Groenten

10/06/'11 Graffiti Aflevering nr. 1.120

Onwaarschijnlijk I.
Ik ben tomaten en sla blijven eten ondanks de alarmerende rapporten over mensen die in Duitsland en elders in Europa aan de EHEC-darmbacterie bezweken waren. Er zijn nu al een dertigtal dodelijke slachtoffers geteld. De landbouwer in het journaal, die met de hand op het hart verklaarde dat Vlaamse producten volgens de strengste hygiëneregels gekweekt worden, overtuigde me dat ik geen risico nam door de groenten te blijven eten. Dat het goed wassen ervan volstond om de bacterie te verwijderen, werkte ook geruststellend.
Maar van komkommers ben ik toch afgebleven, niet omdat ik geloofde dat die wel dodelijk besmet waren, maar omdat ik ze nooit eet - ik lust komkommers, maar mijn maag krijgt ze niet verteerd.
Terwijl ik op het nieuws de beelden van vrachtwagens vol tomaten zag die hun lading over velden uitkieperden en lieten rotten, bedacht ik dat ze er misschien beter mee naar de ketchup-fabriek gereden waren...

Onwaarschijnlijk II.
Europa steelt het regenwater van Iran, heeft de president van het land, Mahmoud Ahmadinejad in een toespraak verklaard. Europese landen beschikken volgens hem over een nieuwe technologie om regenwolken te manipuleren zodat alle neerslag enkel op het Europese continent terecht komt. Met als gevolg dat Iran door grote droogte getroffen wordt - een catastrofe voor de landbouwsector van het land. Als het waar is dat de regenwolken door Europa uitgeperst worden om het water dat voor de landbouw noodzakelijk is hier te houden, waarom beleven wij dan de droogste lente ooit en verwachten onze landbouwers een rampzalige oogst? Iets misgelopen met het experiment, waarschijnlijk?
Onwaarschijnlijk.

Onwaarschijnlijk III.
Enkele dagen geleden kocht ik een zakje uien van de groenteboer. Zowat alle groenten werden afgelopen week als mogelijkebronnen van besmetting aangeduid, van sojascheuten tot tomaten, sla en komkommer, maar over uien geen slecht woord.
Ik doe het bijna nooit, het etiket lezen. Op het uienzakje stond: ‘Oorsprong Tasmanië’. Had ik dat goed gelezen? Tasmanië is een eiland ten zuiden van Australië, helemaal aan het andere eind van de wereld. Onwaarschijnlijk.
Een beetje googelen leverde meer informatie op. Mijn uien van de groenteboer kwamen inderdaad van het eiland dat naar de Hollandse ontdekkingsreiziger Abel Tasman (1603-1659) genoemd werd. Tasmanië staat blijkbaar bekend voor zijn lekkere uien die in dit jaargetijde - het is nu herfst op het zuidelijk halfrond - geoogst en uitgevoerd worden.
Tasmanië is onze tegenvoeter - veel verder kan je niet reizen. Beetje zware ecologische voetafdruk, zo’n ajuintje van ‘down under’... De afstand tussen ons land en Hobart, de hoofdstad van Tasmanië, bedraagt meer dan 17.000 kilometer.
Op de website van een Tasmaanse kweker las ik dat het transport naar Europa per boot gebeurt. Loont dat de moeite voor doodgewone uien? Bij ons worden die toch ook gekweekt? Dat de Tasmaanse variëteit op de rode, vulkanische bodem van het eiland gekweekt wordt, is volgens de informatie van een kweker op het internet een meerwaarde, maar wat zou je zelf als landbouwer over je eigen uien zeggen?
Ik vroeg me af wat ik precies betaald had, en ging terug naar de groenteboer om de juiste prijs te weten te komen. Een kilo Tasmaanse uien lag er te koop voor 1,48 euro. Een zakje gewone bruine Franse uien van maar een halve kilo voor 1,59 euro - meer dan het dubbel. Begrijpe wie kan.
Misschien is het toch niet zo onwaarschijnlijk. Enkele weken geleden stond in Knack een artikel over de Franse havens. Door de dagelijkse vakbondsacties en stakingen in de haven van Marseille, is de transportprijs van en naar de haven zo hoog geworden dat bijvoorbeeld iemand in het nabij gelegen Aix-en-Provence zijn goederen goedkoper via de haven van Antwerpen of Rotterdam dan die van Marseille kan laten vervoeren.

Onwaarschijnlijk IV.
Het woord ‘ui’ komt van het Latijnse ‘unio’ dat ‘witte parel’betekent - een bepaalde witte ajuinvariëteit leek op een parel, vandaar. De manier waarop uien met de stengel aan elkaar geregen worden, doet ook aan een parelsnoer denken.
Ik zou het woord ‘unio’ nooit met de ui maar wel met ‘unie’ (vereniging, verbond) in verband gebracht hebben. Toen ik op het internet naar meer informatie over ‘Tasmania’ en ‘onion’ zocht, stelde Google me herhaalde malen de vraag of ik me niet vergist had en misschien eerder naar de combinatie ‘Tasmania’ en ‘union’ wilde zoeken - met ‘union’ werd niet een vakbond, maar wel ‘rugby union’ bedoeld (het spel met de ovale bal). Na wat rondgoogelen bleek dat enkele jaren geleden toevallig een Rugby Unionspeler in Engeland naar de naam Lee Onion luisterde... Alles is mogelijk op het internet.

Onwaarschijnlijk V.
Er zijn zo van die groenten waarvan je je afvraagt wie daar als eerste van heeft durven te eten. De ‘Cynara cardunculus var. scolymus’ is er zo een. Het is een soort distel afkomstig uit de streek van de Middellandse Zee. De stekelige plant kennen we vandaag als artisjok, hij kan tot een meter hoog worden - enkel het hart en het zachtere deel van de bladeren zijn eetbaar. De eerste mens die zijn tanden in een artisjokplant heeft gezet moet wel heel fel honger gehad hebben.
Vandaag groeit de artisjok over de hele planeet. Ik heb ooit Castroville in Californië bezocht - het stadje is het artisjokcentrum van de wereld. Overal rondom zie je velden met de stekelige planten. Langs de weg staan kraampjes waar artisjokharten in frietvet gebakken aan de man gebracht worden. In 1948, toen ze nog Norma Jean heette, werd Marilyn Monroe in Castroville als eerste ‘Artichoke Queen’ gekroond.

Onwaarschijnlijk VI.
Twee jaar geleden bezocht ik het plaatsje Temecula, ook in Californië. Op een lege parkeerplaats stonden kraampjes waar mensen hun fruit en groenten aan de man probeerden te brengen. Voor een van de kraampjes stond een afschuwelijk beeld van een grijnzende aap. Afstotelijk zou ik gedacht hebben. Maar neen, precies dat akelige beeld trok de belangstelling van kopers. Aan andere kraampjes werd niets verkocht. Onwaarschijnlijk.

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans Baert