Sneeuw, als sneeuw

08/01/'10 Graffiti Aflevering nr. 1051 - De voor- en nadelen van sneeuw... Naargelang de leeftijd van een mens weegt de positieve of de negatieve kant meer door. Bovenaan de pluszijde staat voor mij dat sneeuw tot wandelen uitnodigt.

De zon liet zich zien. Buiten zag alles er feestelijk wit uit. Voor het te laat werd, wilde ik nog vlug een wandeling met de hond maken. Onze hond heeft een witte vacht - misschien de reden waarom ze zich in de sneeuw in haar element voelt. Ze kan er uren in rollen & rennen. Maar het fijnste vindt ze toch als iemand met haar gaat wandelen als het gesneeuwd heeft.
Ik ga niet zo vaak met de hond wandelen omdat het dan moeilijker is om kiekjes te trekken. Door mijn onervarenheid had ik problemen om haar ingewikkelde leiband die mijn vrouw gekocht heeft te ‘ontcijferen’. Het ding lijkt op een harnas - voor een grote hond zou dat aangenamer om te dragen zijn. De leiband bestaat uit een aantal riempjes en gespen - wat was nu boven of onder, wat moest rechts, links? Zat het ding misschien binnenstebuiten? Frustrerend.
Bij een laatste poging legde ik het harnas op de grond om zo wat meer overzicht over de ingewikkelde constructie te krijgen, maar dat hielp niet. Ik was van plan om het op te geven en de hond haar gewone halsband aan te doen, toen ze me even aankeek en pal een poot in een van de lussen zette - die poot hield ze stevig op de grond zodat ik de lus er niet per ongeluk weer uit kon schuiven. Ik moest alleen nog haar andere poot in de andere lus steken.
Nog een pluspunt van sneeuw, dat je de kans krijgt om te ontdekken hoe slim de hond is.

Ondanks de schoonheid van de natuur als het gesneeuwd heeft, heb ik toch meer tijd binnen doorgebracht dan anders. Buiten is het immers koud en de dagen zijn kort. Binnenzitten, het biedt me de kans om de dingen te doen die ik het liefst doe - lezen, schrijven, piano spelen, tv kijken.

Tijdens de kerstvakantie toont de BBC elk jaar dezelfde speelfilms - een filmprogrammatie die uniek Brits is. Het zijn bijna allemaal oorlogsfilms uit de jaren zestig, waarin de Nazi’s de slechteriken zijn die altijd het onderspit moeten delven tegen de dappere en ingenieuze Britten. Geen plaats voor dubbelzinnigheid of nuance - de Britten zijn goed, de Duitsers slecht. Eigenlijk zijn het zwart-wit-films, maar dan in kleur.
Dat er in WO II ook Belgen, Fransen en Nederlanders waren voor wie Duitsland de vijand was, is een element dat in die films ontbreekt. Eigenlijk ontbreekt dat element vandaag ook in de Engelse Weltanschauung, als je hun kranten leest of naar hun tv kijkt.
In feite zijn het oorlogsfilms over een conflict tussen de Engelstalige wereld - Britten en Amerikanen - en het Europese continent. Die films zijn dus veel meer dan een nostalgische terugblik naar de tijd van het Britse Rijk, want ze passen perfect in het eurosceptisch plaatje dat de EU als een gevaarlijk monsterverbond afschildert.

Van de nieuwslezers horen we nu clichés die anders niet gebruikt worden: ‘de wegen liggen spekglad’; of: ‘het vriest stenen uit de grond’. ‘Spekglad’, het woord spreekt tot de verbeelding. En die stenen dan, die door een onzichtbare hand uit de grond geduwd worden.

Ik nam een kiekje van een boom aan de vijver, waarop met felrode kwast een slordig kruis geschilderd werd - een doodsvonnis. Mijn camera stond nog op ‘zwart-wit’, zag ik op het schermpje. Het kruis viel daarom niet op en de sneeuw leek minder wit dan op mijn kleurfoto’s van de boom. Of hoe wit witter kan zijn. Maar rood is ook roder, door wit. Twee kleuren die geweldig verschillen - rood en wit - maar toch hebben ze elkaar nodig om meer tot hun recht te komen.

Ik lees deze zin: ‘U weet hoe sneeuw eruitziet wanneer zij is gevallen.’
Mijn eerste reactie: so what? Maar de zin roept vervolgens de vraag op hoe sneeuw eruit zou zien vóór hij gevallen is. Sneeuw die nog niet ligt. Sneeuw, als sneeuw.
De zin komt uit een gedicht van Lars Gustafsson - ‘Sneeuw’ - uit de bundel ‘De stilte van de wereld voor Bach’. Ik heb ‘m twee jaar geleden als verjaardagscadeau van Marcel gekregen.
Het gedicht begint zo:
Vroeg, in het lichtgrijze duister na sneeuwval/
hoorde ik het kind praten, babbelend en zingend./
Het was een taal uit een vreemde mond,/
Een lichtere en zachtere taal, vallend als sneeuw./

Ik liep met m’n hond langs de vijvers. Schoot dezelfde kiekjes die ik er altijd schiet. Van het treinspoor en het waarschuwingsbord, van de twee bomen die over de oever hangen en van de grootste vijver, van de lucht boven de bomen boven het water, van de kromme boom en de paaltjes aan de waterrand.
Ik heb al vele honderden foto’s van deze plek gemaakt. Vandaag was het water bevroren, lag er sneeuw op de bomen en paaltjes.
Als kind al liep ik langs deze vijvers - zomer en winter. Met mijn kleine hand in die van mijn vader - met sneeuw, of zonder. Mijn hele leven, een wandeling langs dezelfde vijvers - met mijn vader, of zonder.

Vele honderden foto’s heb ik al van deze wonderlijke plek gemaakt, maar ik zal er nooit vat op krijgen. De plek laat zich niet in een cameradoosje vangen. Het gaat immers om mysteries die groter dan ons zijn. Wat weet een mens als hij zelfs nog niet weet hoe sneeuw eruitziet voor hij gevallen is?
Sneeuw, als sneeuw.

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT