Ongewenst

30/07/'10 Graffiti Aflevering nr. 1078 - Afgelopen zomer had ik de plantjes al eens in het gazon gezien. Ze waren mooi, maar ik wilde ze niet overal in mijn gras. ‘Mooi plantje’ doopte ik om tot: ‘onkruid’ - een beslissing met gevolgen voor het ongewenste gewas. Toen ik het onkruid wilde uittrekken ontdekte ik dat het stevig verankerd zat. Het kostte me veel moeite om de wortels uit de grond te krijgen. Maar mijn inspanningen werden beloond, de plantjes lieten zich niet meer zien. In het gazon was alles weer gras, en alleen maar gras.

Maar dit jaar doken de plantjes weer op, en er waren er meer! Misschien moest ik het anders aanpakken? Op het internet zocht ik tevergeefs naar de naam van mijn onkruid - enkele plantensoorten leken er wel op, maar hun wortels zagen er toch anders uit.

Ik nam het besluit om de onkruidwortels dieper uit te graven. Na wat spitwerk legde ik er een bloot en trok er dan met alle macht aan. Het was even schrikken toen ik zag hoe ver vertakt de dikke wortel van zo’n klein plantje verspreid zat. Dat een plantje van niks zo’n complex onderaards leven leidde wekte verbazing. Mijn jongste kwam kijken en vond het geweldig: “Net iets uit zo’n horrorfilm waarin buitenaardse planten de aarde overnemen.”

Enkele dagen geleden arriveerde de schoonfamilie uit Californië voor hun tweejaarlijks bezoek. We zaten al maanden naar hun komst uit te kijken. Dat het bij hun aankomst bakken regende vonden ze schitterend - een toeristische bonus voor mensen die jaar in jaar uit in een woestijnstad leven.

Het is altijd wat puzzelen met bedden en matrassen als het bevolkingsaantal onder ons dak plots verdubbelt. Dat mijn zonen samen in één bed moesten slapen vonden ze minder prettig, maar het was een prijs die ze graag betaalden om twee weken met hun Amerikaanse nichtjes te kunnen spelen. Van vorige bezoeken herinnerde ik me het gesnurk van mijn schoonbroer - een kettingzaag is er stil bij. Deze keer was het niet anders. Onbegrijpelijk hoe mijn schoonzus bij zo’n kabaal de slaap kan vatten.

Het is aanpassen voor iedereen als het huis overbevolkt is, maar omdat we genieten van onze tijd samen en de ongemakken maar twee weken duren, vindt niemand het erg.

Deze week raakte bekend dat het bevolkingsaantal van de EU nu meer dan een half miljard bedraagt. Ergens in een Europese lidstaat zou in de afgelopen maanden een baby’tje moeten geboren zijn dat de teller van 499.999.999 naar 500 miljoen deed overslaan. De demografen van ‘Eurostat’ zeggen dat het waarschijnlijker is dat een immigrant voor die toename heeft gezorgd.

Ook in België steeg de bevolking aanzienlijk. We leven nu met 10,82 miljoen inwoners op dit lapje grond. De elf miljoen is in zicht. Van de 77.000 nieuwe Belgen zijn er 55.000 immigranten. Daarmee ligt de bevolkingstoename in België een stuk hoger dan in de rest van Europa.

Om een goede indruk op haar zus te maken, wilde mijn vrouw dat ik mijn bureau wat opruimde. In een te hoge stapel boeken vond ik een dun, vergeten dichtbundeltje dat ik vorig jaar op de boekenbeurs had gekocht – een Nederlandse vertaling van de Roemeense gedichten van Paul Celan.

Met veel belangstelling begon ik de inleiding van het boekje te lezen – het opruimen van de stapel kon nog wat wachten... Ik leerde dat de dichter in april 1945 uit zijn geboortestad Cernauti, hoofdstad van de landstreek Bucovina, naar Boekarest gevlucht was. De streek werd bij het uiteenvallen van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk aan Roemenië toegewezen, en zou uiteindelijk door de Sovjet-Unie opgeslokt worden.

In Celans geboortestad kon je Roemeens, Oekraïens, Duits, Jiddisch en Zwabisch in de straten horen spreken. Met de inval van Russische troepen in juni 1940 en hun bezetting van de streek, veranderde er veel. De sovjets traden zeer hard op tegen de bevolking. In hun waanzin beschuldigden ze de joden zelfs van collaboratie met de nazi-Duitsers! Paul Celan - een jood wiens ouders in nazi-werkkampen waren omgekomen - moest voor zijn leven naar Boekarest vluchten. Daar publiceerde hij enkele opmerkelijke gedichten in het Roemeens, een taal die hij op school had geleerd.

Na de communistische machtsovername kwam hij uiteindelijk in Parijs terecht, stad waar hij voor de rest van zijn leven zou blijven, en waar hij zijn gedichten in het Duits schreef, zijn moedertaal.

...en het leven is de sloep aan de oever, zonder roeispanen.

Wat maken van het verhaal van de honderden Franse zigeuners van ‘Vie et Lumière’? Het begon met hun bezetting van een wei in Nieuwpoort zonder toelating van de eigenaar, en de daaruit voortvloeiende overlast. Uitleg van de zigeunerwoordvoerder: “Als we toelating hadden gevraagd, zouden we die toch niet gekregen hebben.” Mooi argument.

Er worden vragen gesteld of het hier wel om bonafide zigeuners ging - de luxueuze auto’s (er werd zelfs een Porsche Cayenne gesignaleerd) en duur campingmateriaal deden twijfels rijzen.

De ‘zigeuners’ waren ongewenst, moesten vertrekken. Daarna probeerden ze het nog eens in Wingene, dan in Dour.

Ik kan geen gastvrijheid verwachten, ook dat weet ik, maar waar kan ik stoppen, behalve daarboven? [...] Opnieuw wordt ik teruggewezen. Er zit niets anders op dan mijn weg voort te zetten, maar mijn krachten zijn getaand en ik sluit mijn ogen op zoek naar een man met een sloep.

Maurice bekeek het onkruid. Maurice weet véél meer over bomen en planten dan ik. Hij wees naar mijn dierbare, oude kerselaar een paar meter verderop: “Jouw onkruid, dat zijn scheuten uit de wortels van die kerselaar!” Hij had verdorie gelijk! Dat verklaarde waarom de wortel van het plantje zo dik was..

‘Onkruid’ doopte ik nu om tot: ‘mooi plantje’. Het onkruid - de ‘ongewenste indringer’ - was al veel langer thuis in deze oude tuin dan ikzelf. Indringer, ik...

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT