Steentjes

14/05/'10 Graffiti Aflevering nr. 1068 - Normaal is de kruin van onze ginkgo rond half april al met honderden blaadjes gevuld, vandaag kan ik er amper een tiental tellen. Op z’n takken staan knoppen waaruit bruingroene dingetjes verschenen zijn die niet verder willen groeien. Hij heeft het moeilijk.

Ik zoek graag naar wat dingen en gebeurtenissen met elkaar gemeen hebben. Soms moet ik wat afstand van ze nemen om te kunnen ontdekken hoe ze bij of in elkaar passen. Als dat niet lukt, lijken het steentjes die - zonder verband - op een hoop liggen. Het spreekt me meer aan als elk steentje verbonden is met een ander, of deel uitmaakt van iets groters.

Ik ben naar andere ginkgo’s gaan kijken om te zien of die ook op de sukkel zijn. De ginkgo voor de pastorie staat volledig in het blad. Drie weken geleden al zag ik een ginkgo in de tuin van de boeddhistische tempel in Düsseldorf met zijn blaadjes pronken.
Ik vraag me af of ik deze winter de tak die tegen een andere schuurde, wel had mogen snoeien. Op het internet had iemand nog gewaarschuwd dat je door hem te snoeien een ginkgo danig van streek kan brengen.
Vorig jaar bewonderde ik in Hirosjima een reusachtige ginkgo die op 1.130 meter van het epicentrum van de atoombomontploffing met de grond gelijk gemaakt werd - na een drietal maanden al verschenen nieuwe scheuten uit zijn wortels ondanks de hoge radioactiviteit en zijn wel zéér radicale snoeibeurt. Hoe zou dan het snoeien van één takje van onze ginkgo hem fataal kunnen zijn?
Het was pas toen ik enkele dagen geleden bij Paul de boomkweker was, dat ik een ginkgo zag in precies dezelfde staat als die van ons. Paul stelde me gerust: “Komt door de vorst, hij moet opnieuw al zijn blaadjes aanmaken.”

Hoe alles met alles verbonden is, dat boeit me. Voor mij liever geen ‘steentjes op een hoop’. Ik heb dat zelfs met ‘echte’ steentjes. Op een wandeling zoek ik naar keitjes die bepaalde trekken met elkaar gemeen hebben - gladde die op een knikker of een eitje lijken, of van die zwarte waar een streepje witte vuursteen doorheen loopt. Zelfs mooie scherven van vloertegels durf ik mee te nemen.

Ik was bij m’n moeder gaan eten. We babbelden over de lente - koudste in meer dan honderd jaar zo wordt gezegd - en over de tragische vliegtuigramp in Libië. Plots veranderde ze van onderwerp: “Ik ga je iets vragen, maar ik weet al dat je neen gaat zeggen”, zei ze.
In de opmerking van m’n moeder zat niets beschuldigends, integendeel. Ze liet me eigenlijk weten hoe goed ze mij kent - geen mens kan ons langer kennen dan een moeder - en dus dingen mag zeggen die uit de mond van een ander kwetsend zouden kunnen overkomen.
“Ik zou nog eens naar de kerk van Kortenbos willen gaan”, zei ze.
Zonder veel nadenken antwoordde ik dat ik geen tijd had om naar het bedevaartsoord te gaan omdat ik aan m’n column moest werken. M’n moeder had dus gelijk dat ik neen zou zeggen...
Het was Hemelvaartsdag, en m’n vrouw en kinderen waren ook zonder mij voor een uitstapje vertrokken. Ik wilde thuis rustig aan m’n stukje werken. Mijn moeder begreep het.
Even later vroeg ze of ik al een onderwerp voor m’n column had. Zij kan gedachten lezen...
“Euh... Iets over de koude lente”, mompelde ik. Terwijl ik de woorden sprak, begreep ik dat ik eigenlijk nog niets had om over te schrijven en dat zij dat wist. ‘Kortenbos’ zou wel eens een oplossing kunnen bieden: “Oké, we gaan naar Kortenbos. Maar niet te lang hé? Ik moet nog schrijven.” Iedereen tevreden.

Takis komt onze piano twee keer per jaar stemmen. Door centrale verwarming verliest een instrument gemakkelijk zijn toon. Lente en herfst zijn ideaal voor een stembeurt.
Toen Takis woensdagmiddag arriveerde, was het buiten amper negen graden... Verwarming op volle kracht. Piano te vroeg gestemd deze lente...
’s Avonds genoot ik ervan hoe goed het instrument klonk. De klaterende klanken van een vers gestemde piano - heerlijk. Maar een plezier van korte duur als het morgen écht lente wordt...

“We waren heel vroeg opgestaan om te voet naar Kortenbos te stappen,” herinnerde m’n moeder zich over de bedevaartstocht met mijn vader. “Het was niet zo heel lang na jouw geboorte”, legde ze uit. “In Alken begon ik het wat moeilijk te krijgen. Daar moest ik doorbijten. We arriveerden in de basiliek van Kortenbos, net voor de mis begon.”

Ik was vergeten dat de fotobibliotheek van mijn computer nog op de kiekjes van de lente van 2007 openstond. Ik klikte op enkele foto’s van m’n vrouw en m’n kinderen. Iedereen zag er stralend uit. Opvallend zo. Lag het aan de lens die ik gebruikt had?
Plots merkte ik dat de foto’s drie jaar oud waren - er zat een kiekje bij van onze ginkgo met volle kruin, van 17 april. Iedereen - ook de ginkgo - was drie jaar jonger en zag er stralend uit.

Onze ginkgo die het moeilijk heeft, een bedevaartritje naar Kortenbos, de piano die mooi klinkt... er bestaan ongetwijfeld verbanden tussen, maar voorlopig ontwaar ik niets dat me de moeite waard lijkt.
Ik leer daaruit dat de dingen eigenlijk ook het recht hebben om gewoon zichzelf te zijn, en hun betekenis niet enkel aan de rol ontlenen die ze in een groter geheel spelen moeten. Soms is iets gewoon wat het is, of wat het zelf wil zijn. Het zit echt niet te wachten op de betekenis die wij er aan zullen geven.

“Komt door de vorst, hij moet opnieuw al zijn blaadjes aanmaken,” had Paul over de ginkgo gezegd. “En als het binnen een paar dagen opnieuw vriest, dan kan hij weer helemaal van voor af aan beginnen, maar dat komt allemaal goed hoor.”

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT