Vissen
03/04/'09
Graffiti
Aflevering nr. 1014 - De zon schijnt uitbundig. Op bomen en struiken verschijnen knoppen en kleine uitstulpingen die veel groen beloven.
Maar een aantal planten in onze tuin staan pikzwart, hebben
de winter niet overleefd. In de verweerde takken van
onze druivelaar zie ik geen enkel teken van leven. Als hij het
niet haalt, zou me dat bedroefd stemmen. We hebben in de
afgelopen jaren al zoveel plezier aan hem beleefd. Manden
met sappige druiven geplukt, en liters druivensap van zijn
vruchten geperst. Toen we hem plantten, was hij een krom
stokje van amper een metertje. Vorige zomer leidde ik zijn
jongste takken helemaal tot aan ons slaapkamerraam. Mijn
droom was om dit jaar - ‘s ochtends na het ontwaken - een
druifje te kunnen plukken...
* * *
In het radioprogramma ‘Discovery’ van de ‘BBC World
Service’, ging het deze week over nieuwe diersoorten die in
de Atlantische Oceaan gevonden worden. Onder andere een
inktvis die rondzwemt in de schemerzone tussen de donkerste
benedenlaag van de oceaan en een niveau waar nog een heel
klein beetje zonnelicht doordringt. Het dier valt op omdat
het twee verschillende ogen heeft, één zo klein als de kop van
een speld en het andere zo groot als een ei. De inktvis zwemt
scheef zodat hij met het grote oog boven naar voedsel kan
zoeken en tegelijk met het kleintje in de duisternis onder
kan turen. De mevrouw van de BBC stelde de vraag wat er
zou gebeuren als hij soms per ongeluk ondersteboven zou
zwemmen. De wetenschapper lachte.
* * *
Terwijl ik m’n column schrijf, zie ik een opvallend rood
camionnetje in de straat voorbijsnellen. Een flikkerend zwaailicht
trekt de aandacht. Ik schrik – is er iets ergs gebeurd?
Op de zijkant van het vehikel lees ik: ‘ontstoppingsdienst’.
Ontstoppingsdienst, is dat iets van de brandweer, het leger?
De alarmerend rode kleur van het voertuig en het oranje
zwaailicht hebben mij op het verkeerde been gezet. Plots
heb ik ‘m: de ‘ontstoppingsdienst’, dat zijn de mensen van
de verstopte wc’s en rioolbuizen. Loos alarm.
Het soort reclame dat de aandacht te opdringerig trekt door
wat paniek te zaaien, zit me nooit lekker. ‘Artsen zonder
Grenzen’ doet dat soms ook – onbewust? - door enveloppen
te sturen die er als een belastingsbrief uitzien. Voel me dan
gefopt.
* * *
Wetenschappers zouden nu uit de bewegingsenergie van
rondzwemmende vissen elektriciteit kunnen produceren. Dat
was de aprilgrap van een Britse krant. Een zalm die honderd
meter stroomopwaarts zwemt, levert genoeg energie om
achttien kopjes thee mee te zetten. Je vraagt je af wie daarin
gelopen is.
* * *
Toen ik thuis kwam, zocht ik op de website van ‘BBC World
Service’ naar informatie over de inktvis met de verschillende
ogen. Na het verhaal van de elektriciteit producerende vissen,
vroeg ik me af of het hier misschien ook om een aprilgrap
ging. Een ‘aprilinktvis’.
De wetenschappelijke naam van de inktvis was ‘Histiotusis’,
als ik dat goed gehoord had. Na een half uurtje googelen gaf
ik op. Geen enkele verwijzing naar het dier. Gefopt?
* * *
Mijn jongste had examen Frans en oefende de vervoeging
van het werkwoord ‘aller’. Toen hij bij ‘nous allons’ en ‘vous
allez’ kwam, onderbrak ik hem: “Moet dat niet ‘nous vavons’
en ‘vous vavez’ zijn?” Hij begon te lachen. Ik begreep zo dat
hij zijn Frans onder de knie had.
* * *
Na middernacht kan je op Klara continu klassieke muziek
horen, zonder onderbreking.
Ik zat met m’n neus in een goed boek en luisterde met een half
oor naar de vertrouwde muziek, toen plotseling het register
helemaal veranderde. Geen Beethoven of Schumann meer,
maar pop. Iemand zou de vergissing wel opmerken, hoopte
ik. Vijf minuten, tien minuten, een kwartier. Het bleef maar
‘schlageren’. De nacht dat er geen klassieke muziek meer in
Vlaanderen op de radio te horen was...
Ik gaf het op en trok naar bed. Niemand in Brussel die
Beethoven en Schumann had gemist. Voelde me eenzaam.
* * *
Ik was van plan om tegen het eind van de maand opnieuw
naar Arizona en Utah te reizen. Ik wilde de door erosie en
wind gevormde zandstenen bruggen in de woestijn zien.
In het internetarchief van de Los Angeles Times stond een
stukje over de stenen brug waar ik naartoe wilde - die was
blijkbaar afgelopen zomer tijdens een hevige regenbui ingestort...
Er stond een foto bij van de brug vóór en na. Het was
duidelijk dat die plek geen enkele toeristische waarde meer
had. Waarom hadden we in België daar niets van gehoord?
Waren die kiekjes misschien ‘gephotoshopped’?
Maar andere kranten bevestigden de instorting. Ik verander
nu mijn reisplannen...
* * *
Als ik vroeger een moeilijk examen voor de boeg had, legde
mijn vader soms een briefje met aanmoedigingen of tips voor
me op de onbijttafel.
Ik heb die gewoonte van hem overgenomen. Mijn oudste
had op dinsdag zijn laatste examen. Woensdagochtend 1
april schreef ik hem een briefje waarin ik hem op het hart
drukte om zich die dag wat in te houden en vooral niet meer
te studeren: “Ik weet dat je het niet zal willen laten, maar bijt
op je tanden en probeer toch maar om vandaag geen enkel
studieboek te openen.”
* * *
Twee april. De zon schijnt nog altijd en het begint warmer
te worden. Ik sta buiten naar mijn druivelaar te kijken. Nog
altijd geen knoppen in zijn ‘ellebogen’ te zien. Komt dat
nog goed?
Later die dag sta ik in de slaapkamer naar buiten te kijken.
Heerlijke lentedag - ‘spring has sprung’. De verdorde takken
van de druivelaar reiken nu eindelijk boven tot aan ons raam,
maar mijn droom om dit jaar bij het ochtendgloren een sappig
druifje te kunnen pikken, mag ik wel laten varen.
Wacht even! Wat ontwaar ik op de takken langs het raam?
Overal knoppen! Onder leek de boom dood, maar hier barst
hij van leven. Toevallig op de takken die het verst verwijderd
zijn van zijn stam... Goed gefopt.
Good luck en tot ziens.
Dr. Frans BAERT