Dertiende maand is niet wettelijk verplicht

Het einde van het jaar nadert met rasse schreden en dus kunnen velen hopen dat binnenkort een eindejaarspremie zal worden uitbetaald. Vergis u echter niet. Er bestaat in het arbeidsrecht geen enkele algemene wettelijke regel die een werkgever verplicht om een dergelijke premie uit te betalen.

jvangeyte

Een werknemer heeft dus pas recht op een eindejaarspremie als er een sectorale cao bestaat die expliciet een eindejaarspremie toekent of indien dit recht voortvloeit uit een ondernemingscao, bepaling uit de arbeidsovereenkomst of een gebruik in de onderneming.

Het bedrag of de berekeningswijze van de eindejaarspremie kan dan ook fundamenteel verschillen van sector tot sector. In heel veel sectoren zal men ook bepaalde voorwaarden stellen opdat men recht zou kunnen hebben op een eindejaarspremie. Een klassieker hierbij is dat vereist wordt dat men binnen de onderneming een bepaalde minimum anciënniteit heeft vooraleer men aanspraak kan maken op een eindejaarspremie.

Wat bij opzeg?

Heel wat discussies rijzen wanneer iemand vóór het einde van het jaar ontslagen wordt. Heeft deze ex-werknemer dan nog recht op een eindejaarspremie? Het basisprincipe is dat een ontslagen werknemer recht heeft op een pro rata eindejaarspremie in functie van het aantal maanden dat hij in het lopende jaar nog gepresteerd heeft in de onderneming. Let op in een cao of een andere tekst kan hiervan afgeweken worden. Is er niets bepaald dan geldt het pro rata principe.

Het kan gebeuren dat een werknemer een opzeggingstermijn moet presteren en recht heeft op een eindejaarspremie, maar voortijdig tegenopzeg geeft omdat hij een nieuwe job heeft gevonden. De algemene regel is hier dat ook in deze situatie het recht op de pro rata eindejaarspremie behouden blijft.

Bij ontslag om dringende reden wordt meestal bepaald dat de werknemer geen recht heeft op een eindejaarspremie. Zo ook wordt er heel vaak bepaald dat een werknemer geen recht heeft op een eindejaarspremie wanneer hij zelf ontslag geeft. In al die gevallen moet echter zeer zorgvuldig de teksten checken, waarin het recht op eindejaarspremie is opgenomen, teneinde na te gaan of er al dan niet van die algemene principes wordt afgeweken.

Faillissement

In geval van faillissement van de werkgever en deze zijn verplichtingen niet meer kan nakomen ten aanzien van de werknemers, zal de eindejaarspremie onder bepaalde voorwaarden en grenzen uitbetaald worden door het Fonds voor Sluiting der Ondernemingen.

Opmerkelijk is dat ook uitzendkrachten krachtens een sectorale cao recht hebben op een eindejaarspremie niet van het uitzendbureau maar ten laste van het Sociaal Fonds der uitzendkrachten in de mate dat ze genoeg aantal dagen als uitzendkracht hebben gewerkt.

Filip Tilleman

Advocaat

Tilleman van Hoogenbemt, Antwerpen