Kerk en keuze

Print
Kerk en keuze

Foto: HBvL

Het weekendinterview met kersvers aartsbisschop Jozef De Kesel in Dewitte & Donckier heeft voor heel wat ophef gezorgd. Hij zei namelijk dat hij geen voorstander is van het “privatiseren van het geloof”.

Toen hij daarbij het voorbeeld gaf dat katholieke ziekenhuizen het recht moeten hebben om euthanasie of abortus te weigeren op basis van hun geloofsovertuiging, begaf hij zich op glad ijs. Want indirect betwist hij daarmee de wet in dit land. Die zegt namelijk dat instellingen - en een katholiek ziekenhuis is een instelling- de patiënt de mogelijkheid moet laten om voor euthanasie of abortus te kiezen. Door die uitspraak geeft De Kesel katholieke ziekenhuizen en rusthuizen in ons land de facto zijn zegen om tegen de ziel van de wet in te gaan. En dat kan natuurlijk niet. 

Ziekenhuizen worden gelukkig al jaren niet meer onderverdeeld volgens geloofsopvatting. Ze bieden zorg voor alle mensen van een regio, betaald door het belastinggeld van iedereen. En artsen moeten dus - ongeacht het geloof- zorg bieden en rekening houden met de patiënt. Stel je voor dat het ZOL (Genk) of het Jessa Ziekenhuis (Hasselt) euthanasie zouden verbieden, dan is het zelfbeschikkingsrecht van zowat alle mensen uit de twee grootste Limburgse steden nietig verklaard. Gelukkig toont een rondvraag bij de Limburgse instellingen dat dit niet het geval is. Maar toch, het is nog altijd geen verworven recht.

In die context is het terecht dat veel politici en specialisten op hun achterste poten gaan staan. We hebben hier tenslotte bewust gekozen voor een seculiere samenleving, met een strikte scheiding tussen kerk en staat. Dat heeft een reden. Vroeger, in tijden dat de kerk almachtig was en volledig verstrengeld was met het sociale en maatschappelijke leven, kon er een wijdverbreid machtsmisbruik ontstaan. De pedofilieschandalen die de laatste jaren aan de oppervlakte zijn gekomen, zijn daar een bewijs van. De Kesel beseft en erkent dat ook. Dat hij nu deze uitspraak toch doet, net als de officiële reactie van de bisschoppen via Kerknet, toont hoe de kerk worstelt met het vinden van een plaats in onze moderne, seculiere maatschappij en hoe moeilijk het is om de leidersrol die ze eeuwen heeft gehad, los te laten. 

Maar als puntje bij paaltje komt, zullen de bisschoppen ongetwijfeld beseffen dat ze, wanneer ze een rol willen spelen in onze seculiere maatschappij, de regels van de democratie moet volgen. Natuurlijk mogen zij tegen abortus en euthanasie zijn. Dat heet vrijheid van meningsuiting en die is er voor iedereen. Maar ze mogen nooit vergeten dat de kerk niet boven de wet kan staan.