© Mathieu Meuwis

Dromen over het Oeterdal

Mooi boven de voordeur, en de twee gelijke voorvensters hing de naam van het stamcafé uit mijn jeugdjaren: Café De smid. Café de Smid was een begrip in onze jonge jaren, en was gelegen in Neeroeteren, gehucht 'Op den Berg' ,op den hoek van de kruising Opoeterseweg en de toen nog gekiezelde Ketelstraat, en in de nabijheid van de kiezelgroeven.

Mathieu Meuwis

Eigenaar van Café de Smid was toen de Familie Coolen-Vandebroek. In dezelfde woning was links van het café destijds ook een winkel in zogezegde 'korte waar'.Veel vroeger was er ook een achterliggend bijgebouw met een smidse en werden er paarden beslagen. Vandaar de herkomst van de in de volksmond gekende naam “Bij de Smid”.Er waren meerdere cafés in de buurt , zoals “Bij Stien” , “Bij Jaakske”, en “Café De Kroon”,Maar bij “De Smid” pleisterde in de vijftiger jaren vooral de Bergse jeugd samen.Maar er was meer … Ongetwijfeld hebben de nabijgelegen kiezelgroeven en het kleinevoetbalveldje, die aansluitend gelegen waren mede een enorme invloed gehad.Zowel voor dekleinere als de grotere jeugd van Berg.Jarenlang was dit de afgesproken plaats van samenkomst voor een potje voetbal, bivakkeren en fietscrossen of ravotten in de kiezelgroeven, of als vertrek-plaats voor bosspelen of zwemmen in de Oeterbeek. De grotere oplettende jeugd zorgden dat we steeds tijdig huiswaarts keerden, soms was onze engelbewaarder ook al eens broodnodig…!Eigenlijk vervulde Café de Smid een sociale taak, en dit was gekend en geweten en een gerust zijn voor menige vaders en moeders uit de omtrek.

Voor de ouderwordende jeugd was de link voor een bezoek aan Café de Smid als vanzelfsprekend en normaal, temeer daar meerdere kinderen van “De Smid” onze vrienden of vriendinnen waren.Ik herinner mij nog goed, samen met enkele vrienden mijn eerste eerder onwennig bezoek aan “Café de Smid, maar de gekende lieve meisjeslach,als een stille groet, vanachter de toog stelde ons meteen gerust.Algauw werden we vaste bezoekers, niet alleen het vrouwelijk schoon trok aan, maar het was ernetjes en gezellig, steeds was men er welkom, men kon er een kaartje leggen ,biljarten en of dansen, streeknieuwtjes werden uitgepraat in diverse meningen, maar vooral men kreeg er altijd een verzorgde lekkere pint Cristal.In Café de Smid, een echt volkscafé, was men nooit alleen. Als men de voordeur openstootte zag je links en rechts de mooi gelijnde kaarttafels en stoelen tegen de wand, pal in het midden stond de stoppenbiljart en tegen de achterwand links stond de mooie houten rechthoekige toog met gulden tapkranen, daarachter het glazen buffet met snoep, sigaretten , een platenspeler en loepzuivere gla-zen.Rechts achter,opzij van de toog was een dubbel deur, die uitgaf op een bijkomend lokaal, dat vooral bij kermissen werd ingezet. Tussen twee zijvensters rechts stond de kolenkachel, die in de zomer verwijderd werd, langs de kachel stond later de juke-box en nog later ook een tafelvoetbal.

Tegen de zijmuren links en rechts hingen enkele “Smidse” schilderijtjes en was er een infobord voor aanplakken van openbare verkopen, feesten, kermissen, enz , enz.Café de Smid straalde rust uit, je voelde je er thuis, en zoals ik al zei, men was er zelden alleen.Mathieu, de Smid zelf, groot, eerder wat mager, was voor ons en iedereen een vertrouwde steeds aanspreekbare aanwezige, altijd bereid om een kaartje te leggen, of u uit te dagen op de stoppen-biljart. Wie hem wilde kloppen moest vroeg opstaan.Voor 2 Bfr kon men een gans spel biljarten. Meerdere keren werden prijsbiljarten of prijskaarten georganiseerd. De winnaar kreeg meestal een “sjonk” (hesp). Soms werd die al eens ter plaatse “kalbas” gemaakt en verdeeld onder de aanwezigen,of werden boterhammen met “heikies” door de waard aangevoerd.Alle leeftijden kwamen binnenvallen in Café de Smid. Wij jonge gasten, maar ook dertigers en ouder, daggasten uit de omliggende dorpen, de vaste “blijvers” na de Zondagse “hoogmis”, en natuurlijk enkele stille genieters of dorpsprofeten.Aan de toog zaten of stonden meestal enkele ongehuwde vaste stamgasten, mooi om te zien, hoe zij meestal steeds dezelfde toogplaats opzochten.Anderen, zoals “Doerke” van Waterloos,toen al tegen de zestig, verschalkte soms ons jonge gasten als hij zijn halflege pint langs iemands volle pint neerzette. Even daarna volgde zijn gekende uitspraak “Als dit uw pint is, dan is die van mij” en fluks zette hij de volle pint aan zijn lippen. Grijnslachend onderging hij dan diverse opmerkingen. “Doerke” kon ook stoer vertellen over zijn mooie dochters en zijn groot erf.

