Onbegrijpelijk
18/06/'09
Graffiti
Aflevering nr. 1019 - ‘Vinkenzetting’, het woord staat in van Dale:
‘wedstrijd voor zangvinken’. Het wat en
waarom ervan heb ik nooit zo goed begrepen.
Tijdens zo’n wedstrijd luisteren ‘vinkeniers’
naar een vink die in een hokje opgesloten zit.
Per ‘vinkenslag’ - het korte melodietje dat het
vogeltje voortbrengt - trekken ze een krijtstreep
op een stok. Meeste streepjes wint.
‘Vijnckenzetting’ is nog iets anders. Hier is
de winnaar diegene die het vaakst van de ene
partij naar de andere kan overlopen. Ook
onbegrijpelijk.
* * *
In een Brusselse straat stond een hoge poort
open. Ik keek even naar binnen. Mijn aandacht
werd getrokken door een zeer groot
beeld in het gebouw, van een goudgeverfde,
naakte man. De reus zag er gehavend uit.
Zijn arm was er bijna af. Het gevaarte werd
met een buis en een gele stok tegen de muur
gehouden, zodat hij niet voorover kon vallen.
Een winkelkar en de rondslingerende rommel
maakten het plaatje compleet. Ik wachtte
tot de werklui in het gebouw door een deur
verdwenen waren om enkele stappen binnen
te zetten en een kiekje van de onbegrijpelijke
reus te maken. Wat deed hij daar in hartje
Brussel?
’s Avonds plaatste ik de foto op een internetforum,
onder de titel: ‘Giant goes shopping’ -
enkele grappige reacties van mensen gekregen
die er ook niets van begrepen. Een forumlid
uit Amerika maakte zich zorgen dat iemand
tegen die penis kon lopen en zich bezeren.
Iemand anders dacht dat het al gebeurd was
toen hij die grijze voorhuid zag...
* * *
In zijn toespraak vorige week, ter gelegenheid
van de terugtrekking van Britse troepen uit
Irak, verklaarde premier Gordon Brown dat
‘Irak’ een succesverhaal was...
* * *
Al ooit het etiket van een potje mosterd van
Devos Lemmens gelezen? ‘300ml plezier’ staat
erop, en voor onze landgenoten die de taal
van Molière verkiezen: ‘300ml de plaisir’.
Nog nooit zo over mosterd gedacht. Of over
plezier...
* * *
Door het lezen van etiketten kan je soms
ook kennis van een hoger niveau opdoen.
Tijdens een een quizpauze las ik op een flesje
Grimbergen: ‘Ardet nec consumitur’. Dankzij
de Latijnse woordenlijsten die ik samen met
mijn zoon geoefend heb, wist ik dat ‘ardere’
branden betekent. De betekenis van ‘consumere’
lag voor de hand. Blijkt de leuze te zijn
van de abdij van Grimbergen: ‘Het brandt
maar het wordt niet verteerd’. Een verwijzing
naar het brandend braambos, vermoed ik.
Dat een struik die brandt, niet opbrandt is
onbegrijpelijk. Dat op een ordinaire bierfles
naar zo’n goddelijk mysterie verwezen wordt
is eigenlijk al even onbegrijpelijk.
* * *
In het kantoor van het Japanse reisbureau
keek de allochtone juffrouw me bezorgd
aan. De dag voordien had ik gebeld voor een
‘Japan Rail Pass’. De ‘pass’ kan enkel door
niet-Japanners gekocht worden, en alleen
buiten Japan, vertelde de Japanse me in een
voortreffelijk Engels. Ik naar het reisbureau
in Brussel.
Ik legde aan de juffrouw - die zo bezorgd keek
- uit waarvoor ik gekomen was. Zij vertelde
me in het Frans dat ze geen Engels kende en
of ik misschien ook Frans sprak. “Le français
et le néerlandais,” antwoordde ik. Omdat ze
verder ging in het Frans, begreep ik dat ze
het Nederlands ook niet meester was. Geen
Engels en geen Nederlands, in een groot
internationaal reisbureau in de hoofdstad...
Op een bon die ik in Tokio zou moeten tonen,
schreef de juffrouw in het Engels het bedrag
dat ik haar betaald had: 45.100 yen, voor twee
weken onbeperkt reizen door Japan. Van zo’n
hoog bedrag schrikt een mens wel even, maar
als je weet dat 100 yen evenveel waard is als
0,84 euro, valt het nog een beetje mee.
De juffrouw noteerde het bedrag in het Engels
op een ongewone manier: ‘Four Five One
Zero Zero’. Ik maakte me zorgen hoe dat in
Japan zou begrepen worden, vooral door die
‘Zero Zero’. Eerder de titel van een Japanse
oorlogsfilm. De juffrouw vertelde me dat mijn
opmerking onterecht was, in het Engels móest
het zo geschreven worden, wist ze zeker.
Onbegrijpelijk, zoveel zelfvertrouwen van
iemand die me eerder had verteld dat ze geen
Engels kende.
* * *
Op tv een fragment van een ‘reality show’
– naam vergeten – waarin een man en zijn gezin
gedurende een periode zo ‘groen’ mogelijk
hebben proberen te leven. Die mensen hebben
veel kou geleden en de gezonde maaltijden
die uit die keuken kwamen, zagen er niet
altijd even smakelijk uit. Het zijn keuzes die
mensen maken en ik kan daar respect voor
opbrengen.
In het fragment kregen we te zien hoe de man
zijn zoon een - letterlijk - koude douche gaf.
Hij goot ijskoud water over het hoofd van
de jongen, die het een afschuwelijke ervaring
vond. Dat iemand kiest om spartaans te leven,
daar is niets mis mee, maar als je jonge
kinderen - die niet hebben kunnen kiezen
voor zo’n regime - ziet lijden, dan roept dat
vragen op.
Bij de bespreking van het fragment, legde de
man uit dat zijn kinderen geen koude douches
hebben moeten nemen, maar dat ze voor het
tv-programma zo’n koude douche éénmalig
geënsceneerd hebben. Als die scène niet waar
is, wat is er dan nog allemaal gelogen? ‘Reality
tv’? Onbegrijpelijk.
* * *
Hollandse mevrouwen in onze Delhaize. Ze
vertellen aan de meneer van de groentenafdeling
dat ze niet begrijpen dat niemand hen
heeft kunnen uitleggen waar de kroepoek ligt.
Ze zijn al naar de broodafdeling gestuurd en
nu naar de groenten. “Misschien bij de chips,”
suggereert de man. “Bij de chips?” vraagt de
mevrouw: “Maar daar zijn we ook al geweest!”
Ze kijkt naar haar vriendin, haalt de schouders
op en werpt de ogen ten hemel met een
gespeeld soort wanhoop. Die Belgen toch...
* * *
Soms schaam ik me Belg te zijn. Zou ik zelfs
even Hollander willen zijn. Het overkomt
me als ik aan dat ‘vinken zetten’ denk, en
nog meer als ik over ‘Vijncken zetten’ hoor
spreken. Heel even maar. Begrijpelijk toch?
Good luck en tot ziens.
Dr. Frans Baert