Ik wil de NMBS kopen

Print

duchâtelet op vrijdag

Ik wil de NMBS kopen

Vorige week liep ik rond in Londen met Katrien Meire, onze verantwoordelijke voor voetbalclub Charlton. Geen mens in Londen denkt eraan anders te reizen dan met het openbaar vervoer. Katrien liet zich ontvallen: “Goh, je wil niet weten hoeveel geld die treinmaatschappijen hier verdienen.”

k dacht meteen aan de 3 miljard euro die onze NMBS elk jaar via subsidies van de belastingbetaler krijgt. Uit eigen inkomsten haalt de NMBS amper 1 miljard euro. “Ah, de reden waarom ze geld verdienen, is heel eenvoudig”, legde Katrien uit. “In Londen kun je je alleen deftig verplaatsen met de trein en de metro en iedereen betaalt wat hij of zij moet betalen.”

Een logica die staat als een huis, alleen is het de vraag waarom dit in ons land niet zou kunnen. Tenslotte is België slechts drie keer groter dan de London Metropolitan Area. Het grote verschil is dat bij ons NMBS, De Lijn en TEC in Wallonië overheidsbedrijven zijn die niet goed samenwerken. Dat gebrek aan samenwerking is een van de vele kwalijke gevolgen van de administratieve geboorte van Vlaanderen, Wallonië en het ‘hoofdstedelijk gewest’, vijftig jaar geleden. TEC, De Lijn en MIVB zijn regionaal, NMBS federaal. Andere ministers en zo...

In Londen heeft men sinds 1965 een omgekeerde beweging gemaakt dan bij ons: de openbare besturen en het openbaar vervoer hebben zich steeds meer geïntegreerd. Daar kun je met één ticket de verschillende vervoersmaatschappijen gebruiken. Van trein naar metro naar ‘lightrail’ (treinen zonder bestuurder) of bus. Ze hebben daar goede afspraken over gemaakt.

Een ander probleem is dat het openbaar vervoer in ons land notoir is om veel te staken. De mensen kunnen het risico niet nemen om compleet afhankelijk te zijn van het openbaar vervoer. Wij kunnen ons niet in de armen van het openbaar vervoer gooien zoals een klein kind zich in de armen van zijn mama of papa gooit. Veel Belgische stadsbewoners hebben dan toch maar een auto of een ander vervoermiddel. “Voor de zekerheid”, zeggen ze.

Het zou ook anders kunnen, maar dan zou er een pact moeten komen met de NMBS en zijn regionale broertjes. Ze zouden allemaal veel efficiënter moeten worden en niet meer staken. In dat geval wil ik de NMBS wel kopen voor één euro, waarbij de overheid flink wat geld zou besparen.

Of toch niet? De structuur van de NMBS is de laatste tijd zo ingewikkeld gemaakt met een wirwar van dochterondernemingen en geldstromen, dat zelfs een zeer ervaren bedrijfsleider daar geen controle meer op kan hebben.

De subsidies voor NMBS, De Lijn, TEC en de Brusselse metro samen bedragen zo’n 5 miljard euro per jaar. Dus via die subsidies betaalt elk gezin 80 euro per maand voor openbaar vervoer, nog voor ze er ook maar op één trein, bus of metro zijn gestapt en ook maar één ticket hebben gekocht.

Maar er is hoop: als je een goed product aanbiedt, zal de vraag groeien. Kijk maar naar Londen.

Roland Duchâtelet, ondernemer