De jukebox was steeds voorzien van de laatste nieuwe plaatjes. Meerdere oude toppers zijn nog regelmatig te horen. Ik herinner mij Rocco Granata, Paul Anka, de vele levensliedjes, of Schriebl,maar “Schön ist die Jugend” is er rotgedraaid, gedanst en meegezongen.Voor 5 Bfr kreeg men drie plaatjes. Ook hier die mooie herkenbare werkwijze van sommige stamgasten, vooral “Theuke” viel dan op aan de juke-box , en dan even zo van …”zit mijn jasje goed, zit mijn dasje goed” … en dan vlug een van de lieve dochters van de Smid vragen om te dansen.Graag had ik meer uitgebreid willen vertellen over een aantal gebeurtenissen van stamgasten, die hier de kans kregen “het eens te kunnen zeggen”, hun manier van spreken, hun zorgen, hun leven en handelen, of moppen te vertellen , maar die zorgden voor ontspanning en vermaak , maar ook voor zoveel wijsheid en rijkdom voor mij en vele anderen. Toch enkele herkenbare voornamen: Theuke,Jef, Riekske,Twan, Maan, Naardje, Lei, Jan, Jaak, Bér,Chel, Rik en vele anderen.Terwijl de ouderen eerder een kaartje legden, het pintje veilig onder de kaarttafel, waren wij jonge gasten aan het biljarten, vogelpikken, dansen of tafelvoetbal aan het spelen, of werden er ook al eens fratsen uitgehaald.Natuurlijk hebben ik en vele anderen er leren dansen, en er werd vaak gedanst met de toch wel mooie dochters van de Smid. Veel afspraakjes, gekende en ongekende liefdesverklaringen werden hier uitgebracht. Vreemde snuiters van andere gemeenten werden al eens argwanend bekeken na de zoveelste. dans, maar we lieten ons niet onder onze “duiven” schieten!Toch verliep alles steeds volgens de regels van goed fatsoen.In Café de Smid waren nooit onregel-matigheden die de dorpsgrenzen overschreden.Heerlijke tijden waren het, altijd goede stemming en sfeervolle muziek, zelfs de laatkomers na het “vrijen” kwamen hier even terug op “adem”, voordat zij naar huis fietsten, en het vooruitzicht op alweer een nieuwe werkweek.

Met de kermisdagen of carnaval was het altijd “volle bak” bij de Smid. Dan was er “jazz” en meerdere dagen leute en plezier. Buiten op het voetbalpleintje stond dan het danspaleis “De Meeuw” opgesteld en was het een komen en gaan van verliefden en kermisgasten.Café de Smid was ook meerdere keren medeorganisator van wielerwedstrijden rond Berg, zowel voor jongeren of andere categorieën.Ook soms al eens voor fietscrossen in de kiezelgroeven of voetbaltornooitjes.Regelmatig bij feesten of kermissen was Café de Smid ook ontvanger van de harmonie “De Voortgang” en de helaas niet meer bestaande schutterij St. Catherina van Berg.Soms was er al eens een ekstraatje in Café de Smid, als jonge trouwers, na de “ondertrouw” van bij de pastoor, trakteerden op een tonneke gerstenat. Wij verwelkomden het jonge paar door met de “kamers” te schieten.

Menigmaal, als het “zondagsgeld” nog niet op was, en de school of het werk het toelieten, werd ook in de weekdagen even binnengewipt voor de gezelligheid. Vele vriendschappen voor het leven werden hier geboren.Café de Smid en de woning werd in de latere jaren jammerlijk helemaal afgebroken en vervangen door een modern nieuw café. Ook de “kiezelgroeven” zijn nu volgebouwd met woningen en op ons voetbalpleintje staat nu een elektriciteitscabine.Voor mij echter en vele anderen het wegvallen , van een dankbare herinnering, zij het met terugwerkende kracht, noem het nostalgie, van die mooie herkenbare ontmoetingsplaatsen uit onze jeugdjaren.

Mathieu Meuwis, oktober 1995.

Immo

Auto's in de kijker

Jobs in de regio