Symbolen zijn belangrijk

Maandag gaan we met zijn allen terug aan de slag. Dat geldt uiteraard ook voor de regering-Michel. Die staat meteen voor cruciale weken.

Eric Donckier

Men kan niet zeggen dat de federale regering tot nu veel daadkracht uitstraalde. Al tijdens het investituurdebat voerde de oppositie het hoge woord. En er was uiteraard de sociale onrust. Ook daar had de regering niet meteen een antwoord op. De vier meerderheidspartijen hebben dat in grote mate aan zichzelf te danken. In hun drang om een breuk te maken met de 25 jaren dat de (Waalse) socialisten mee in de opeenvolgende regeringen zaten, werden twee beslissingen genomen met een grote symboolwaarde zonder dat ze op het terrein ook veel effect hebben. We hebben het dan over de pensioenleeftijd en de indexsprong.

Het geleidelijk optrekken van de wettelijke pensioenleeftijd naar 67 jaar kan op termijn zinvol zijn. Belangrijker op dit ogenblik is dat meer mensen langer werken, als het even kan tot hun 65ste, en dat er ook werk is voor al die mensen. De indexsprong moet de concurrentiekrachten van onze bedrijven versterken, zonder dat het de schatkist veel geld kost. Maar op een ogenblik van heel lage inflatie levert dat niet meteen veel op. In feite heeft de regering hiermee enkel een heilige koe aangepakt en heeft ze in ruil sociale onrust gekregen die de kleine winst van de indexsprong op voorhand teniet heeft gedaan.

Daar bovenop kwam het gevoel dat bij de inspanningen die de regering vraagt om de overheidsfinanciën te saneren en de economie te versterken, de rijken buiten schot blijven. Lux Leaks en de verkoop van Omega Pharma versterkten dat gevoel. Het voedde de roep naar een vermogensbelasting.

In maart volgt de begrotingscontrole 2015 en krijgt de regering de kans op een doorstart. Een vermogensbelasting kan voor de doorbraak zorgen. Voor zover de regering het daarover, al dan niet in het kader van een tax shift, eens geraakt. En voor zover de regering daar de tijd voor krijgt van de vakbonden. Die willen immers al op 13 januari afspraken maken over eventuele verdere acties tegen de federale regeringsmaatregelen. Komt daar ook nog eens bij dat van die vermogensbelasting zoveel wordt veracht, dat het objectief onmogelijk gehaald kan worden. In Frankrijk weten ze dat al, hier nog niet. De vermogensbelasting is op zich een symbooldossier geworden, net zoals de index en de pensioenen. In de politiek gaat het in eerste instantie om de symbolen. Dat hoeft geen probleem te zijn zolang het beleid op lange termijn maar in het oog wordt gehouden.