De tafel

14/07/'12 Graffiti Aflevering nr. 1174 - Het heeft deze week veel geregend, te veel voor tijdens een zomervakantie. Maar de schoonfamilie uit Californië vond dat helemaal niet erg. Bij hen schijnt de zon het hele jaar door - altijd maar diezelfde blauwe lucht, dat begint te vervelen. Het is er nu ook te heet om buiten te lopen.

Schoonzus schoot kiekjes van de regenwolken - “so beautiful” - en schoonmoeder merkte op hoe haar huid door de vochtige lucht zachter aanvoelde. En de natuur zo prachtig groen, dat komt natuurlijk ook door die regen.

Druilerig Vlaanderen, droomvakantie van de Californiër.

Door de regen bleven we meer binnen dan anders, en ook langer aan tafel. Met negen rond de dis - lekker eten, drinken, goede gesprekken, lachen.

En we speelden spelletjes aan tafel - ‘Wat zou je willen zijn als je in een volgend leven als dier moest terugkomen?’ De een koos voor otter, de ander voor zeeschildpad of luipaard. Dat ik dan als één-dags-vlieg wilde terugkomen, vond iedereen bizar.

We bleven aan tafel zitten tot het laat en donker werd - zelfs de allerkleinsten mochten opblijven en meedoen.

Een van de mooiste uitvindingen van de mens, de tafel. Dat de televisie en de computer uitgevonden werden, dat weet iedereen. Maar ook de tafel is een product dat aan het menselijk brein ontsproten is, en niet zomaar uit de hemel is komen vallen.

Een leven zonder tafels is haast onvoorstelbaar. Nochtans zijn er culturen die het meubel niet kennen en op de grond eten. Vaak wordt de tafel dan vervangen door een tapijt dat een soortgelijke functie vervult.

Een tafel introduceert een derde dimensie in een lege ruimte - een platform waarop je voorwerpen kan plaatsen en waaraan je kan aanzitten. Dankzij de tafel kan je uren samen zijn zonder krampen in je benen of rugpijn te krijgen.

Zonder het woord ‘tafel’ wordt van Dale meer dan drie bladzijden korter, merkte ik. Zo kan je op een tafel met je vuist slaan, iemand onder de tafel drinken, iets ter tafel brengen of onder tafel vegen, een tafel eer aandoen of je kaarten op tafel leggen.

“En wat als je in een volgend leven als een plant moest terugkomen?” Iedereen rond de tafel kwam opnieuw aan de beurt. De een wilde cactus worden, de ander een zonnedauwplantje. Dat ik nu koos om als druivelaar herboren te worden, kon wel op begrip rekenen – “van een fijne wijn,” verduidelijkte ik nog.

Van een Mexicaanse vriendin hoorde ik ooit het verhaal over de Franse surrealistische dichter André Breton die in 1938 Mexico bezocht. Hij had een tafel nodig en tekende het ontwerp ervan voor een schrijnwerker. Na enkele weken kwam de man met een ruitvormige plank terug. Hij had de tekening precies nagemaakt, maar in twee dimensies. Breton was opgetogen: “De Mexicaan is een geboren surrealist!”

Er zijn ook beroemde tafels omdat bekende mensen eraan gezeten hebben of er belangrijke gebeurtenissen rond plaatsvonden.

Een beroemde tafel is bijvoorbeeld die van de vredesonderhandelingen die de oorlog in Vietnam moesten helpen beëindigen. Tien weken lang werd over de vorm ervan gediscussieerd - rond, ovaal, vierkant, rechthoekig. Het werd rond...

De filosofen, natuur- en wiskundigen van de ‘Wiener Kreis’ zaten voor hun vergaderingen –begin vorige eeuw - aan een tafel in een Weens koffiehuis. Einstein en Wittgenstein werden door de ideeën van de groep sterk beïnvloed.

Een leuke tafel om te mogen aanzitten moet die van het Algonquin Hotel - 59 West 44th Street - in New York geweest zijn, waarrond bekende humoristen en auteurs zoals Dorothy Parker, Robert Blenchley en George S. Kaufman vele avonden doorbrachten.

I wish I could drink like a lady
I can take one or two at the most
Three and I’m under the table
Four and I’m under the host
Dorothy Parker (1893-1967)

Ik heb ooit het geluk gehad om in Londen de tafel van de diners van het satirische tijdschrift ‘Punch’ te mogen zien. Aan het eind van de maaltijd kregen beroemde gasten een beitel en hamertje overhandigd waarmee ze in het tafelblad hun naam mochten kerven. Een Britse vorst had enkel zijn initiaal aangebracht, met daarboven een kroontje.

In films spelen tafels ook een belangrijke rol. Denken we maar aan de grote familietafel met de vrolijke drukte in het zomerhuis in ‘Fanny and Alexander’ van Ingmar Bergman. De scène aan tafel uit ‘Annie Hall’ met de protestantse familie en Woody Allen, die er zich als Jood niet op zijn gemak voelde. De feestelijk gedekte dis in de Deense prent ‘Babette’s Feest’, of de tafel van de zwelgpartijen en uitspattingen van ‘La Grande Bouffe’. De absurde tafel in Buñuels ‘Le Charme discret de la Bourgeoisie’ waaraan elke gast op een wc zit. Of de gezellige Chinese tafel van de vader en zijn drie dochters in ‘Eat Drink Man Woman’ van Ang Lee.

In het Hracek-museum in Praag staat een indrukwekkende verzameling poppenhuisjes. Zonder façades zodat je alle kamers van een huisje tegelijk kan binnenkijken. Maar het oog wordt vooral aangetrokken door de grote tafel in het midden waarrond de poppetjes van het huisgezin samenzitten - de tafel, het hart van het huis.

Tafels kunnen ook als altaar dienen. Voorwerpen op een altaar verwijzen naar een wereld buiten de onze. Voedsel wordt spiritueel voedsel. Woorden die rond een altaartafel gesproken worden zijn gebeden.

Op de tafel legde de man
De dingen die in zijn geest gebeurden.
Edip Cansever (1928-1986)

M’n nichtje van zeven was aan de beurt. Ze stak amper boven de tafel uit. “Als ik als plant moet terugkomen, wil ik zo’n waterplant op de bodem van een vijver zijn, want die zijn zo eng aan m’n voeten als ik ga zwemmen. Als ik zelf zo’n plant was, dan zou ik er geen last meer van hebben.” Eigenlijk een soort homeopathische redenering. Haar waarheid, ter tafel gebracht.

Good luck en tot ziens.

Dr. Frans BAERT