Sleepnetvisserij beschadigt riffen op de Noordzeebodem

Vissen met een boomkor, een bepaald type sleepnet, beschadigt de natuurlijke omgeving van de vissoorten die gevangen worden. Volgens de wetenschappers moet de visserijcapaciteit dringend verminderen en moeten beschermde gebieden worden voorzien waarin boomkorvisserij geweerd wordt.

wverhaert

Dat blijkt uit het doctoraatsonderzoek van marien bioloog Marijn Rabaut van de Universiteit Gent. Bodemvisserij lijkt daardoor moeilijk te verzoenen met natuurgebieden op zee.

Schelpkokerworm

Het UGent-onderzoek spitst zich toe op dieren die in een zanderige zeebodem leven, zoals schelpdieren, kreeftachtigen en wormen en neemt de structuren onder de loep die gevormd worden door grote hoeveelheden schelpkokerwormen. Zo bestuderen de wetenschappers de directe en indirecte effecten van boomkorvisserij op het bodemleven en op de vissoorten. Vooral in het soortenrijke kustgebied van de Belgische Noordzee, met zijn ondiepe zandbanken, speelt de schelpkokerworm een belangrijke rol.

Deze borstelworm leeft in de zeebodem en bouwt een lange koker uit zand en schelpstukjes met een diameter van een halve centimeter. De top van de koker steekt ongeveer vier centimeter uit het zand. Er kunnen duizenden kokerwormen per vierkante meter bijeen zitten en hun kokers vormen samen heuse riffen. Ze kunnen hun directe omgeving dus grondig veranderen en worden daardoor als belangrijke ecosysteemingenieurs beschouwd.

Belang van de riffen

De impact van boomkorvisserij op deze riffen werd zowel onderzocht in het laboratorium als in natuurlijke omstandigheden. De studie toont aan dat platvissoorten als pladijs en schar zich graag in de omgeving van de riffen ophouden, omdat daar meer voedsel beschikbaar is en omdat ze er een schuilplaats vinden. Vissen met een boomkor beschadigt de riffen en kan dus nadelig zijn voor de platvissen. Maar die platvissen zijn net de vissoorten waarop met boomkorren gevist wordt.

De verschillende experimenten tonen aan dat de schelpkokerworm een lichte vorm van verstoring verschillende keren kan overleven maar dat de diersoorten die in de riffen leven veel gevoeliger zijn. Daardoor ontstaat een rif dat biologisch gezien veel minder waardevol is. De riffen dragen bij tot het goed functioneren van de zanderige Noordzeebodem en verdienen bescherming tegen de boomkor.

De onderzoekers pleiten er dan ook voor om de riffen van de schelpkokerworm te beschermen binnen het Europese Natura 2000-netwerk. Ze benadrukken dat het gebruik van belangrijke ‘ecosysteemingenieurs’ aandacht verdient binnen het kader van mariene bescherming en dat ze gevoelig zijn voor boomkorvisserij.