© luc daelemans

De gespierde democratie

Zondag maakt Limburg zich op voor het bezoek van de Turkse president Recep Tayip Erdogan. In de Ethias Arena in Hasselt worden zo’n 14.500 mensen verwacht voor zijn toespraak in het kader van de nakende verkiezingen. Daarmee wil Erdogan zoveel mogelijk Belgische Turken overtuigen om voor zijn Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) te stemmen.

mige

Vanuit democratisch oogpunt kan je daar heel wat kanttekeningen bij maken bij. Erdogan is namelijk de president, niet de premier van Turkije. Hij moet dus de hele bevolking vertegenwoordigen en niet enkel de fans van zijn partij bedienen. Dit bezoek lijkt erop te wijzen dat Erdogan daar moeilijk een evenwicht in vindt. Bovendien zouden enkel medestanders welkom zijn in de Ethias Arena, de stem van de oppositie of van een kritische Turkse pers zal er wellicht niet te horen zijn (lees verderop in uw krant).

Dergelijke houding kadert helemaal in de berichten die we de afgelopen jaren onophoudelijk te horen krijgen over zijn bewind. Daarbij lijkt de seculiere republiek, die ooit onder de legendarische Mustafa Kemil Attatürk werd geïnstalleerd, stilaan weg te glijden. Zelfs de scheiding tussen religie en staat lijkt weer op de helling te staan. Vreemd? Misschien, want zowat de helft van de Turken blijft hem steunen. Zij herinneren zich vooral zijn positieve palmares. Tussen 2001 en 2011 heeft hij bijvoorbeeld de armoede en buitenlandse schuld stevig aangepakt en investeerde hij enorme sommen in onderwijs. En Erdogan durft een vuist maken tegen Europa en Amerika. Zijn gespierde taal kan een deel van de bevolking duidelijk bekoren.

Anderzijds mogen we niet blind zijn voor de toenemende kritiek op zijn zeer autoritaire leiding. Na jaren aan de top, lijkt de weg van de democratie minder recht dan ooit tevoren. De machtsstrijd wordt harder en dat lijkt zich te vertalen in enkele dictatoriale trekjes. Complottheorieën, vermeende spionnen, en vijanden in elke hoek... Erdogan spreekt steeds vaker in termen van vijanden. Er gaat geen week voorbij of er duiken nieuwe berichten op over antidemocratische acties, intimidatie, en arrestaties…Zo zou een beledigende tweet een fikse celstraf opleveren van vijf tot tien jaar. Iedereen herinnert zich zijn twitterblokkade en de doofpotaffaire na een corruptieonderzoek. En dan is er nog de bouw van zijn megalomaan optrekje in natuurgebied, met 1150 kamers (oftewel 27 keer het Franse Elysee en 50 keer het Amerikaanse Witte Huis). De lijst van incidenten is stilaan eindeloos en ze zijn moeilijk onder de mat te vegen. Toch blijft Erdogan een democratisch verkozen president en dus is het aan de Turkse bevolking om uit te maken of ze hem al dan niet blijft volgen en steunen. Wij zullen zondag nieuwsgierig en met open geest luisteren naar de visie op een gespierde democratie van Recep Tayip Erdogan.