Of
28/05/'10
Graffiti
Aflevering nr. 1070 - Plots waren ze verdwenen, de koolmeesjes met hun kroost. Enkele weken geleden hadden ze een onmogelijk
plekje naast onze voordeur gekozen om een nest te
maken. Je kon de kleintjes horen piepen en moeder en vader
onophoudelijk zien aanvliegen met vogellekkers. Om ze niet
te storen probeerden wij de voordeur zo weinig mogelijk te
gebruiken - als het moest waarschuwden we bezoekers van
ver met armbewegingen en handsignalen dat ze moesten
fluisteren als ze in de buurt kwamen.
Enkele dagen geleden hoorden we plots geen gepiep meer,
zagen we de ouders niet meer naar het nest vliegen. Hoe was
het allemaal afgelopen? Hadden de kleintjes het overleefd?
Of niet?
* * *
M’n oudste vroeg me voor een spannend boek. Ik suggereerde
een sci-fi roman die ik zelf heel graag had gelezen - ‘Gateway’,
van Frederik Pohl. Hij begon er met veel enthousiasme aan,
maar al na tien regels kwam hij een woord tegen waarvan hij
de betekenis niet kende: “Wat is ‘dichotomie’?” Dichotomie,
inderdaad een moeilijk woord. Ik dacht dat het iets met een
keuze tussen twee dingen te maken had, maar zocht het voor
alle zekerheid in van Dale op: ‘Indeling in tweeën’. “Het is
of dit, of dat”, legde ik uit.
* * *
De IJslandse vulkaan met de onmogelijke naam spuwt plots
geen as meer. Wetenschappers weten niet of er een einde
gekomen is aan zijn uitbarsting, of dat het de stilte is voor
de storm van een groter cataclysme.
* * *
Onze ginkgo begint eindelijk blaadjes te vormen - zijn bladknopjes
waren er enkele weken geleden afgevroren. Wekenlang
bleef het onduidelijk of hij de geest had gegeven, of dat
hij het zou redden.
Eigenlijk is de ginkgo de incarnatie van een dichotomie,
leerde ik van het internet. Met de ginkgo is het namelijk nooit
duidelijk of hij dit is, of dat... Zo is hij een levend fossiel en
stamt hij uit een tijd - honderden miljoenen jaren geleden
- toen de splitsing tussen loof- en naaldbomen nog niet had
plaatsgevonden. De ginkgo draagt bladeren, maar die bestaan
eigenlijk uit naalden. Pas na 20-35 jaar wordt bij een ginkgo
duidelijk of hij mannelijk of vrouwelijk is - niet zonder belang
omdat de vrucht van de vrouwelijke boom een kwalijke geur
verspreidt. De vermeerderingswijze van de ginkgo is uniek
omdat hij - als plant(!) - over zelfstandig bewegend sperma
beschikt. Boom, of ook een beetje dier?
* * *
Van het regime van Kim Jong-il in Noord-Korea weten we
(en verwachten we) dat het irrationeel denkt en handelt. Het
tot zinken brengen van een Zuid-Koreaans oorlogsschip was
een provocerende oorlogsdaad om de stabiliteit in de regio
te ondermijnen. Verontrustend vind ik dat de president van
Zuid-Korea in zijn reactie dezelfde emotionele en irrationele
dreigtaal hanteerde - olie op het vuur.
Het gevaar voor een snelle escalatie is reëel. Er is namelijk
nooit een vredesverdrag tussen Noord- en Zuid-Korea
getekend. Er zijn wel economische contacten, zoals dat in
vredestijd het geval zou zijn, maar officieel leven beide landen
nog op voet van oorlog met elkaar. Is het daar nu oorlog,
of vrede?
* * *
Op het VRT-nieuws werden beelden van straatgeweld in
Jamaica getoond - de bevolking kwam in opstand omdat
de leider van een berucht drugskartel door de regering aan
de VS zou uitgeleverd worden. Er zijn al 44 doden gevallen.
Naargelang de persoon die aan het woord komt, krijg je een
totaal ander beeld over ‘drug lord’ Christopher ‘Dudus’ Coke
- weldoener voor de armen, of gevaarlijk crimineel?
De VRT-nieuwslezer sprak ‘Jamaica’ anders uit dan die van
de Nederlandse zender. Is het nu ‘Jamaica’ met de ‘j’ van ‘Jan’
(VRT), of met die van ‘jam’ (NOS)?
Zelfde vraag over de naam van de hoofdstad van Zuid-Korea.
Op de VRT is dat ‘Séoel’, maar op de BBC ‘Sool’ (als in
‘schoenzool’). Een Koreaan op het internet - die moet het
weten - zegt dat het ‘Súh-oel’ moet zijn...
* * *
Interviewer Thomas Vanderveken aan de Nederlandse finalist
van de Koningin Elizabethprijs, Hannes Minnaar: “Ik kan
me voorstellen dat je voor je het podium opkomt, helemaal
opgefokt bent.” De pianist kon niet volgen. Vanderveken probeerde
het opnieuw: “Dat je dan helemaal, euh... opgenaaid
bent.” Minnaar was in de war: “Ik versta het laatste stukje
van je zin niet”, antwoordde hij eerlijk. Het ene woord is het
andere niet, of juist wel?
* * *
We zaten met een Thaise vriend in de tuin naar de vogeltjes
te luisteren. Mijn vrouw vroeg of ze in Thailand ook zo
mooi zongen. Onze vriend verraste ons met zijn antwoord:
“In de steden wel, maar in de dorpen niet.” Hij legde uit dat
de mensen op de buiten hun vogeltjes liever opeten dan naar
ze te luisteren. Stad of buiten, in Thailand toch een beetje
anders dan bij ons...
* * *
Te koud of te warm. Kurkdroog of regen in bakken... Korte
samenvatting van het weer van de afgelopen dagen.
Onze bakker heeft er last van. Ik vroeg hem waarom zijn
brood er platter uitzag dan anders. Door het weer, legde hij
uit: “Twee dagen geleden was het heet en moest ik minder
gist in mijn deeg mengen, maar gisteren was het koud en zat
er dus te weinig gist in.” Te weinig, of te veel.
* * *
Plots waren ze verdwenen, de koolmeesjes met hun kroost. Ik
hield er een beetje een verlatingstrauma aan over. Wekenlang
leef je mee, doe je alles om te helpen om de omgeving rustig
te houden, en dan - van de ene dag op de andere - zijn ze weg,
hoor je niets meer van ze.
Ik fantaseerde een beetje dat het gezinnetje misschien straks
nog eens zou langsvliegen om aan de kleintjes te tonen waar
het voor hen allemaal begonnen was...
Wonderlijk hoe het in het leven niet altijd aan ons is om
keuzes te maken - of dit, of dat - maar hoe wij ook gekozen
worden... door omstandigheden, door mensen, en zelfs door
vogeltjes.
Good luck en tot ziens.
Dr. Frans BAERT