© archief

Pensioenclichés

“Pensioenuitgaven nemen met de helft toe tegen 2040.” Een kleine tsunami ging door de redactie bij het lezen van het jaarlijkse verslag van de commissie voor de vergrijzing. De resultaten spreken dan ook voor zich. Waar we vandaag nog 40,5 miljard euro uitgeven aan pensioenen, zal dat tegen 2040 oplopen tot een kleine 60 miljard. Een stijging met bijna 50%. De vergrijzing gaat dus sneller en heviger dan verwacht.

Indra Dewitte

Tot zover de feiten. Want echt nieuws is het niet. We weten al langer dat we met z’n allen ouder worden. De vergrijzing zal ongetwijfeld, naast het milieuvraagstuk, de grootste uitdaging van de 21ste eeuw worden. Maar moet dat een probleem zijn? In welke maatschappij leven we, wanneer het als rampzalig wordt ervaren wanneer je gezonder en langer leeft? Natuurlijk wordt het een huzarenstuk om ervoor te zorgen dat alles betaalbaar blijft en er straks nog pensioenen zijn. Met andere woorden: iemand zal ervoor moeten opdraaien.

Maar op dit moment wordt het debat veel te vaak herleid tot platitudes. Om er maar eentje te noemen: de demografische evolutie als grote boosdoener. Het pensioenvraagstuk verengen tot het probleem van een kleiner wordende generatie jongeren, die opdraait voor een grotere groep ouderen is zand in de ogen strooien. Veel belangrijker is de verhouding tussen mensen die aan de slag zijn en mensen die niet werken. Geen pensioendebat zonder economisch debat. Meer werken is een noodzaak, ongeacht je leeftijd. Al mag je meteen de kanttekening maken dat er dan ook werk moet zijn. Economische relancemaatregelen, en een steviger arbeidsmarktbeleid zijn de basispijlers voor ons pensioen van morgen.

Daarbij is het zo goed als zeker dat inkomsten uit arbeid in geen enkel scenario zullen volstaan, dixit het rapport van de pensioenexpertencommissie van vorige maand. Bovendien moet je de vraag ook durven open te breken. Als we blij zijn met een hogere levensverwachting (en wie is dat niet), waarom is het dan een probleem om ervoor te kiezen om een groter deel van onze inkomsten aan pensioenen te besteden?

Het is een kwestie van maatschappijkeuze. Wat dit rapport vooral duidelijk maakt, is dat er een verpletterende verantwoordelijkheid ligt bij de toekomstige regering. Ons pensioenstelsel moet grondig en fundamenteel hervormd worden, wars van alle clichés. Vanuit de coulissen roepen dat het onbetaalbaar is, zal niet meer volstaan.