Op de herfstwind

07/10/'11 Graffiti Aflevering nr. 1136 - ’s Ochtends poets ik mijn tanden met een elektrische tandenborstel, ‘s avonds met een gewone omdat ik de kinderen niet wil wakker maken met het geluid van het apparaat.

Eergisteren, tijdens mijn ochtendritueel in de badkamer, zag ik dat een vink op een tak van de kerselaar voor het raam was komen zitten. Hij draaide zijn kopje naar links, dan naar rechts en keek naar me. Hoe ik ook met de armen bewoog of me draaide en keerde, hij bleef zitten, was niet bang voor me. De vogel luisterde naar het geluid van m’n tandenborstel en vloog pas weg toen ik mijn tanden gepoetst had.

Je voelt dat er een nieuw jaargetijde aangebroken is - een verandering van ritme, een wisseling van kleuren en geuren. Op de herfstwind worden nieuwe dingen onze leefwereld binnengeblazen. Koelere nachten, het vallen van de bladeren, de terugkeer van vogels die zich in de zomer niet lieten zien, het gras dat trager groeit. Het najaar, tijd van kastanjes, paddestoelen en pompoenen.

Het begin van de herfst is ook de tijd van de aankondiging van de Nobelprijswinnaars. Donderdagochtend klikte ik naar de website van de Zweedse Akademie voor nieuws over de winnaar van de literatuurprijs. Op de site tikte een digitale klok de tijd af - binnen een uur en 37 minuten zou het nieuws bekendgemaakt worden.
Elk jaar opnieuw ben ik benieuwd naar de winnaar. Wordt het een schrijver die ik bewonder, van wie ik denk dat hij de prijs verdient, of een politiek correcte keuze die niet veel met goede boeken te maken heeft. De Nobelprijs literatuur is meer wedstrijd/koers dan lofbetuiging voor een groot auteur - er zijn gokkantoren en ‘bookies’ mee bezig, je kan geld inzetten op kandidaten die volgens jou kans maken om te winnen...
Al jaren hoop ik dat de Amerikaanse romanschrijver Philip Roth - auteur van een indrukwekkend oeuvre - de prijs zal winnen. Hij is op hoge leeftijd maar nog altijd zeer productief. Maar Roth heeft de verkeerde nationaliteit, zo wordt gezegd. De Zweedse dichter Tomas Tranströmer is ook heel lang favoriet. Ik heb drie van zijn dichtbundels graag gelezen. Tranströmer heeft waarschijnlijk ook zijn nationaliteit tegen omdat de keuze van de Zweedse academie voor een landgenoot niet onbesproken zal blijven. De Syrische dichter Adonis staat al lange tijd hoog genoteerd bij de bookies – nog niets van hem gelezen. Al even lang wordt Haruki Murakami genoemd – zou ook een schitterende keuze zijn. Misschien kiezen ze hem wel omdat Japan na ‘Fukishima’ een opkikker kan gebruiken. Murakami’s ‘Kafka op het strand’ of ‘Opwindvogelkronieken’ zijn boeken waar ik veel van genoten heb en die ik wil herlezen.

Steve Jobs is overleden, de man van Apple, van iMac, iPod, iPhone, iPad - producten die de wereld veranderd hebben, alleen al omdat ze creatieve mensen meer mogelijkheden hebben gegeven dan in een kort verleden denkbaar was. In het dagelijkse leven hebben de apparaten van Apple hun plaats gevonden en ons leven zoveel gemakkelijker gemaakt. Jobs verdiende ook een Nobelprijs.
Apple was altijd een baanbreker in de wereld van ‘personal computing’. Ik denk terug aan mijn eerste IBM tekstverwerkende computer in de jaren tachtig - een log ding dat ik pas kon gebruiken nadat ik verschillende omvangrijke handleidingen had doorgeworsteld. Het beeldscherm was verkrijgbaar in monochroom groen of oranje. Een computer was een grote, lelijke kast die diende om saaie dingen mee te doen.
En dan kwam Apple plots op de markt met de eerste Mac. Het beeldscherm stond vol icoontjes waarop je met een muis moest klikken om een programma op te starten – het begrip ‘virtuele wereld’ kreeg voor je ogen gestalte. Altijd was het Apple dat nieuwe dingen bedacht die werken met de computer zoveel prettiger maakte, zoals USB-uitgangen zodat je niet langer voor elk apparaat een aparte kabel moest hebben (en kopen) om het te kunnen aansluiten. Voor een Apple had je ook geen handleiding nodig - dat leerde je vanzelf. Geen virussen met Apple. En Apple computers waren altijd veel aantrekkelijker dan de concurrentie - de sexy Bondi Blue Mac, de iMacs met platte schermen waarin een computer verstopt zat, de eerste witte iPods...

De vink in de kerselaar bestudeerde mij en ik bestudeerde hem. De tak waarop hij zat bewoog wat met de wind. Moet heerlijk zijn om op een wiegende kersentak te kunnen genieten. Voor een vogel heel gewoon, voor ons ondenkbaar.
Ik probeerde me in te beelden waarover zo’n vogel kon zitten te denken als hij mij mijn tanden zag poetsen.
Hij dacht misschien dat de man met zijn elektrisch toestel geluiden aan het maken was om indruk op een wijfje te maken - een lokroep als uitnodiging tot een paringsritueel.
Of misschien stelde hij zich de vraag waarom de man een stokje in zijn bek hield? Materiaal om een nest mee te bouwen? Kon alleen maar een goede indruk op een wijfje maken, de belofte dat ze straks in een veilig nest kon trekken dat hij voor haar gebouwd had.
Nog iets dat zo’n vogel vreemd moet vinden, dat mensen niet kunnen vliegen. Wat kan er plezieriger zijn dan ’s ochtends wakker worden, je vleugels openslaan, zigzag door de takken van bomen te vliegen en een duikvlucht naar een lekker hapje op de grond te nemen? De hele dag op twee poten te moeten rondhuppelen, dat schiet niet op. Moet ook vermoeiend zijn, én levensgevaarlijk. Een dier dat niet kan vliegen... een vogel voor de kat.

Je voelt dat er een nieuw jaargetijde aangebroken is. Een verandering van ritme, van kleuren en geuren. Op de herfstwind worden nieuwe dingen onze leefwereld binnengeblazen. Benieuwd wat de wind ons nog zal brengen.

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT