Bart De Wever: 'Als een dolksteek in mijn hart'

Print
Bart De Wever: 'Als een dolksteek in mijn hart'

Foto: atv

De Antwerpse burgemeester Bart De Wever toonde zich zaterdagmiddag in een interview erg teleurgesteld over de chaos aan de pontonbrug. Hij had er in de ochtend ook zelf middenin gezeten, samen met zijn vrouw Veerle en hun kinderen. Sterker nog: omdat hij net als een paar duizend andere bezoekers amper vooruit geraakte in de wachtrij en hij hoorde van de mensen van het rampenteam van de stad dat het alleen maar erger werd, besloot hij een crisisvergadering bijeen te roepen. Daarop werd besloten tot drastische maatregelen: voor 12.000 mensen in totaal werd de overtocht geannuleerd en zij krijgen allemaal hun geld terug.

De gemoederen waren intussen hoog opgelopen, vooral bij degenen die te horen kregen dat ze er niet meer over mochten (wat later weer wel, maar toen was een groot aantal al vertrokken). “Mensen reageren dan op allerlei manieren. Er zijn er die zich boos maken, anderen blijven rustig. De moeilijkste reacties voor mij zijn de emotionele: mensen die echt huilen omdat ze deze unieke kans in hun leven niet krijgen. Er was een wat oudere vrouw die mij heel geëmotioneerd aansprak, dat ze het toch zo erg vond. Dat gaat als een dolksteek door je hart. Wat kun je dan nog zeggen?” Tegen het einde van de ochtend, toen de brug vanwege de scheepvaart en het getij even moest worden opgebroken terwijl nog zoveel mensen stonden te wachten, was de chaos het ergste: “Het was weer een beetje oorlog”, zei De Wever.

Het gesprek met De Wever vindt omstreeks drie uur plaats op de kaai, met op de achtergrond de pontonbrug waar intussen bezoekers opnieuw over flaneren alsof er niets aan de hand is. Juist hun wandeltempo is het probleem. Bart De Wever: “Het leger ging er blijkbaar van uit dat men gemiddeld tegen 3 kilometer per uur zou stappen over de 370 meter van Rechteroever naar Linkeroever. Maar ze hebben er geen rekening mee gehouden dat de bezoekers vaak stilstaan om foto’s te nemen, om nog eens achterom te kijken naar de kathedraal... Daardoor is er vanaf het begin vertraging ontstaan en na enkele uren liep het uit de hand.”

Nochtans waren er vrijdagavond al problemen geweest, in het bijzonder aan de smalle loopbrug (de zogenaamde valreep) op het einde van de pontonbrug op Linkeroever, waar de bezoekers van de vier, vijf meter brede pontons ineens een steil omhoog lopende trechter op moeten, wat zeker voor mensen met kinderkoetsen en rolstoelen en voor ouderen die niet meer goed te been zijn, een lastige onderneming was; “Ja, maar daar is heel de nacht aan gewerkt”, zegt De Wever. “De breedte van de valreep is verdubbeld. Het ligt vandaag uitsluitend aan het wandeltempo.”

De Wever had voor zichzelf en zijn gezin geboekt voor elf uur. Om half elf waren ze gearriveerd, een uur later stonden ze nog altijd in de wachtende meute. “Het duurde en het bleef maar duren. De mensen vroegen mij wat er aan de hand was maar ik kon ze niet veel vertellen. De mensen van het Vredescentrum die de oversteek organiseren samen met het Belgische en Nederlandse leger, riepen geregeld boodschappen om langs de luidsprekers. Uit die boodschappen kon je afleiden dat het van kwaad naar erger ging.”

Pralines

De grootste slachtoffers waren misschien wel de tientallen vrijwilligers die zich via het Vredescentrum inzetten om de bezoeken in goede banen te leiden. “Die konden er ook niks aan doen, maar ze kregen de volle laag”, zegt Bart De Wever. “Ze werden uitgescholden voor het vuil van de straat. Het was soms echt niet te doen. Ze waren er dan ook niet goed van. Er waren er bij die compleet in shock waren. Ik ben daarom bij de Leonidas een industriële hoeveelheid pralines gaan bestellen om die onder hen uit te delen.”

De Antwerpse burgemeester, die de opening vrijdagavond al had moeten missen door de regeringsonderhandelingen in Brussel, was ook persoonlijk teleurgesteld over zijn mislukte poging zaterdagmorgen. “Ik heb gelukkig de overtocht één keer kunnen maken vrijdagnamiddag, samen met de koning. Maar ik had thuis de kinderen er al helemaal warm voor gemaakt en ze vanalles verteld over de Eerste Wereldoorlog. Voor hen is het spijtig dat het niet is doorgegaan. Ik sta hier nu met die vijf tickets. Dat geld terugvragen uit de Antwerpse begroting? Och, (grimlachje) dat zou een beetje een broekzak-vestzakoperatie zijn.”

60.000 euro

Eén ding is duidelijk: De Wever neemt de volle politieke verantwoordelijkheid om de nasleep van de chaos zo goed mogelijk op te vangen, al heeft de stad in directe zin niets met de organisatie te maken. “Wij zijn facilitator zeg maar, en we hebben er vol onze communicatiemiddelen onder gezet. Maar de organisatie is in handen van het leger en het vredescentrum. Hoe dan ook: alle geannuleerde tickets zullen worden terugbetaald. 12.000 euro maal vijf: dat zal zo’n 60.000 euro zijn. Waar dat geld vandaan komt, dat zien we dan nog wel. Dat is nu niet het belangrijkste.”

Een medewerker van de rampendienst komt tegen De Wever zeggen dat een aantal mensen zich bewust een stuk vroeger aanmelden dan het tijdsslot waarvoor ze geboekt hebben, omdat ze hopen zo een grotere kans te hebben om op de brug te geraken. Die mensen moeten dan worden teruggestuurd als hun ticket gescand wordt. “Hell, hell. Wat gaan we nog krijgen”, sakkert De Wever.

“Heel lastige klus”

De burgemeester beseft maar al te goed dat dit een uniek, eenmalig evenement is, waardoor het niet zo veel zin heeft om lessen te trekken of toekomstige maatregelen te overwegen. “Wat kun je doen? De brug nog een dag langer of nog een weekend laten liggen, lijkt geen optie. Het is nu al logistiek zo’n huzarenstuk geweest. De Schelde is nu eenmaal géén rivier, het is een stróóm. Dit is een heel lastige klus.”

Het is een dure operatie. Volgens het vredescentrum bedraagt de factuur van het leger voor variabele kosten zoals brandstof en extra mensen alléén al 150.000 euro. De afschrijvingskosten voor de boten en pontons bedragen 500.000 euro. Die nemen het Belgische en het Nederlandse leger voor eigen rekening.

“Het is hoe dan ook erg teleurstellend dat dit zo moet uitdraaien”, verzucht De Wever. Het is zo spijtig dat die 12.000 mensen niet over zullen kunnen steken. Dat is zo’n zware beslissing geweest. Dit had één groot feest moeten zijn en het is nu grondig verpest. Natuurlijk ben ik daar boos om. Maar wat kunnen we nu nog doen, behalve de schade zo goed mogelijk beperken?”