Voorrang voor aangiften via Tax-on-web

Print
Voorrang voor aangiften via Tax-on-web

Voorrang voor aangiften via Tax-on-web

Particulieren die hun belastingaangifte zelf indienden via het internet, moeten hiervoor worden beloond. Dat vindt Carlos Six, de grote baas van de fiscale administratie. Daarom wil hij hun aangifte als eerste laten verwerken. Voor de aangiften die geen bijkomend onderzoek vergen, zou dit al kunnen vanaf augustus. Wie recht heeft op een terugbetaling kan die dus al voor het einde van het jaar hebben.

Er waren al een aantal denkpistes om mensen aan te zetten om hun aangifte via het internet in te vullen. Daarbij werd zelfs even gedacht aan het geven van een financiële premie van 10 euro of 20 euro, maar die voorstellen haalden het niet. Een snellere verwerking van hun aangifte zou wel een stimulans kunnen zijn.

Het zit er dus weer op. Miljoenen Belgen hebben de jaarlijkse klus van de belastingbrief opnieuw achter de rug. 1,7 miljoen aangiften werden via de computer, met Tax-on-web ingediend en dat is weeral ruimschoots een verdubbeling tegenover vorig jaar. We vroegen administrateur Carlos Six, de grote baas van de belastingen, of hij daar tevreden mee is, en waarom de papieren belastingbrief tegenwoordig zo moeilijk gemaakt wordt.

Tax-on-web is een merkwaardige mengeling van zeer grote gebruiksvriendelijkheid en opperste irritatie. Het werkt prachtig. Maar je moet wel binnengeraken en het systeem mag niet vastlopen.

Carlos Six: "Daar kan ik het mee eens zijn. Dat er in het begin kinderziekten waren, is normaal. Maar nu zou dat niet meer mogen gebeuren. Ik ben altijd zeer waakzaam omdat ik weet dat iedereen wacht tot het laatste moment en er dan een geweldige piek is. Telkens wordt mij verzekerd dat het zal lukken. Ik ben dan ook mateloos geïrriteerd als het niet lukt en als het systeem vastloopt."

"Globaal halen we een bereikbaarheid van 97 tot 98 procent, maar er is op sommige momenten overbelasting. Wat ik vooral erg vind is dat we sinds 2003 - toen ik projectleider geworden ben voor Tax-on-web - goed opgeschoten zijn met de informatisering van Financiën, maar dat we nodeloos gezichtsverlies lijden door die performantieproblemen."

Er is niet alleen de bereikbaarheid, er is ook het inlogprobleem. Tokens moet je op tijd aanvragen, een kaartlezer moet je betalen.

"Ja, dat klopt. Nu is het wel zo dat de authentificatie - de toegang tot het systeem - geen bevoegdheid is van Financiën maar van de overheidsdienst Fedict. Wij hebben daar dus niks over te zeggen. Maar het is juist dat je die tokens niet moet proberen aan te vragen op de 30ste juni. Dan lukt het niet meer. Veel mensen realiseren zich ook te laat dat ze moeten aangevraagd worden voor beide echtgenoten."

Uit persoonlijke ervaring kunnen we zeggen dat de kaartlezer met de elektronische identiteitskaart wel gemakkelijk en gebruiksvriendelijk is. Waarom deelt Financiën die kaartlezers niet gewoon uit?

"We zouden dat kunnen doen, samen met Binnenlandse Zaken, dat de identiteitskaarten verdeelt en met Fedict. Als je zo'n kaartlezers met miljoenen bestelt, kosten ze waarschijnlijk maar 2 of 3 euro. Maar dat gesprek komt niet echt op gang. Want er is natuurlijk altijd iemand die de kosten zou moeten dragen. We maken wel van de veelvuldige communicatieacties die we organiseren gebruik om gratis kaartlezers te bezorgen."

Laten we het even over termijnen hebben. Of een particulier nu zijn belastingbrief op papier invult of met Tax-on-web, hij moet op 30 juni binnen zijn. Maar wie met een accountant werkt krijgt tijd tot eind oktober om zijn brief binnen te sturen.

"Dat komt omdat we enkele jaren geleden een afspraak gemaakt hebben met de accountants. De vrije beroepen en zelfstandigen die met een boekhouder werken, waren altijd diegenen die uitstel vroegen voor het invullen van hun belastingbrief. Dat bracht telkens een heel gedoe mee. Daarom hebben we een akkoord gemaakt: als zij - de accountants - de aangiften van hun klanten elektronisch indienen, dan geven wij hen extra tijd. Voor ons is het natuurlijk interessanter als al die aangiften elektronisch binnenkomen. Meteen waren wij van een hele administratie verlost."

En dan nog iets: waarom moet er zoveel tijd verlopen tussen het binnensturen van de belastingbrief en het terugkrijgen van de afrekening? Want we veronderstellen dat zeker de elektronische aangiften grotendeels automatisch verwerkt worden.

"Dat klopt. Alles komt binnen op onze server, en daar hebben we filters op staan. 'Simpele' aangiften van gepensioneerden of loontrekkenden waar niks bijzonders op staat worden inderdaad automatisch verwerkt. Wat we eruit halen zijn bijvoorbeeld aangiften van wie voor het eerst zijn werkelijke kosten bewijst of voor het eerst een hypotheekaftrek gebruikt. Die worden via een speciaal computerprogramma onderzocht."

Waarom duurt het voor die simpele aangiften dan zo lang voor de afrekening gestuurd wordt?

"Vorig jaar hebben we voor het eerst wat elektronisch binnenkwam ook meteen verwerkt. Maar om discriminatie te voorkomen tussen de elektronische en de papieren aangifte maken we een mix van wat er is."

