Zomerreeks Liedjes

© AP

De behouden thuiskomst van de ‘Enola Gay’

Op 6 augustus 1945, zeventien seconden voorbij kwart over acht, dropt Thomas Ferebee de 5 ton zware atoombom ‘Little Boy’. Nog geen minuut later staat de tijd stil in de Japanse stad Hiroshima. Precies zoals Orchestral Manoeuvres In The Dark (OMD) het perfect verwoordt in hun megahit ‘Enola Gay’ van 1980.

MaLu

‘It shouldn’t ever have to end this way’ vindt OMD ook nog, maar luitenant-kolonel Paul W. Tibbets denkt daar helemaal anders over als hij op 1 september 1944 de ultrageheime opdracht aanvaardt. Tibbets neemt de opdracht zo ter harte dat hij de B29-bommenwerper ‘Enola Gay’ doopt, naar zijn moeder. Tot twee dagen voor de fatale dag weten de bemanningsleden niet wat de aard is van hun missie.

Tibbets vormt meerdere bemanningen en laat hen onophoudelijk oefenen. Hij beslist om zeven B-29’s bij de aanval in te zetten. Drie moeten er voorop vliegen om de weersomstandigheden te controleren, twee observatievliegtuigen vergezellen de Enola Gay met haar dodelijke lading. In het vliegtuig zitten Tibbets zelf, co-piloot kapitein Robert Lewis, navigator Theodore Van Kirk en bommenrichter Thomas Ferebee.

Ferebee heeft de kans niet om tot één te tellen. Drieënveertig seconden nadat de bom is gedropt, wordt de cockpit van het vliegtuig opgelicht door een lichtflits en voelt de bemanning twee opeenvolgende schokgolven. “Vrienden, jullie hebben net de allereerste atoombom van de geschiedenis gedropt”, sprak Tibbets fier terwijl hij een pijp stopte. Beneden hem zouden 120.000 mensen dood en gewond raken en lagen meer dan 230.000 huizen in puin. Condition’s normal and we’re coming home. “Zoiets heb ik in heel mijn verdere leven niet meer gezien”, zei co-piloot Lewis achteraf. “Waar twee minuten geleden nog een hele stad stond, was helemaal niks meer.” Meteen na de eerste bom dropte de Enola Gay trouwens een tweede. Zonder waarschuwing of zonder tegenaanval van de Japanners. De Amerikanen wilden de vijand duidelijk maken dat de Verenigde Staten wel degelijk meer dan één atoombom in huis hadden...

Paul Warfield Tibbets wordt na zijn terugkeer met medailles behangen. Na de oorlog blijft hij in het leger en als hij in 1966 op pensioen gaat, sticht hij zelfs een luchtvaartmaatschappij. In meerdere interviews laat hij weten geen spijt te hebben van de ‘daad die de wereld veranderde’.

Robert Lewis wordt zakenman in een soepfabriek. De pers verspreidt het gerucht dat hij uit wroeging het klooster intrekt, maar dat ontkent hij later.

“Toen de Enola Gay Hiroshima naderde, hoopte ik op succes. Voor mij betekende onze missie het einde van de oorlog. We hebben levens gered door de bom te droppen”, vindt hij nog steeds.

Kapitein Claude Eatherly daarentegen, piloot van een van de verkenningsvliegtuigen, blijkt wroeging te hebben. Voor de oorlog had hij al een gok-, drank- en vrouwenprobleem, maar na de oorlog belandt hij in de criminaliteit. Hij wordt verschillende keren opgenomen in een psychiatrische instelling. Hij sterft in 1978 aan kanker.

Ook Thomas Ferebee geeft één enkele keer zijn spijt toe in een interview. “We moeten ons blijven herinneren wat die bommen hebben aangericht. We moeten ons realiseren dat zoiets echt nooit meer opnieuw mag gebeuren.” Ferebee sterft begin 2000 op 81-jarige leeftijd.