Geld uitdelen

Print

duchâtelet op vrijdag

Geld uitdelen

Foto: luc daelemans

We zijn ongerust over allerlei zaken die op ons afkomen: de pensioenleeftijd stijgt, de overheid slankt af, verworven rechten wankelen. Elke verandering stuit op weerstand, dus is het heel normaal dat mensen zich vandaag vragen stellen of onze welvaartstaat blijft bestaan. Maar een alternatief is er niet. De sociale zekerheid is de grootste verworvenheid van de vorige eeuw. De herverdeling van de welvaart is te danken aan de enorme stijging van de productiviteit in de privésector.

150 jaar geleden werkte nog 70 procent van de mensen in de landbouw, nu kan 1 procent van de bevolking de rest voeden. Vijftig jaar geleden was de industrie ook nog een enorm belangrijke werkgever. Nu hebben we genoeg aan 5 procent van de bevolking om van alles te maken. En we bouwen alle gebouwen en wegen met 2 procent van de mensen. Dat betekent dus dat 92 procent niet meer bezig is met wat Karl Marx ziet als productief, namelijk mensen die boeren, in de fabriek werken of huizen bouwen. Computers en robots hebben onze plaats ingenomen, niet alleen in de industrie trouwens, ook in het groeiend aantal diensten.

Aangezien veel minder mensen nodig zijn voor de productie van onze materiële welvaart, heeft de overheid zich de voorbije 50 jaar als grote werkgever ontpopt. De stijging van het aantal overheidsjobs heeft een flink deel van de verhoging van de productiviteit in de privé opgesoupeerd.

Maar wat moeten we met die 92% van de bevolking die volgens de definitie van Marx niet productief bezig is? Vandaag is er geen werk voor iedereen in fabrieken. En de vele overheidsjobs hebben de belastingen op werk doen stijgen waardoor onze fabrieken te duur zijn geworden. Denk maar aan Ford Genk.

Eigenlijk is er geen werk genoeg voor iedereen. Moeten degenen die niet werken dan geen inkomen krijgen? Uiteraard wel. We kunnen dan ook niet blijven volhouden dat sociale zekerheid gekoppeld moet zijn aan werken of gewerkt hebben. De overheid moet gewoon geld uitdelen aan iedereen, zodat mensen naar markt en kapper kunnen gaan. Alleen zo kunnen we onze welvaart op peil houden. Nu wordt er ook al geld uitgedeeld: kindergeld, pensioenen, ziekteverzekering, leefgeld, werkloosheidssteun...

Het zal wel even wennen worden in ons hoofd. Want de arbeidsethos zit er diep in.

Ik kijk dus met belangstelling uit naar de ‘Panorama’-reportage van volgende week donderdag over het uitdelen van geld. Want meer en meer economen geloven dat we die weg op moeten. En in Zwitserland gaan ze daar zelfs een referendum over houden.