"Planten praten, maar alleen tegen nakomelingen"
02/06/'09
Een Amerikaanse en Japanse onderzoeker hebben het bewijs gevonden voor communicatie tussen planten. Sterker nog, de planten praten enkele tegen andere planten waar ze genetisch verwant aan zijn. Dat planten op een of ander manier met elkaar communiceren, is al langer een vermoeden. Maar dat ze, zo blijkt, ook zoals mensen en dieren in de eerste plaats hun nakomelingen beschermen, is ronduit sensationeel.
Biologen Richard Karban van de University of California en Kaori Shiojiri van de Kyoto University in het Japanse Otsu denken dat ze dit hebben aangetoond door een experiment met Artemisia (Artemisia tridentata, foto), een doodgewone struik.
Waarschuwen voor knaagdieren
De plant blijkt dichtbij geplante genetisch verwante struiken te waarschuwen voor knaagdieren, terwijl ze dat niet doet met struikjes Artemisia die genetisch niet verwant zijn.
Hoe dat waarschuwen gebeurt, is nog onduidelijk. Richard Karban vermoedt dat de ene struik chemische bestanddelen in de lucht vrijgeeft die de andere verwante plant waarschuwt, waarop deze dan een of ander verdedigingsmechanisme kan inschakelen. Het vullen van de bladeren met een onappetijtelijke stof? Of het wegdraaien van de stam en de bladeren om minder aantrekkelijk te zijn voor knaagdieren?
Echt bewijs?
Sommige experimenten hebben aangetoond dat wortels van planten die dichtbij die van niet verwante planten groeien, zullen concurreren met elkaar om zoveel mogelijk water te krijgen. Maar zijn de wortels genetisch verwant, hebben ze dus een gemeenschappelijke moederplant, dan treden ze niet in concurrentie.
Maar wanneer gestekte scheuten naast elkaar worden geplant, blijkt in eenzelfde experiment dat ze, hoewel verwant, elkaar wel beconcurreren. Dit duidt erop dat op planten elkaar toch niet herkennen als genetisch verwant.
Enkel nakomelingen
Karban en Shiojiri omzeilden deze kritiek door Artemisia te stekken. Ze plaatsten de stekken enerzijds vlakbij verwante andere struiken en anderzijds bij struiken die niet verwant zijn. De struiken waar de gestekte planten bij werden gezet, werden geknipt om beschadiging door knaagdieren te simuleren. Het resultaat van het experiment is op zijn minst opzienbarend. De groep stekken die bij hun genetische moederplant werden gezet, hadden na verloop van tijd 42 procent minder schade door knaagdieren, dan de gestekte struiken die bij een onverwante geknipte plant werden gezet.
Dit zou erop wijzen dat de geknipte Artemisia enkel nakomelingen waarschuwt voor knaagdieren en verwante planten ook echt herkent.
Controversieel
"Het is controversieel", geeft Richard Karban toe in een artikel op BBC. "Maar door dit proces van communicatie lijkt Artemisia in staat zichzelf en verwanten te onderscheiden van niet verwante planten. En dat opent een zee van andere mogelijkheden."
Galerij
