Zomerreeks Liedjes

© HBVL

© HBVL

thumbnail: null
thumbnail: null

De rook om Zappa’s hoofd

“We kwamen allemaal naar Montreux om een plaat op te nemen. Frank Zappa en zijn Mothers speelden in de leukste tent van de stad. Maar een idioot met een lichtpistool brandde de zaak plat tot op de grond.” De riff van de rockklassieker ‘Smoke on the Water’ is zo bekend dat sommige gitaarwinkels een waarschuwingsbordje hebben hangen waarop te lezen staat: Gelieve ‘Smoke on the Water’ niet te spelen. Waar de tekst over gaat, weten minder mensen.

MALU

Op 4 december ging Deep Purple een plaat opnemen in het Zwitserse Montreux, aan het meer van Genève. De hele groep besloot een concert mee te pikken van Frank Zappa and the Mothers in het Casino van Montreux. Frank Zappa was halfweg zijn concert toen de hele tent plots in lichterlaaie stond. Een slechte bedrading was de oorzaak, volgens sommige bronnen.

Deep Purple en wijlen Frank Zappa dachten er anders over. In ‘The Real Frank Zappa Book’ schrijft hij: “Iemand in het publiek had een zelfgemaakte vuurpijl bij en vuurde die af naar het plafond. De rotanbedekking schoot in vuur. Als jongen maakte ik voortduren zelf vuurwerk met zowat alle ingrediënten die ik maar kon vinden. Dus dat was ironisch.”

Ontploffing

De chaos was compleet toen het vuur uitbrak. Het plafond kwam naar benden en het publiek en de band moesten naar de hal rennen om zichzelf in veiligheid te brengen. De zaaluitbaters hadden de deuren met kettingen vastgemaakt omdat er nog steeds mensen wilden binnenbreken voor het concert terwijl het al uitverkocht was. Het auditorium hing vol rook en vlak nadat de groep aan het vuur ontsnapte door de backstagetunnel, ontplofte de verwarmingsinstallatie. Verschillende mensen werden door het raam geblazen, maar bij wonder raakte niemand gewond.

De groepsleden van Deep Purple, die het hele gebeuren vanuit de zaal zagen gebeuren, waren zodanig onder de indruk van de chaos dat ze meteen erna in hun hotelkamer de song ‘Smoke on the Water’ neerpenden. “We zaten naar het concert te kijken toen iemand een lichtpistool afschoot in het plafond”, zei gitarist Ritchie Blackmore achteraf. “Dat schoot meteen in vuur. Frank Zappa draaide zijn hoofd naar de microfoon en zei: ‘Iedereen moet kalm blijven’. Vervolgens sprong hij uit een raam. Het was eigenlijk best grappig.” De versie van Dick Barber, de toenmalige Amerikaanse manager van Zappa, is lichtjes anders. “Frank bleef erg kalm en vroeg het publiek om naar de hal te wandelen.”

De groepsleden verloren al hun materiaal en instrumenten in het vuur, toen al goed voor een bedrag van 1,5 miljoen frank. Het enige wat ze konden redden van het instrumentarium was... een koebel. Het beroemde Casino van Montreux brandde tot op de grond af.

Grote Jamaicanen met joints

Toen The Mothers een week later zonder instrumenten in Londen aankwamen, waren ze over de grote schok heen. Dachten ze...

Aan het einde van de show in The Rainbow met geleende instrumenten sprong een man op het podium. Hij duwde Zappa omver en die belandde in de orkestbak. Zappa brak zijn been. “De bandleden dachten dat ik dood was”, zei Zappa daarover. “Ik was vijf meter naar beneden gevallen. Mijn hoofd lag over mijn schouder en mijn nek was gebogen alsof die gebroken was. Ik had een scheur in mijn kin, een gat in mijn achterhoofd, een gebroken rib en een beenbreuk”, verklaarde Zappa achteraf.

“In die dagen zorgde de lokale promotor nog voor de veiligheid. In dit geval bestond de security uit twee grote Jamaicanen die tijdens de bisnummers een joint zaten te roken.” Een paar roadies van Zappa kregen de aanrander te pakken en droegen hem over aan de politie. Hij gaf achteraf twee versies waarom hij het gedaan had. In de ene had Zappa een knipoogje gegeven naar zijn vriendin. In de andere vond hij dat hij geen waar voor zijn geld had gekregen. Zappa’s stemtoon zakte overigens met eenderde doordat tijdens de val zijn strottenhoofd geraakt werd. Hij bracht de rest van het jaar ook door in een rolstoel.