Eenzame bloemen

02/04/'10 Graffiti Aflevering nr. 1062 - Er staan al bloemen in de tuin, maar echt gezellig is het er nog niet. In geen enkele boomkruin staan bladeren. Na maanden van vorst en kou ziet het gras er verweerd uit. In de dorre struiken zit nog geen leven.

De sneeuwklokjes en krokussen hebben hun tijd gehad, voor de tulpen is het nog te vroeg - nu maken de narcissen de dienst uit. Een monochromie van gele tonen - geen andere bloemen of kleuren die hen gezelschap houden. De narcis - alleen, op zichzelf gericht. Nomen est omen. Eenzame bloem.

Mieke gaf me vorige week haar vingerzettingen voor een pianostuk van Robert Schumann. De compositie ‘Einsame Blumen’ komt uit ‘Waldszenen’, een verzameling van ontroerende poëtische stukjes. Over een aantal ervan gaf Schumann een woordje uitleg, maar bij ‘Einsame Blumen’ deed hij dat niet. Ze moeten op eigen benen staan. Eenzame bloemen.

Enkele dagen geleden ontdekte ik op de website van de USGS dat er net een aardbeving had plaatsgevonden met een sterkte van 5,1 op de Schaal van Richter. Was benieuwd hoeveel schade deze klap had veroorzaakt - de aardkorst lijkt de laatste tijd bijzonder geïrriteerd.

Het epicentrum lag in de Indische Oceaan. Ik zocht op Google Maps en kwam in een wereld van donkerblauw terecht - de kleur van het water van de oceaan. Nergens land te bespeuren. Meer dan drieduizend kilometer van Australië verwijderd. Een aardbeving in het niets, zo leek wel.

Het dichtstbijzijnde stukje land dat boven het zeeniveau uitsteekt, is een vulkanisch eiland op 635 kilometer ten westen - ‘Île Amsterdam’, dat aan Frankrijk toebehoort. Het eiland is amper 55 vierkante kilometer groot en telt dertig inwoners. Het werd in 1522 door de Spaanse ontdekkingsreiziger Juan Sebastián Elcano ontdekt, maar die nam niet de moeite om aan dit onooglijk klein stukje land een naam te geven. In 1633 doopte kapitein van Diemen het eiland ‘Nieuw Amsterdam’, naar de naam van zijn schip. Een eenzame, vergeten plek.

Er bestaat vandaag een geschil tussen Frankrijk en Mauritius over de soevereiniteit van het eiland. Als het zeeniveau blijft stijgen, is het conflict straks opgelost, zoals dat onlangs gebeurde met een eiland waar India en Bangladesh om twistten. Dan verdrinkt en verdwijnt ook deze eenzame bloem.

Op een dating website een berichtje van een vrouw uit Wuppertal: ‘Bist du auf der Suche nach einer schönen duftenden Blume, der du deinen Stachel in die Blüte stecken kannst um sie zu bestäuben, dann fliege einfach zu mir. Würde mich freuen’ (sic).

Er zijn eenzame plekken en er zijn ook plekken die het niet zijn. Bij het laatste denk ik bijvoorbeeld aan Aken. Toevluchtsoord als ik even van alles weg wil zijn, maar daar is Aken dus niet de geschikte plek voor want ik kom er altijd mensen van thuis tegen. Merkwaardig bijvoorbeeld dat ik mijn moeder er in de afgelopen jaren al drie keer tegen het lijf gelopen ben, zonder dat we van elkaar wisten dat we ernaar toe zouden gaan.

Enkele dagen geleden zat ik in Aken met de zonen een hapje te eten om het einde van de examens te vieren. Achter ons een gezellige bende - bleken oud-leraren van me te zijn, van het college. Fijn die mensen na al die jaren terug te zien en wat te kunnen bijbabbbelen over die en die en hoe het met hen gaat. Aken, magneet voor gezelligheid, tegengif voor eenzaamheid.

Op het internet vond ik toevallig een forum waar mijn oude vriend Willem lid van was.

Willem was destijds naar North Carolina geëmigreerd, had mijn column op het internet gevonden. We schreven elkaar regelmatig. Op een dag bezocht hij ons in het vaderland, samen met zijn vrouw. We wandelden naar de vijvers van Bokrijk. Ik herinner me dat Willem vertelde hoe ze een karper in zijn geboortestreek noemden, maar ik ben de naam kwijt. Heerlijke zomerdag. We namen afscheid aan het station en zouden elkaar nooit meer zien. Zijn vrouw schreef me een brief met de droeve mare van zijn dood, ze noemde mij een van zijn beste vrienden.

Ik las vannacht over Willem op het forum. Iemand had er mijn column over zijn heengaan in 2002 geplaatst. Tranen vulden mijn ogen. Het was alsof Willem pas gisteren van ons heenging. Ik mis mijn vriend. Eenzame bloem, ik.

Over eenzaamheid gesproken. Er zou iets bestaan waarvan geen mens tot nu toe de aanwezigheid heeft kunnen vaststellen. Het belang van een mogelijke ontmoeting ermee is niet gering, want dat ‘iets’ is verantwoordelijk voor het verlenen van massa aan alles wat bestaat - zonder overdrijving mogen we dus van een buitengewoon intieme relatie spreken. Dat ‘iets’ is het ‘Higgs-deeltje’. Theoretisch past het in de theorieën die natuurwetenschappers nodig hebben om de werkelijkheid te verklaren, maar zolang het Higgs-deeltje niet daadwerkelijk wordt waargenomen, bestaat geen zekerheid of die theorieën kloppen.

De installaties van de CERN in Genève werden deze week weer opgestart, precies met de bedoeling om een oerknalsituatie te ensceneren en onze ‘eenzame bloem’ eindelijk te kunnen ontmoeten.

Vriend Koos herinnerde zich enkele versregels die in Nederland vaak geciteerd worden, maar waarvan hij de auteur niet kende:

De mensen van ‘Onze Taal’ zijn er ook nog niet achtergekomen uit wiens pen deze wijze woorden afkomstig zijn, las ik op het internet. Een verweesd versje.

In de keuken staat een vaasje met groene twijgjes en een enkele, kleine narcis. Mijn vrouw heeft hem in de tuin geplukt. Ze vroeg of ik het niet erg vond, want er staan nog maar weinig bloemen. Een van de eenzame bloemen, nu in een vaasje... De eenzaamste bloem.

Het vaasje staat in de keuken – gezelligste plek in ons huis. En vandaag heeft mijn vrouw er een tulpje bij gestoken. Twee eenzame bloemen, maar wel samen...

Gezellige Pasen, en tot ziens.

Dr. Frans BAERT