Daarom hebben tieners kuren

Kinderen gaan in hun puberjaren op zoek naar hun onafhankelijkheid en die speurtocht kan tot heel wat grilletjes leiden die de opvoeding bemoeilijken. De Britse neurowetenschapper Frances E. Jensen legt in haar nieuw boek ‘The Teenage Brain’ uit hoe en waarom jongeren anders denken in deze turbulente periode.

vwh

Een braaf kind dat plots verandert in een koppige puber? Zoon- of dochterlief kan er eigenlijk niet veel aan doen. Het zijn vooral de hormonen testosteron, progesteron en oestrogeen die aan de basis liggen van deze evolutie. ‘Hersenen van tieners ‘zien’ deze geslachtshormonen voor de eerste keer en ze zijn bijzonder actief in het limbisch systeem, het emotionele centrum van de hersenen’, zegt Jensen in The Daily Mail. Deze hormonen komen vrij voordat de frontale hersenkwabben volledig zijn ontwikkeld en kunnen impulsen beïnvloeden. Dat verklaart deels waarom adolescenten wel eens stemmingsschommelingen hebben. In de Britse krant pikt Jensen er enkele kenmerken van tieners uit en verklaart ze deze aan de hand van wetenschappelijke informatie. Een overzicht.

Waarom raken veel tieners niet uit bed?

De hersenen van tieners maken later op de avond dan volwassenen het hormoon melatonine aan. Dit hormoon signaleert aan het lichaam dat het bijna bedtijd is. Het resultaat: tieners zijn ’s avonds minder snel moe, blijven wakker maar ’s morgens circuleert het hormoon nog in hun lichaam en is het vaak lastig om op te staan.

Waarom doen ze domme dingen?

Van spijbelen tot onthullende foto’s van zichzelf op social media plaatsen: tieners zijn minder dan volwassenen in staat om de impact van hun gedrag in te schatten. Dat komt omdat hun frontale cortex, het gebied in onze hersenen dat ervoor zorgt dat we oplossingsgericht kunnen denken, nog niet rijp is. Daarom kunnen tieners de consequenties van hun daden moeilijk inschatten en begrijpen, maar dat verklaart ook waarom ze gevoelig zijn voor verleidingen. De sensatie van risicovol gedrag laat meer dopamine vrijkomen in jonge hersenen. Dat is de reden waarom tieners iets gevaarlijks aantrekkelijker vinden dan iemand die ouder is.

Waarom vergeten ze vanalles?

Ooit al een nota in de agenda tegengekomen omdat je kind een werkboek was vergeten? Dan kan hij of zij er volgens Jensen niet veel aan doen. Het geheugen van een tiener is nog niet helemaal ontwikkeld. Adolescenten herinneren zich (onbewust) wel dat hun ouders voor alles zorgden toen ze klein waren daarom kunnen ze nog niet helemaal op hun eigen geheugen vertrouwen. ‘s Avonds samen met je kind een checklist aflopen kan helpen om dit probleem te voorkomen.

Waarom hebben ze driftbuien?

Emoties zijn gebonden aan de werking van de amygdala in de hersenen, dit gebied is verantwoordelijk voor het ervaren van onze meest primaire gevoelens en reacties zoals angst, woede, haat, paniek en verdriet. Omdat er veel minder activiteit is in de frontale kwabben hebben tieners het veel moeilijker dan volwassenen om deze negatieve gevoelens onder controle te houden.

Wat zijn de verschillen tussen jongens en meisjes?

Twee regio’s van de hersenen zijn vroeger ontwikkeld bij meisjes dan bij jongens. Het gaat om het parietotemporal gebied, waar spraak en taal worden verwerkt, en de frontale kwab, de zone die helpt om beslissingen te maken. Deze zones zijn 18 maanden vroeger ontwikkeld bij jonge vrouwen dan bij jonge mannen en dat brengt enkele duidelijke kenmerken met zich mee. Zo zijn jonge meisjes verbaal sterker en kunnen ze beter lezen en schrijven. Bij meisjes is er ook een betere communicatie tussen de rechter en linker hemisfeer waardoor ze beter tussen verschillende taken kunnen wisselen. Dat leidt sneller tot betere organisatorische vaardigheden. En ze zijn emotioneel intelligenter omdat de

amygdala, waar emoties ontstaan, eveneens 18 maanden vroeger is ontwikkeld dan bij jongens. Daarom ervaren meer jongens dan meisjes hun puberteit als een sociaal isolement.

Niet te missen