vanmechelen op woensdag

Uilen?!

Print
Uilen?!

Uilen?!

Of de tentoonstelling ook ZONDER dieren kan? Vorige week stond ik in St. Pancras Church aan de Londense grond genageld. Misschien had de dikke smoglaag die over de stad lag mijn buis van Eustachius verstopt, dacht ik eerst. Maar een blik van de vicar die deze opmerking had gelanceerd liet geen twijfel mogelijk. Ik mocht in de crypte van deze gerenommeerde kerk een tentoonstelling opzetten.

Maar zonder kerkuilen. No owls, sir! Ik geef toe dat ik onmiddellijk heb toegegeven. St Pancras is de geknipte plek om een internationaal publiek ook zonder uilen iets diets te maken over roof- en prooidieren zoals u en mij. Want daar gaat mijn tentoonstelling ‘Some Make, Some Take’ over. Over de positie van de mens en hoe die continu een balans tracht te zoeken tussen natuur en cultuur. In een ruimte waar elke dag het goddelijke met het menselijke versmelt laat ik opgezette, hybride dieren zien. Een kruising tussen een kip en een uil.

Is dit mixbeest een schitterend ongeluk of een monsterlijke creatie? Het hangt van de context af. En die context zou mee door twee levende kerkuilen vorm gegeven worden. Vogels die geboren zijn om te jagen op de grens tussen woud en veld. Volgens oude legendes voorspellers van weer en dood. Symbool voor onze hybride godmens, divergent in hart en nieren. Mijn idee: gekooide wildernis gepresenteerd in een religieuze tijdmachine - een enkeltje richting een beter leven - waar elk moment het wilde opnieuw kan verrijzen. Het paradijs is in constante staat van vernieuwing en herdefiniëring.

De positie van de mens is trachten een balans te zoeken tussen zijn eigen natuur en cultuur. Biologische en culturele diversiteit zijn cruciaal om te overleven. Jammer, ik heb zelfs de kans niet gekregen om dit uit te leggen aan de vicar, de bewaarder van deze kerk. No!, bliksemde haar blik. Want wat zouden de mensen wel niet denken? ‘En we hebben al genoeg last van ongedierte zoals ratten en muizen.’ Waarop ik antwoordde dat uilen net daarvoor de natuurlijke oplossing zouden zijn… Het illustreerde alvast hoe vervreemd we in onze westerse cultuur zijn van de natuur en het natuurlijke.

Wat een verwrongen kijk we hebben op onszelf en de andere dieren. Hoe we binnen de steeds enger wordende grenzen van hypercorrect denken afstevenen op een steriel einde. Soorten sterven uit in een ongezien tempo, de menselijke expansiedrang laat nog weinig ruimte over voor andere grote dieren. Daar horen we nauwelijks iets van. Maar een tijdelijke performance met twee gekweekte kerkuilen, zwervend in de crypte, die de aandacht willen vestigen op het verlies van onze biodiversiteit, die krijgen geen podium.

In elk geval: ik gaf toe. Aan mevrouw de vicar wiens leven in teken staat van liefde en vree. Al heb ik dat helaas zelf niet mogen ondervinden. Ik verlaat de crypte, en kom buiten, gebukt onder de smog die onze mensensoort bedreigt. Zou dit het laatste oordeel zijn?

Koen Vanmechelen, kunstenaar