier Charles Michel ook gisteren weer bilaterale gesprekken gevoerd met zijn vier vicepremiers om nadien het voltallige kernkabinet samen te roepen. We kunnen hier twee conclusies uit trekken. Eén: ondanks de verdeeldheid over enkele cruciale voorstellen - effectentaks, vennootschapsbelasting en begroting 2018 - wordt er wel degelijk vooruitgang geboekt. Twee: de premier beseft dat hij deze (of volgende) week zijn groot Zomerakkoord op zak moet hebben. Hij weet dat het moment van de waarheid is aangebroken, dat het nu of nooit is. De zaken over het zomerreces tillen, zou het risico op een tweede opeenvolgend uitstel van de regeerverklaring begin oktober alleen maar vergroten. Dat zou een nieuwe vernedering zijn. Dat zou de geloofwaardigheid van zijn regering definitief begraven.

Als alle voorstellen bekend en becijferd zijn, is de psychologie van het onderhandelen aan zet. Onderhandelen is een kunst, een vak apart. “Iedere leek weet dat je bij een hersenoperatie de patiënt in slaap moet doen en zijn schedel moet openleggen. Maar eens de hersenen blootliggen, kan enkel een specialist de ingreep tot een goed einde brengen. Bij onderhandelen is dat net zo”, verwoordde de voormalige liberale onderhandelingsexpert Leo Goovaerts het ooit in deze krant. Premier Michel heeft al meermaals bewezen dat hij dat kan. Neen, hij is geen machtspoliticus zoals Jean-Luc Dehaene en Guy Verhofstadt, die als premier met hun tactische brutaliteit hun gezag konden laten gelden en compromissen door de strot konden duwen. Michel onderhandelt veel strategischer en kijkt vooral wat hij moet ‘betalen’ om akkoorden los te weken. Dat deed hij gisternamiddag 2,5 uur lang met de ‘effectentakskiller’ Alexander De Croo (Open Vld).

Naast inhoudelijk realistische voorstellen en psychologie speelt tijdens dit soort onderhandelingen nog een aspect mee: tactiek. Bilaterale gesprekken om de onderhandelingsmarge bij de verschillende topministers af te tasten om de resultaten vervolgens in aangepaste voorstellen plenair te bespreken, is van alle tijden. Dat geldt ook voor het gebruik van dramatiek, deadlines en best and final offers, alleen mag je daar niet kwistig mee omspringen. Om een landing te forceren is er de beproefde methode van het nachtelijk onderhandelen. Dat geforceerde nachtbraken moet de onderhandelaars zo murw slaan dat ze makkelijker akkoorden sluiten. Het lijkt erop dat premier Michel in die fase van onderhandelen aan het belanden is. De moeilijke dossiers liggen al maanden op tafel, het is de hoogste tijd dat punten en komma’s plaats maken voor duidelijke keuzes. Een zichzelf verklaarde hervormingsregering kan en mag nooit voor minder gaan.