"Maar ik zou graag een signaal geven aan de mensen die Tax-on-web gebruiken. Van de 400.000 elektronische aangiften die particulieren dit jaar indienden, kan een zeer groot deel meteen verwerkt worden. Het moet mogelijk zijn die als eerste vanaf augustus-september te verwerken en de afrekeningen te versturen. Op die manier worden de mensen die Tax-on-web gebruiken toch wat gestimuleerd.."

En de vraag van sp.a-kamerlid Dirk Van der Maelen om ook de papieren aangifte al vooraf in te vullen?

"Dat is in de jaren '90 geprobeerd voor gepensioneerden, en het was een catastrofe, omdat onze gegevens gebrekkig waren. We dachten toen dat we bijna alle informatie over deze categorie hadden, maar dat bleek niet het geval. Nu zou het wel kunnen, maar er blijven een aantal problemen. En bovendien willen we het elektronisch invullen stimuleren, en niet het signaal geven dat het niet uitmaakt of je Tax-on-web gebruikt of niet. Hoedanook, binnen de administratie onderzoekt men een aantal mogelijkheden die wellicht bij wijze van test op een beperkte doelgroep zouden kunnen worden uitgeprobeerd."

Helft meer mensen naar belastingkantoor

Steeds meer mensen dienen zelf hun aangifte in via het computerprogramma Tax-on-web, maar ook steeds meer laten hem invullen door de ambtenaren van de fiscus. Dit jaar steeg hun aantal zelfs met de helft. In 2008 waren het er 600.0000. Nu al 900.000. "We zitten met veel gewoonte-mensen", zegt Carlos Six. "Mensen doen hun envelop niet eens open en trekken er zo meer naar het belastingkantoor. Bovendien deden we ook veel extra inspanningen. In veel gemeenten gingen we naar gemeentehuizen. Dit om te vermijden dat we lange rijen wachtenden kregen aan de belastingadministraties. Uiteindelijk is alles vrij vlot verlopen."

"Burger is geen dommerik"

Het invullen van de papieren aangifte is ingewikkelder geworden. Men moet nu niet alleen de bedragen overschrijven op het aangifteformulier, maar ook de belastingcodes. Vreest Six niet dat er daardoor meer foute aangiften werden ingestuurd, die de fiscus uiteindelijk toch meer werk zullen bezorgen? "Volgens de eerste signalen mogen we niet klagen. Negentig procent is correct ingevuld. Men moet de mensen niet voor dommer houden dan ze zijn", zegt Carlos Six.

"Niet meer afgeven in lokale centra"

Wie zijn aangifte op papier indiende, werd gevraagd om het formulier op te sturen naar de scanningscentra van Gent of Namen. "Op die manier probeerden we de werking van de lokale belastingdiensten te ontlasten. Want vergeet niet: het is telkens een hele rompslomp. Er moet genoteerd worden dat de aangiften tijdig werden ontvangen en ze moeten dan weer worden ingepakt om ze uiteindelijk toch naar Gent te brengen. Dus was het beter dat rechtstreeks naar Gent te laten sturen. Maar toen zei de minister van Financiën in het Parlement dat de mensen toch hun brief mochten afgeven in de lokale kantoren. We hebben iedereen dan nieuwe onderrichtingen moeten geven en de organisatie moeten aanpassen.", aldus Six. "Dat moeten we volgend jaar toch eens bekijken."

Nieuwe ambtenaren gezocht

De fiscus heeft relatief veel oudere personeelsleden. De komende vijf jaar gaat een groot deel met pensioen. "Als we nu geen actie ondernemen, wordt het in sommige onderdelen van de organisatie wel heel problematisch", zegt Six. De gepaste mensen binnenhalen, is echter niet zo evident. Ten eerste wordt het personeelsbestand verminderd. Tot 2003/2004 werd elke vertrekker vervangen door een nieuwkomer. "Nu komen in de plaats van vijf vertrekkers maar 2,5 à 3 nieuwelingen, maar zelfs die zijn niet altijd makkelijk te vinden."

Zelf aanwerven kan de fiscus niet. De volledige selectie verloopt via Selor, het selectie-agentschap van de overheid. Maar daar staat de fiscus in concurrentie met andere overheden en met parastatale instellingen. Iedereen is op zoek naar specifieke profielen.

Bovendien kiest de bedrijfstop niet zelf waar ze ambtenaren inzet. Wie ervoor kiest in een kantoor dicht bij huis te werken, kan niet worden overgeplaatst naar een ander kantoor.

Grote steden als Brussel en Antwerpen blijven daardoor knelpunten. "Het is niet altijd makkelijk om er te werken. Denk alleen al maar aan de taalproblemen als je contact wil hebben met de belastingplichtigen. En in sommige wijken van Brussel zijn controles ter plaatse niet gezellig".

Toch ziet Six heel wat mogelijkheden. Vandaag worden heel wat administratieve bedienden getroffen door een ontslag. Veel van hen kunnen bij de administratie terecht. Ze kunnen dan ter plaatse een opleiding krijgen. Die van de fiscus geniet zelfs een stevige reputatie.

Nooit alles onderzoeken

"Het is nooit de bedoeling geweest dat we alle aangiften ook onderzochten", zegt Carlos Six. "Je moet altijd afwegen of het extra onderzoeken wel resultaat zal opleveren en of dat in verhouding staat tot het extra werk." Daarom legt de fiscus zich nu meer toe op het risicobeheer. Wie een afwijkende aangifte heeft, wordt eruit gehaald en die wordt onderzocht. De toewijzing daarvan gebeurt centraal. Dat sluit willekeur uit."

Luc STANDAERT Johan VAN GEYTE