Nederlandse regeringspartijen krijgen grootste klappen bij verkiezingen

Print

Bij D66 wordt gevierd. Foto: Phil Nijhuis

In Nederland hebben de rechtsliberale VVD van premier Mark Rutte en zijn sociaaldemocratische coalitiepartner PvdA stevige klappen gekregen bij de Provinciale Statenverkiezingen woensdag. Dat blijkt uit de definitieve resultaten. De regering zal stevig aan slagkracht inboeten, maar toch verwacht Rutte dat zijn kabinet de rit zal kunnen uitzitten tot de volgende Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017.

De Provinciale Statenverkiezingen waren ook voor de nationale politiek van groot belang, omdat de provincieraden op hun beurt de leden van de Eerste Kamer (de Nederlandse Senaat) kiezen. Het kabinet van Rutte, dat uit VVD en de PvdA bestaat, had er al geen meerderheid, wat regeren moeilijk maakte. Maar nu de regeringspartijen nog meer zijn verzwakt, belooft dit regeren de komende jaren alleen maar nog moeilijker te worden. 

Alle stemmen geteld, zien de resultaten er als volgt uit. De PvdA zakt van 14 naar 8 (van de in totaal 75) zetels, na een verlies in alle 393 gemeenten. VVD verliest er 3, en gaat naar 13 zetels. Behalve de PVV van Geert Wilders en Groen Links, die elk 1 zetel verliezen (tot respectievelijk 9 en 4), gaan alle partijen uit de oppositie erop vooruit. Het christendemocratische CDA stijgt tot 12 zetels (+1), het linksliberale D66 tot 10 (+5), de Socialistische Partij SP tot 9 (+1). Daarnaast gaat de ChristenUnie van 2 naar 3 zetels, en zowel de Partij voor de Dieren, de oerconservatieve Staatkundig Gereformeerde Partij SGP en de seniorenpartij 50PLUS van 1 naar 2. De Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF) tot slot behoudt haar ene zetel.

De resultaten hebben als gevolg dat het kabinet-Rutte, dat dus al geen meerderheid in de Eerste Kamer had, enkel nog maar meer van de andere partijen afhankelijk zal worden. De oppositie zal steeds meer toegevingen vragen om tot akkoorden over nieuwe wetgeving te komen, wat het uitvoeren van het regeerakkoord er niet makkelijker op zal maken.

'Verlies is pijnlijk, maar verwacht'

Volgens Rutte zal zijn land de komende maanden en jaren dan ook naar alle 'constructieve krachten' moeten zoeken. 'Het hele land is versnipperd, maar moet wel bestuurbaar worden gehouden', zei hij in de nacht van dinsdag op woensdag tijdens een televisiedebat. Naar eigen zeggen is hij van plan hier hard aan te werken, maar vrezen dat zijn kabinet zal vallen, doet hij nog niet. 'Ik verwacht dat mi jn kabinet de rit zal kunnen uitzitten tot de volgende Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017', klonk het.

PvdA-leider Diederik Samsom, die een derde verkiezingsnederlaag op rij lijdt, is intussen niet van plan op te stappen. 'Het verlies is pijnlijk, maar verwacht', klonk zijn reactie. Hij wees er ook op dat de sociaaldemocraten en liberalen twee jaar geleden in heel moeilijke omstandigheden aan de klus zijn begonnen, en weinig populaire maatregelen moesten nemen.