Harten van verwanten kloppen samen, andere niet

Wat drijft mensen tot gemeenschappelijke activiteiten zoals over vuur lopen, een traditie in het Spaanse dorpje San Pedro Manrique? Zijn er biologische verklaringen voor dit soort rituelen? Onderzoekers van de universiteit van Aarhus in Denemarken denken van wel.

ghouben

Zij onderzochten het traditionele vuurlopen in San Pedro Manrique (foto), een dorpje met amper 600 inwoners maar wel met een klein stadionnetje van 3.000 plaatsen voor het jaarlijkse vuurlopen op 23 juni.

"We hebben overwogen om de bloeddruk, de cortisonenspiegel of de pijngrens van deelnemers en toeschouwers te meten. Zelfs oxytocine (het plezierhormoon) kwam in beeld," aldus bio-ingenieur Ivana Konvalinka. Uiteindelijk werd - na heel wat tegenwerking van de burgemeester - het hartritme gevolgd.

"Hearts beating as one"

De resultaten verrasten. Het hartritme van de verwanten en vrienden van de mensen die blootsvoets over de gloeiende houtskool huppelen, is bijna identiek aan het hartritme van de deelnemers zelf. Het ritme van beide groepen stijgt en valt ook plots in een bijna perfectie synchronie. Harten die kloppen als één.

De harten van de bezoekers en toeristen daarentegen volgden dit patroon niet. Het hartritme van de verwanten en vrienden bleef synchroon met de deelnemers gedurende het hele gebeuren, dat 30 minuten duurde.

Maatstaf

"Er wordt gezegd dat rituelen de samenhorigheid van de groep versterken, maar welke kracht vormt die groep?" vraagt Ivana Konvalinka zich af in The New York Times. "Wij gingen er voor dit experiment van uit dat er een soort autonome maatstaf kan gevonden worden die de emotionele effecten van rituelen registreert".

Volgens andere wetenschappers, die niets met het experiment te maken hadden, gaat het om "intrigerende gegevens", hoewel ze verkregen werden op basis van beperkte observaties (12 vuurlopers, 9 verwanten, 17 niet verwante toeschouwers). Eerder onderzoek heeft bijvoorbeeld al aangetoond dat het hartritme van voetbalfans stijgt als hun team scoort en dat mensen in schommelstoelen uiteindelijk synchroon gaan bewegen, net als mensen die met de vingers tokkelen.

"Deze studie toont aan dat verbonden zijn met een ander niet alleen in het hoofd zit. Er zijn fundamentele fysische gebeurtenissen die bij deze verbonden mensen voortdurend plaatsvinden en waar we niets van weten", aldus Michael Richardson van de universiteit van Cincinatti.