Beelden van crash MH17: 'Wie gaf hen de toestemming hier te vliegen?'

De Australische nieuwssite News Corp heeft vrijdag beelden gepubliceerd van de ramp met vlucht MH17 in het oosten van Oekraïne. Uit die video zou moeten blijken dat de rebellen op zoek waren naar een gevechtsvliegtuig, maar erachter kwamen dat het een passagiersvliegtuig betreft.

In de video, die eerder al werd uitgezonden door de BBC, zijn de eerste momenten te zien waarop de rebellen het rampgebied betreden. Er zijn smeulende resten en vliegtuigdelen te zien. De rebellen doorzoeken onder meer de bagage van de passagiers.

Verder vraagt een leidinggevende via de telefoon aan zijn mannen om de omgeving af te zetten en op zoek te gaan naar de zwarte doos van het toestel. Bewoners van het gebied worden weggestuurd van de rampplek. Een van de aanwezigen stelt ook de vraag: “van wie hebben ze toestemming gekregen hier te vliegen?”.

Een ingekorte video die door News Corp naar buiten is gebracht duurt zo’n vier minuten. De volledige video is volgens de Australische nieuwssite 17 minuten lang.

News Corp heeft ook een transcript vrijgegeven van wat er op de lange video wordt gezegd. De rebellen zijn daarin op zoek naar een Sukhoi, een gevechtsvliegtuig dat door het Oekraïense leger wordt gebruikt. Volgens News Corp zijn op de beelden mannen van een rebelleneenheid uit Donetsk te zien.

Hoe de zender aan de beelden is geraakt, is niet duidelijk.

Eén jaar na de crash van MH17: wat is er gebeurd met het vliegtuig?

© BELGAIMAGE

© AFP

© AFP

thumbnail: null
thumbnail: null
thumbnail: null

Vandaag is het precies één jaar geleden dat vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne werd neergehaald en alle 298 inzittenden van het vliegtuig, voor het leeuwendeel Nederlanders maar ook zes Belgen, om het leven kwamen. De tragedie zal op alle mogelijke manieren worden herdacht. Maar over dé hamvraag “Wie heeft MH17 neergeschoten (en waarom)? “ zijn we op dat jaar tijd amper iets wijzer geworden, alle onderzoekscomités ten spijt.

Voor sommigen hoeft dat niet echt: vanaf dag één werd de Russische president Vladimir Poetin met de schuld opgezadeld. Voor diegenen die daar al zeker van zijn, is de zoektocht beperkt tot het vinden van hard bewijs voor de schuld van het Kremlin. Uit te sluiten valt niet dat MH17 qua onderzoek het Lockerbie-verhaal achterna gaat.

Vergissing?

In principe zijn er zes mogelijkheden voor wat op 17 juli 2014 boven het oosten van Oekraïne is gebeurd: de Boeing werd neergehaald door Russen die vlugvlug de grens waren overgestoken, het vliegtuig werd neergehaald door Oost-Oekraïense rebellen, met of zonder hulp vanuit Rusland, of MH17 werd het slachtoffer van een beschieting door Oekraïense regimetroepen, met of zonder medeweten van Kiev, waar toen diverse fracties elkaar naar de keel aan het grijpen waren om zich zoveel mogelijk macht toe te eigenen.

Die drie mogelijkheden kunnen elk nog eens ontdubbeld worden: het neerschieten gebeurde bewust of per vergissing. En dan is er nog een zevende mogelijkheid: geen van de zes voorgaande. Zelfs met de bekende ‘cui bono’-methode kom je weinig verder, want een ‘false flag’-operatie kan ook al niet worden uitgesloten. En de zwarte dozen, die liggen al een tijdje in Londen en bevatten blijkbaar weinig revolutionairs.

Moordwapen

Zelfs over het moordwapen bestaat nog enige onzekerheid: algemeen wordt er vanuit gegaan dat het vliegtuig werd neergehaald door een Boek-raket, een uit 1974 daterend grond-luchtraketsysteem dat niet meer door het Russisch leger, wel nog door het Oekraïense wordt gebruikt. Dat is naar verluidt een zeer moeilijk te hanteren en gesofisticeerde installatie, die behoorlijk wat deskundigheid vergt. Dat maakt het moeilijker de schuld bij de “rebellen”, in die tijd nog vrij gedesorganiseerd, te leggen.

