Zomerreeks Liedjes

© HBVL

De dansende moeders uit Chili

‘They dance alone’ zong Sting in 1987 nadat hij diep onder de indruk was gekomen van een ontmoeting met de zogenaamde ‘Mothers of the disappeared’ van Chili. Het nummer werd ogenblikkelijk verbannen van de Chileense radio, maar Sting had meteen de aandacht gevestigd op het trieste beeld van de dansende moeders en dochters met de foto’s van verdwenen familieleden op hun kleren gespeld.

mige

De tekst van Sting gaat over ‘verdwijningen’ ten tijde van het regime van Augusto Pinochet in Chili. De vrouwen dansten alleen als stil teken van protest tegen de ‘verdwijningen’ van hun geliefde broers, echtgenoten en vaders. Net als Bono van U2 kwam hij onder de indruk van het vreemde schouwspel dat zich jarenlang elke donderdag op het centrale plein van de hoofdstad afspeelde, vlak tegenover het politiekantoor. Bono bracht zijn ode in ‘The Mothers of the disappeared’, Sting vormde het traditionele Chileense liedje ‘El Gueca Solo’ om tot ‘They Dance Alone’.

De Gueca was de naam van de dans die vrouwen gebruikten bij hun protest. Een traditionele dans die je in je eentje doet met de foto’s van je geliefden op je kleren gespeld. ‘Ik zag dit ritueel voor het eerst toen ik op tour ging voor Amnesty International,’ zegt Sting. ‘En het beeld is me altijd bijgebleven. De kracht van zo’n dans, in een land waar democratie een grap is, is enorm. De Chileense veiligheidsdiensten kunnen je niet arresteren omdat je danst. Hoe graag ze het ook zouden willen. Het is een veel sterker beeld dan mannen die met Molotov-cocktails gooien en zo alleen maar meer geweld uitlokken. Met dat liedje bedoel ik dat de vrouwelijke uitdrukking van protest zoveel sterker is dan de mannelijke.’

Sting kwam onder de indruk van de problematiek in Zuid-Amerika door de ‘A Conspiracy of Hope’-tour, samen met U2, Peter Gabriël en Bryan Adams. Tijdens die tour werden al de deelnemende rocksterren door Amnesty International voorgesteld aan politieke gevangenen van over de hele wereld. Stuk voor stuk mensen die zonder proces veroordeeld en gemarteld waren voor hun overtuigingen. Alle rocksterren raakten diep onder de indruk. ‘Lezen over martelingen is één ding’, zegt Sting. ‘Maar praten met een slachtoffer brengt je nog een stap dichter bij de werkelijkheid. Ik heb nooit mijn mond gehouden en heb altijd en overal over alles mijn mening vrij mogen ventileren. Het was een schok om mensen te ontmoeten die hetzelfde deden als mij maar die daarvoor achter de tralies waren gevlogen.’

Verbannen

Sting raakte vooral onder de indruk van de praktijken van de extreem-rechtse Chileense regering van Pinochet. Gevangenen die werden opgesloten zonder proces, duizenden mensen die van de aardbodem verdwenen en moordcommando’s die in het holst van de nacht toesloegen...

Hij schreef er een liedje over, maar het werd meteen verbannen van de Chileense radio. Maar Sting ging het nummer spelen, samen met de vrouwen, voor wie hij het had geschreven. ‘Dat was wellicht een van de meest intense concerten ooit.’

De Chileense oud-dictator Augusto Pinochet heeft, zij het in vrij vage bewoordingen, enkele dagen geleden voor het eerst de verantwoordelijkheid op zich genomen voor schendingen van de mensenrechten die tijdens zijn bewind door de militairen zijn gepleegd. Of hij ook nog zal opdraaien voor de ruim 3.000 vermoorde of verdwenen mensen in Chili, valt nog af te wachten. Pinochet is al 85.

MaLu