Onderwijshervorming: Deze veranderingen staan de leerlingen te wachten

Print
Onderwijshervorming: Deze veranderingen staan de leerlingen te wachten

Foto: Filip De Smet

Vanaf het schooljaar 2018-2019 krijgt iedereen in het eerste middelbaar 5 uur om volledig vrij in te vullen. Leerlingen kunnen kiezen om nieuwe vakken te verkennen, bepaalde kennis bij te spijkeren of te verdiepen. Dat heeft de Vlaamse regering afgesproken. Scholen beslissen zelf in welke mate de schotten tussen ASO, BSO en TSO blijven bestaan.

Naast de kinderbijslag en de hervorming van de provincies maakte ook de modernisering van het secundair onderwijs deel uit van de "superministerraad" die de Vlaamse regering vrijdag van 8 uur 's ochtends tot na middernacht bezighield. Het akkoord legt de langverwachte uitrol van het masterplan met 71 maatregelen in een definitieve plooi.

Van een brede eerste graad is geen sprake. Al zullen leerlingen voortaan wel een meer getrapte studiekeuze maken. Zo zullen alle leerlingen in het eerste middelbaar naast 27 uur aan basisvorming vijf uur volledig vrij mogen invullen. Ze zullen kunnen kiezen of ze bepaalde vakken "verkennen, versterken of verdiepen", verduidelijkte onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V). Dat biedt dus kansen om sterkere leerlingen uit te dagen en zwakkere bij te sturen.

In het tweede jaar wordt het pakket naast de basisvorming zeven uur, maar is de keuze al grotendeels beperkt tot een reeks basisopties. Denk bijvoorbeeld aan Latijn. Twee uur zullen ze dan nog volledig vrij kunnen kiezen. Voor kinderen in de B-stroom omvat het pakket twintig uur basisvorming, gecombineerd met een basisoptie van twaalf uur waarin dus verkend, versterkt en verdiept kan worden.

Bijsturing tijdens jaar

Niet onbelangrijk is dat de klassenraden een vinger in de pap houden. Blijken leerlingen voor bepaalde vakken zwak te scoren, dan kunnen ze verplicht worden een deel van hun vrij in te vullen uren daaraan te besteden. Opvallend: zo'n bijsturing zou ook doorheen het jaar al kunnen gebeuren, bijvoorbeeld na de kerstvakantie. Scholen behouden grote autonomie om de basisopties in te vullen, benadrukte minister Crevits. "De pedagogische vrijheid en de vrijheid van onderwijs staan dus niet onder druk."

Die vrijheid staat ook centraal in de tweede en derde graad. ASO, BSO en TSO blijven bestaan, maar de focus komt met het matrix-systeem veel meer op de opdeling tussen richtingen die focussen op een doorstroom naar hoger onderwijs en zij die focussen op de arbeidsmarkt. "Het is geen tabula rasa, maar labels horen thuis op structuren, niet op kinderen", zo verwoordde Crevits het.

Acht studiegebieden

Het matrix-systeem moet voor elke richting duidelijk bepalen of die mikt op een doorstroming naar het hoger onderwijs (ASO, TSO en KSO), naar de arbeidsmarkt (TSO, BSO) of beide (TSO). Anderzijds worden de richtingen ook opgedeeld in nog acht studiegebieden, gaande van het wetenschappelijke STEM over economie en organisatie tot voeding en horeca. Voor elk vak is nu bepaald waar het zich precies bevindt. Dus in welke gebied én met welke finaliteit.

Schoolbesturen worden niet verplicht om zich om te bouwen tot campusscholen waar zowel klassieke ASO-richtingen als beroepsgerichte opleidingen mogelijk zijn, of bijvoorbeeld tot eendomeinschool die focust op bepaalde opleidingsgebieden. Maar schoolbesturen die dat wel doen, bijvoorbeeld via samenwerking tussen scholen, zullen prioritair kunnen rekenen op een financieel extraatje om moderne en kwaliteitsvolle technische uitrusting aan te kopen, verzekerde Crevits.

Blijven zitten

"Doel is het best mogelijke onderwijs bieden voor elke leerling", besloot de minister. Daarom ook wil de regering zoveel mogelijk vermijden dat leerlingen nog zonder meer blijven zitten. "Dat is nooit een cadeau voor leerlingen, daar zijn we het allemaal over eens." Wie een B-attest krijgt, zal enkel nog kunnen kiezen om te dubbelen met een gemotiveerd advies van de Centra voor Leerlingenbegeleiding op zak. Een B-attest in het eerste middelbaar zal echter niet meer mogelijk zijn.

Tot slot stond Crevits nog kort stil bij de loopbanen van de leerkrachten. De regering heeft een voorstel klaar dat ondanks vereenvoudigingen toch nog "grote mogelijkheden" behoudt, met name voor wie verlof nodig heeft om voor zieke familieleden te zorgen of voor wie om persoonlijke redenen minder wil werken, zo stelde de CD&V-minister nog.