Raad van State wil Salduzregels uitbreiden

De Raad van State wil méér Salduz. De Raad schrijft dat in zijn lang verwachte advies over de Salduzwet. Volgens die wet moet iedere verdachte die voor de eerste keer verhoord wordt door de politie of het gerecht, bijgestaan worden door een advocaat.

drombouts

Dat moet momenteel nog niet, maar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens legt het op en de Senaat keurde een wet in die zin goed. Die is momenteel in behandeling bij de Kamercommissie Justitie en die vroeg een advies bij de Raad van State. Dat is nu klaar en de Raad wil Salduz vooral uitbreiden.

Wat zegt het advies?

* De wet moet duidelijk definiëren wat een verhoor precies is. Wanneer wordt een gesprekje een verhoor? Dat is niet gedefinieerd en het is nodig.

* De wet op de jeugdbescherming moet zeker worden aangepast zodat de Salduzregels ook daar kunnen gelden.

* De Raad van State betwijfelt of verkeersmisdrijven kunnen worden uitgesloten. De Senaat besliste dat bij verhoren over verkeersmisdrijven geen advocaat moet aanwezig zijn. De Raad vreest dat een beperking van de Salduzrechten in ieder concreet geval moet bekeken worden. Hij denkt dat het niet mogelijk is om een hele groep misdrijven uit te sluiten.

* Er is geen regeling voor verhoren die plaatsgrijpen nadat de termijn van 24 uur waarbinnen iemand moet worden aangehouden, is verlengd. En evenmin is er een regeling voor personen die door de politie zijn opgepakt na een bevel tot medebrenging van de onderzoeksrechter. “Wellicht een vergetelheid”, zo merkt de Raad fijntjes op.

* De Raad denkt ook dat de Salduzregels moeten worden uitgebreid naar administratieve verhoren met een strafrechtelijk karakter. Het gaat dan om verhoren door inspectiediensten zoals bijvoorbeeld de Bijzondere Belastinginspectie. Daar geldt een zwijgrecht, dan lijkt ook het recht op bijstand door een advocaat te gelden, meent de Raad.

* De Raad heeft er geen probleem mee dat advocaten tijdens het verhoor van hun cliënt niet met hem mogen praten en niet mogen discussiëren met de verhoorders.

* Hij maakt een voorbehoud omdat de Salduzrechten alleen maar gelden voor het eerste verhoor en niet voor alle volgende verhoren. “Straatsburg heeft over latere verhoren nog geen arresten geveld, maar de vraag rijst of ook bij latere verhoren de advocaat er niet bij moet zijn om ongeoorloofde druk of dwang tegen te gaan”.

* De advocaat moet niet alleen bij het verhoor aanwezig zijn, maar ook bij alle onderzoeksdaden waaraan de verdachte actief moet meewerken: een plaatsbezoek, een wedersamenstelling e.d. Ook dat moet dus veranderen.

* De sanctie voor het niet-naleven van de Salduzregels is in het huidige voorstel onvoldoende. Nu staat er dat gegevens of bekentenissen uit verhoren waar de advocaat niet bij was “niet uitsluitend of overheersend” kunnen dienen voor een veroordeling. De Raad vindt dat dit soort verhoren helemaal nooit mag gebruikt worden voor een veroordeling. En de veroordeling mag ook niet steunen op gegevens die uit die verhoren voortkomen.

* Het is niet duidelijk waarom minderjarigen geen afstand kunnen doen van het recht om door een advocaat te worden bijgestaan.

Meer over de Salduzwet vindt u op de expertenpagina van John De Wit.

Het advies van de Raad van State zelf vindt u hier.

JDW

Meer over Raad van State