Stad door een bril

18/06/'10 Graffiti Aflevering nr. 1072 - Op de vlucht naar Lissabon nam ik m’n bril af om een dutje te doen. Toen ik wakker werd en hem terug wilde opzetten, merkte ik dat de linkerpoot van het frame was losgeraakt.

Ik vroeg de stewardess voor wat kleefband. Het was strikt tegen regulatie om mij daar wat van te geven, zei ze: “Wij hebben die nodig in geval van een noodsituatie.” Blijkbaar niet voldoende dat ik me als individu in een noodsituatie bevond om een stukje tape voor me af te knippen.
De stewardess legde uit dat er trouwens geen schaartje aan boord was om een stuk voor me af te knippen, omdat zo’n schaartje in de handen van een terrorist als wapen kan gebruikt worden. Waar zijn we in godsnaam mee bezig, bedacht ik, maar bleef toch vriendelijk & beleefd.
In het EHBO-kistje vond de stewardess een dikke kleefpleister waarmee ik de poot terug aan mijn bril kon proberen te plakken. In de spiegel van het toilet leek ik op iemand van een drugskartel die pas een knokpartij achter de rug heeft. Gelukkig moest ik in Lissabon geen douane of politie passeren.

Terwijl ik na de landing op m’n koffer wachtte, voelde ik de bril van m’n oor glijden - EHBO-kleefpleister is rekbaar en dus niet geschikt voor een solide hechting tussen plastic en metaal.
In de bus van de luchthaven naar het hotel, had ik geen oog voor de mensen, huizen en straten van een stad die ik nooit eerder had bezocht, maar wel voor brillenzaken waar ze mij misschien konden helpen.
De conciërge van m’n hotel gaf me het adres van een goede opticien. Het was nog maar tien uur ’s ochtends - ik was met de vroegste vlucht naar Lissabon gevlogen om zoveel mogelijk op korte tijd te kunnen zien. Als ze mij in die brillenwinkel snel konden helpen, schoot er hopelijk nog een stukje ochtend over.
De mevrouw in witte jas wilde mijn bril niet vastnemen - ze keek ernaar alsof hij besmettelijk was. Ik begon de kleefband los te maken, maar zij hield me tegen: “Die bril is gebroken, dat weet ik zo, laat die kleefband er maar opzitten.” Hoe kon zij een diagnose vellen zonder de ‘patiënt’ te zien? In plaats van de kleefband er af te halen, plakte zij er zelfs nog wat doorschijnende bij.
Ik had plots een ingeving: “Mijn zonnebril heeft ongeveer hetzelfde frame als mijn kapotte bril; kunnen we misschien de gebroken poot vervangen door de poot van m’n zonnebril?” Zij begreep m’n vraag: “De technicus is straks om één uur hier, je kan het hem vragen.”

Ik zocht in de buurt tevergeefs naar een andere opticien. M’n bril bleef alleen op m’n neus zitten als hij scheef stond. Daardoor zag ik niet goed – het standbeeld in de verte, was dat van iemand op een paard, of zonder paard?
Om één uur stipt stond ik terug in de brillenzaak. De technicus vertelde me dat mijn bril niet gebroken was. Ik had alleen een nieuwe veer nodig, maar die had hij niet. Maar hij kon wel de poot vastlijmen en dan kon ik voorlopig verder tot ik een nieuwe veer vond.
Ik was opgetogen met mijn geplakte bril. Ik keek in de spiegel en merkte dat wat lijm gemorst was - er hing een hele klodder aan de voorkant van het frame. Na wat ik die ochtend al had meegemaakt, trok ik me daar niets van aan.
Ik had nog enkele uren om de buurt verder te verkennen en hoopte dat mijn reisje gered was.

In een bakkerszaak lagen taartjes te koop waarvan ik gehoord had dat ze een specialiteit van Lissabon zijn. Ze leken op rijsttaartjes, maar ze waren bijna allemaal zwart verbrand. Blijkbaar stoorde niemand zich daar aan. Ik probeerde er enkele kiekjes van te nemen, maar telkens als ik mijn camera tegen mijn bril zette, kwam er druk op het frame en dus op het frêle been.
Voor de bakkerij zat een groepje Afrikanen ongestoord drugs te dealen. We bevonden ons op een bekend toeristisch plein in hartje Lissabon. De dealer toonde zijn klanten plastic zakjes met de illegale inhoud. Niemand die rondom keek om te zien of er politie aankwam. Geen politieagenten op straat gemerkt in Lissabon, behalve als ze in een busje zaten. Buiten East Los Angeles heb ik in mijn leven ook nooit zoveel graffiti op huizen, openbare gebouwen, monumenten en standbeelden gezien als in Lissabon.
Prachtige oude trams hebben ze in de Portugese hoofdstad, maar ook die zaten vol graffiti. Een Frans koppel op de tram vertelde me dat ik moest opletten met mijn tas - iemand was er met al hun geld en papieren vandoorgegaan. Op de Franse ambassade probeerde men hen te helpen om terug thuis te raken.

Toen ik mijn bril even afnam, merkte ik dat de lijm die de technicus gebruikt had elastisch bleef, niet wilde drogen. Ik keek naar mijn horloge en repte me terug naar de winkel - als de zaak gesloten was moest ik voor de technicus opnieuw wachten tot één uur de volgende namiddag.
Ik was er gelukkig net voor sluitingsuur.
Een andere technicus had een idee. Hij trok de donkere glazen uit het frame van m’n zonnebril en verving ze door die van m’n kapotte bril. De glazen pasten wel niet perfect, maar zaten er vast genoeg in, verzekerde de man me. Toen ik terug op straat stond, probeerde ik mijn hoofd zo weinig mogelijk te bewegen omdat ik bang was dat de glazen uit m’n bril zouden vallen.
Voor de bakkerij zaten de Afrikanen nog altijd te dealen. Ik was blij dat ik het standbeeld beter kon zien - neen, er was geen paard.

Ik stopte in een kleine supermarkt en kocht enkele flesjes bier. In m’n hotelkamer kon ik naar Portugese tv-programma’s en naar nieuwszenders kijken. Volgens wat ik door m’n bril kon zien, was het nog altijd doffe ellende in de wereld. Ik maakte mijn eerste bierflesje open.

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT