‘Election Day’ in de VS: Wat gebeurt er en waarom op dinsdag?

Print
‘Election Day’ in de VS: Wat gebeurt er en waarom op dinsdag?

Foto: EPA

Na meer dan een jaar erover te hebben gelezen, geschreven en gedebatteerd, trekken de Amerikanen dinsdag naar de stembus. Op ‘Election Day’ kiezen ze wie de komende vier jaar hun president(e) wordt. Die dag staat er niet alleen voor Donald Trump en Hillary Clinton heel wat op het spel, ook voor lokale politici en zelfs scholen wordt het een bepalende dag. Wij leggen voor u uit waar het dinsdag allemaal om draait.

Wat gebeurt er op ‘Election Day’?

Presidentsverkiezingen: De belangrijkste verkiezingen zijn die voor het presidentschap van de VS. Ook de vicepresidenten worden verkozen, al is hun lot uiteraard verbonden met dat van Clinton en Trump.
Congres: Om de twee jaar, en dus ook wanneer er een nieuwe president wordt gekozen, worden alle 453 leden van het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat verkozen.
Lokale verkiezingen: Heel wat lokale besturen maken gebruik van de opkomst voor de presidentiële verkiezingen, al dan niet massaal, om er zelf op poten te zetten voor lagere niveaus. Zo kunnen burgers in verschillende staten kiezen voor onder andere een nieuwe gouverneur, nieuwe gemeentebesturen, en zelfs nieuwe schoolbesturen.

Moet iedereen gaan stemmen?

In de VS is er geen opkomst- of stemplicht. Of burgers naar de stembus trekken, is dus een vrije keuze. Mensen die willen stemmen moeten dat op voorhand later registreren. In sommige staten kan dat nog de dag zelf.
In acht staten is ‘Election Day’ een betaalde feestdag. In sommige andere staten, onder andere in New York en California, bepaalt de wet dat werknemers met te weinig tijd om te gaan stemmen twee uur vrij moeten krijgen.

Waarom op dinsdag stemmen?

Tot 1845 kregen Amerikaanse staten een marge van 34 dagen binnen dewelke ze hun burgers konden laten stemmen op een van de presidentskandidaten. Maar omdat de resultaten van staten waarin al vroeg werd gestemd mogelijk de uitkomst van de later geplande verkiezingen zouden beïnvloeden, werd gezocht naar één datum voor heel het land. Dat werd de eerste dinsdag na de eerste maandag van november in de jaren die deelbaar zijn door vier.
In 1845 telden de VS nog heel wat landbouwers (en geen auto’s of andere moderne vervoersmiddelen). Zij hadden vaak wel wat tijd nodig om aan een stemlokaal te raken. Door voor dinsdag te kiezen, hield de staat rekening met hun “heilige zondag” en de dag waarop ze naar de markt trokken, doorgaans op woensdag.
Vandaag de dag zijn de VS geen landbouwstaat meer en neemt de tocht naar de stembus geen volledige dag meer in beslag. Daarom zijn er de voorbije jaren heel wat voorstellen geweest om ‘Election Day’ te hervormen. Zo kan er in de meeste staten al via ‘early voting’ gestemd worden vanaf vijftig dagen vóór de eigenlijke verkiezingsdag. Dat kan bijvoorbeeld per post.

Lees meer over de Amerikaanse presidentsverkiezingen