Bestuurder persoonlijk aansprakelijk voor fouten bedrijf
05/02/'10
Eén van de hoofdtaken van de Rijksdienst voor Sociale zekerheid (RSZ) is de inning van de socialezekerheidsbijdragen bij de bedrijven, die ze als werkgever dienen te betalen bovenop de aan hun werknemers uitbetaalde brutolonen. In de praktijk loopt dit vaak niet van een leien dakje en ziet de RSZ zeker in crisistijden vaak haar vorderingen in de rook opgaan bij faillissementen.
De artikelen 56 tot 60 van de Programmawet van 20 juli 2006 heeft de RSZ echter een geducht wapen in handen gegeven om alsnog haar sociale zekerheidsbijdragen te kunnen innen. Deze artikelen hebben immers de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders en gewezen bestuurders van de vennootschap ingevoerd voor de onbetaalde sociale zekerheidsbijdragen. Met andere woorden een (ex) bestuurder kan er toe veroordeeld worden om met zijn eigen vermogen de achterstallige sociale zekerheidsschulden van het bedrijf te betalen.
Grove fout
Het is evident dat dergelijke drastische maatregelen, die de muur tussen het vermogen van de vennootschap en het persoonlijk vermogen van de bestuurders doorbreken, maar kunnen in limitatieve gevallen.
Ten eerste indien komt vast te staan dat een door een bestuurder begane grove fout aan de basis lag van het faillissement van het bedrijf. Als grove fout wordt bijvoorbeeld beschouwd iedere vorm van ernstige en georganiseerde sociale/ fiscale fraude die uiteindelijk het bedrijf ten gronde richt. Ten tweede kan de persoonlijke aansprakelijkheid spelen van bestuurders, die zelf in de loop van vijf jaar voorafgaand aan de faillietverklaring, bij minstens twee faillissementen of vereffeningen of gelijkaardige operaties waren betrokken met schulden ten aanzien van de RSZ.
Let op, ook buiten de hypothese van een faillissement kan een bestuurder belast met de dagelijkse leiding van de vennootschap met zijn persoonlijk vermogen voor RSZ-schulden van het bedrijf aansprakelijk gesteld worden. Dit indien de RSZ om bepaalde inlichtingen vroeg aan het bedrijf en daarop geen of een foutief antwoord heeft gekregen.
Fiscale schulden
Dezelfde programmawet heeft ook een persoonlijke aansprakelijkheid voor bestuurders ingevoerd voor fiscale schulden van de vennootschap.
De fiscus kan dit enkel en alleen wanneer er aan deze bestuurder een fout kan aangewreven worden die uiteindelijk heeft bijgedragen tot de niet-betaling van fiscale schulden.
Een voorbeeld van een dergelijke fout is het tegen alle logica in verder zetten van een ernstig verlieslatende activiteit. Een fout wordt wettelijk vermoed in geval van herhaalde niet-betaling van bedrijfsvoorheffing of BTW, namelijk het niet betalen van minstens twee vervallen schulden binnen een periode van het jaar.
Filip Tilleman
Advocaat
Tilleman van Hoogenbemt, Antwerpen