Er zijn ook deskundigen die uit analyse van het wrak opmaken dat de Boeing door een ander vliegtuig (een Soechoj) is neergehaald, een stelling die gretig door de Russische media werd overgenomen. Dan zijn er nog factoren als: waarom vloog het vliegtuig boven oorlogsgebied, waarom week het af van zijn koers (op vraag van de controle in Dnjepropetrovsk) en daalde het 2.000 meter (eveneens op verzoek van de controletoren) en waarom gebeurde het vergaren van het mogelijke bewijsmateriaal (het vliegtuigwrak) zo amateuristisch.

Tot dusver hebben rapporten enkel uitgewezen dat het vliegtuig door “een externe inslag” (het Dutch Preliminary Report van september 2014) werd geraakt en dat het volgende verslag, verwacht in oktober, “zeer helder” zal zijn.

Geheimhouding

Dat we zo weinig weten, komt ook door de officiële geheimhouding. Van het rapport dat onder Nederlandse leiding wordt opgesteld, mag krachtens de Nederlandse wet niets uitlekken en mogen enkel de eindconclusies gepubliceerd worden. Het feit dat inderdaad niets is gelekt, wijst er anderzijds op dat nog weinig gevonden is dat bezwarend is voor het Kremlin.

Ook de samenstelling van het internationaal strafrechtelijk onderzoek naar de ramp, het Joint Investigation Team, is niet echt bevorderlijk voor het boeken van enige vooruitgang. Behalve de Navo-landen Nederland, België en Australië maakt ook Oekraïne er deel van uit - één van de (op zijn minst theoretisch) mogelijke daders. Bovendien zouden die landen het in augustus 2014 al eens zijn geworden dat elk van hen een soort vetorecht heeft, mochten bevindingen gemaakt worden die het land niet zint.

Onwil

Andere redenen waarom nog zoveel in het duister wordt getast: de onwil van Washington om met bewijsmateriaal waarover het Witte Huis zegt te beschikken over de brug te komen, diezelfde onwil van de Navo (die op het moment van de feiten even verderop “oefeningen” hield) en, vooral, de propagandaoorlog met opbod tussen het Westen en Rusland. Alle Russische media zijn, trouwens al van voor de crash van MH17, per definitie “verdacht” en “onbetrouwbaar” voor de Westerse pers, die al een tijdje met een anti-Poetinkramp worstelt.

De zoektocht naar het bewijs voor Russische schuld gaat, door gebrek aan direct bewijs, zelfs zo ver dat onhandig in elkaar geknutselde beweringen van een stelletje Britse bloggers in Leicester, de zogenaamde onafhankelijke Bellingcat-site, voor waarheid worden aangenomen. Wie Bellingcat de koord heeft aangebonden, is de Nederlandse journalist Joost Niemöller. Die is op zijn beurt overtuigd dat MH17 een false flag-operatie was en schreef daar vorig jaar het - weinig besproken - boek ‘MH17: de Doofpotoperatie’ over. Voeg daar nog de gebruikelijke saus samenzweringstheorieën over, en het geheel wordt uiterst ondoorzichtig.

Drie ‘waarheden’

Niemöller heeft het over minstens drie “waarheden”: de echte, de politieke en de juridische.

Van die drie lijkt het Westen vooral in te zetten op “een” juridische waarheid”, door de oprichting van een speciaal tribunaal.

Dinsdagochtend nog telefoneerden de Nederlandse en de Maleisische premier, Mark Rutte en Najib Razak, over de oprichting van zo’n VN-tribunaal. Nederland, Maleisië, Australië, België en Oekraïne hebben maandag de VN-Veiligheidsraad gevraagd een dergelijk tribunaal op te richten. Maleisië speelt in dit proces een belangrijke rol als tijdelijk lid van de Veiligheidsraad. Rusland heeft al meerdere keren laten weten niet positief te zijn over een VN-tribunaal. Het land kan als permanent lid van de Veiligheidsraad met zijn veto besluiten blokkeren.