Amazonewoud dicht bij afgrond
03/02/'10
Het Amazonewoud is "dicht bij een omslagpunt". Als de ontbossing nog even verder gaat, kan er een proces op gang komen dat het grootste regenwoud op aarde in amper 65 jaar doet krimpen tot een derde van zijn oorspronkelijke omvang. Dat zegt Thomas Lovejoy, een wereldvermaarde tropische bioloog.
De snelle aftakeling zou te wijten zijn aan een samenspel van ontbossing, klimaatverandering en bosbranden, zegt Lovejoy, de belangrijkste biodiversiteitsadviseur van de Wereldbank. De combinatie van die drie factoren kan de waterhuishouding van het regenwoud helemaal ontregelen.
Vicieuze cirkel
Het Amazonewoud genereert nu zelf minstens de helft van de regenval die de regio groen houdt. Als er eenmaal 20 procent van het Amazonewoud is verdwenen en hogere temperaturen de verdamping versnellen, zal het veel minder regenen in het zuiden en het zuidoosten van de Amazoneregio.
Dat zal tot meer en grotere branden leiden, waardoor er nog meer bos verloren gaat en het overblijvende woud nog sneller zal verdrogen. Die vicieuze cirkel kan het gigantische Amazonewoud verrassend snel doen krimpen. Ver zijn we niet meer van het omslagpunt verwijderd, want nu al is er 17 tot 18 procent van het oorspronkelijke Amazonewoud voor de bijl gegaan.
Het scenario staat beschreven in een studie die de Wereldbank op 22 januari publiceerde. Aan de studie werkten gerenommeerde instellingen als het Japanse Instituut voor Meteorologisch Onderzoek, de Universiteit van Exeter in Groot-Brittannië, het Braziliaanse Centrum voor Weervoorspelling en Klimaatverandering, het Duitse instituut van Potsdam en het Duitse Earth3000 mee.
Niet onherroepelijk
"Na veel branden, menselijke ellende, verlies van natuurlijke rijkdom en de uitstoot van massa's koolstof in de atmosfeer houden we uiteindelijk alleen cerrado (de Braziliaanse savanne) over", zegt Lovejoy, die het onderzoek coördineerde. Volgens het rapport zal het Amazonewoud al tegen 2025 tot driekwart van zijn oorspronkelijke grootte gekrompen zijn, en tot een derde tegen 2075.
Dat zou een zware klap zijn voor de natuurlijke rijkdom op aarde. Op één hectare regenwoud in het Amazonewoud groeien gemiddeld 750 soorten bomen en 1500 andere planten. In de Amazone en al zijn zijrivieren leven tweeduizend vissoorten, meer dan in heel de Atlantische Oceaan.
Onherroepelijk is de vernietiging van het Amazonewoud niet. "Het goede nieuws is dat kaalgeslagen gebieden herbebost kunnen worden en voor een veiligheidsmarge kunnen zorgen", zegt Lovejoy. En met name Brazilië is er al in geslaagd de ontbossing terug te dringen.
PD
