COLUMN - DUCHÂTELET OP VRIJDAG

Onbelast bijverdienen? Leiders van ons land weten niet wat de “ideale” belastingen en uitkeringen zijn

Print

duchâtelet op vrijdag

Onbelast bijverdienen? Leiders van ons land weten niet wat de “ideale” belastingen en uitkeringen zijn

Foto: hbvl

Toelaten dat iedereen onbelast 500 euro per maand mag bijverdienen, is dat een goed plan? Dus geen “jobs” bij, maar mensen die al een job hebben elders laten bijverdienen. Die zo dus ook werk verrichten dat vandaag gedaan wordt door mensen die dat werk als “job” hebben. Misschien gaan “echte jobs” dan verloren. En is dat niet erg, want zorgen jobs niet voor de financiering van de overheid, inclusief financiering van de sociale zekerheid? Onbelast bijverdienen draagt op het eerste gezicht niet bij. Op het tweede gezicht wel. Want als die 500 euro wordt uitgegeven, dan gaat daarvan pakweg 20 procent belasting op consumptie naar de overheid, dus 100 euro. Van de overblijvende 400 euro, die bijvoorbeeld wordt uitgegeven in het restaurant, bij de kapper of het voetbal gaat er weer 20 procent, dus 80 euro, naar de staat. De kappers en voetballers geven de overblijvende 320 euro op hun beurt opnieuw uit. Zolang het in het dienstencircuit blijft, zet dit zich voort, zodat die 500 euro extra verdienste uiteindelijk grotendeels naar de staat vloeit, terwijl ze bij de start betaald werd door een bedrijf aan een werknemer.

Indien die 500 euro wordt uitgegeven aan een smartphone, dan gaat er weliswaar ook 100 euro naar de overheid via de btw, maar de andere 400 euro gaat naar de producent van dat product in de VS, Korea of China. Daarom is het goed om op de producten die door robots gemaakt worden, zoals die smartphone, computers of auto’s, maar ook sommige landbouwproducten, een veel hogere btw te heffen dan op diensten.

De opvatting dat jobs goed zijn voor de financiering van de overheid is overigens enkel waar voor jobs in de privésector. De belastingen en sociale lasten van werknemers actief bij de overheid of in gesubsidieerde sectoren zoals onderwijs, zorg en cultuur, worden door de overheid betaald. De overheid betaalt dus aan zichzelf.

Maar ook in de privésector zijn er jobs die geen belastingen verdragen. Voorbeelden? Onderhoud van de tuin, kleine reparaties in huis zoals lekkende kranen en piepende deuren. Dankzij de dienstencheques is de taak van poetsvrouw, die vroeger in het zwart betaald werd omdat die taak geen belastingen verdraagt, wit gemaakt. Men had echter net zo goed kunnen beslissen dat op dit soort werk geen belastingen of sociale bijdragen verschuldigd zijn. Dat die mensen dan niet “bijdragen” aan hun sociale zekerheid? Dat doen de werklozen ook niet en toch worden werkloosheidsperiodes gelijkgesteld met werkperiodes voor hun pensioenberekening. Het punt is: we hoeven onze sociale zekerheid niet te financieren door bijdragen op het werk! Denemarken heeft al zeer lang een zeer hoge belasting op auto’s waarmee ze de sociale zekerheid voor een deel financieren.

De onenigheid in de discussie rond die 500 euro per maand is waardevol omdat ze aantoont dat de leiders van ons land niet weten wat de “ideale” belastingen en uitkeringen zijn. Die zijn de laatste 70 jaar gegroeid, net zoals een huis van toen dat werd aangepast, eerst met bijkomende koterijen, dan een afzonderlijke keuken en badkamer, centrale verwarming, dan straffere elektriciteit, dubbel glas, kabel-tv, isolatie, enzovoort.

Is de tijd niet aangebroken om een nieuw huis te bouwen? Een huis waarin belastingen en subsidies optimaal zijn voor onze welvaart, eerlijk, rechtvaardig, efficiënt. Toelaten dat de mensen meer mogen verdienen is in ieder geval een goede beslissing. Mooi zou zijn dat we volledig onbelast en vrij tot bijvoorbeeld 1.800 euro per maand (inclusief uitkeringen) mogen verdienen. Enkel daarboven wordt inkomstenbelasting geheven. Succes gegarandeerd.