Oost-Europa sterk gekant tegen moslims: ‘Politiek en pers spelen in op angst’

Print
Oost-Europa sterk gekant tegen moslims: ‘Politiek en pers spelen in op angst’

Eerste minister van Hongarij Viktor Orban wil geen moslims opvangen: ‘Europa heeft christelijke waarden. Die moeten behouden blijven’ Foto: REUTERS

Leiders van Oost-Europa zijn niet happig om vluchtelingen op te vangen. Vooral moslims zijn niet welkom. “Een combinatie van economische en culturele factoren”, aldus professor politieke wetenschappen Hendrik Vos. Verschillende Oost-Europese landen houden vandaag een overleg om de krachten te bundelen tegen moslims.

Oost-Europa staat absoluut niet te springen om vluchtelingen op te vangen. Vooral moslims zijn niet welkom. ‘IVCRN’, een organisatie die staat voor ‘Islam in Tsjechië willen wij niet’, heeft 150.000 likes op Facebook. De Hongaarse premier Orban liet ook al duidelijk merken dat moslims niet welkom zijn. “Een gematigde moslim is als een gematigde nazi”, zei hij erover. Vanwaar die afkeer?

De oorzaak is een combinatie van factoren”, zegt Hendrik Vos, professor aan UGent, gespecialiseerd in besluitvormingsprocessen in de Europese Unie en dynamieken in actuele ontwikkelingen in de Europese politiek. “Allereerst zijn er economische redenen. Mensen opvangen kost geld en vraagt het nodige werk. De Oost-Europese leiders zeggen dat West- en Noord-Europa veel welvarender is en daarom de opvang maar op zich moeten nemen.”

Maar dat geldt voor alle migranten. Toch worden vooral moslims geviseerd door Oost-Europa. “Daar spelen cultuur en geschiedenis een rol. Oost-Europese landen zijn etnisch gezien redelijk homogeen. De bevolking reageert angstig en zelf afkerig ten opzichte van iedereen die ‘anders’ is. Voor 1980 was er communisme in Oost-Europa, er was toen amper sprake van migratie. Bij ons zijn er langer migranten, en de invoer is geleidelijk gebeurd. Voor hen is het allemaal heel nieuw.”

Politiek en pers

Extreemrechtse politieke partijen spelen gretig in op die angst. “Oost-Europa heeft een aantal extreem rechtse politieke partijen. Zij winnen aanhangers door in te spelen op de angsten van burgers. De klassieke rechtse partijen zien dit en profileren zich daarom op dezelfde manier”, legt Vos uit. Ook de pers gaat erin mee. “De angst wordt gemakkelijk aangewakkerd door verhalen over de onthoofdingen door IS of Charlie Hebdo. Als de pers linken legt met de moslimgemeenschap wordt die angst enkel gevoed.”

“Diezelfde vergelijkingen zien we trouwens ook bij Belgische politieke partijen. Kijk maar naar Bart De Wever in Ter Zake. De lijn is bijzonder dun. Het ene moment spreekt hij over vluchtelingen, even later heeft hij het over de terrorismeproblematiek. Voor grote delen van de bevolking is de grens tussen de twee heel dun. Het heeft te maken met een gebrek aan kennis”, aldus Vos.

Vandaag houden Polen, Tsjechië, Slovakije en Hongarije een overleg om hun krachten te bundelen. “Dat is niet uitzonderlijk”, zegt Vos. “Binnenkort volgt er nog een stevig Europees debat. Gelijkgezinden willen zich daar samen op voorbereiden en samen sterker staan. Frankrijk en Duitsland hebben dat trouwens ook gedaan. Al hebben zij andere standpunten over het verhaal”, aldus Vos.