"Mensen verpanden hun gouden tanden uit geldnood"

29/10/'08 Buitenland “Het bizarste wat ik hier ooit binnengekregen heb, was een glazen oog. De zaken lopen als een trein. En inderdaad, mensen trekken hun gouden tanden uit en verpanden ze. Zo hoog is de geldnood.” Katherine Jachimik runt met haar man het pandjeshuis ‘Pawn Shop Central’.

De winkel in het hartje van Phoenix, de hoofdplaats van de woestijnstaat Arizona, is volgestouwd met dvd’s, stereoketens en huishoudapparaten. Een aparte zaal is gevuld met elektrische en akoestische gitaren, orgels, versterkers en drumstellen: muzikanten kunnen slecht met geld om, vermoed ik. “Muzikanten zijn een dankbaar publiek. Als ze geen werk hebben, dan komen ze hun instrument verpanden”, lacht Jachimik.

Veel Amerikanen voelen de economische crisis in de portemonnee. De totale schuld op de kredietkaarten is de voorbije zomer tot zeker 900 miljard dollar opgelopen. Op een bepaald moment wil de bank echter weer boter bij de vis. En steeds meer mensen slagen daar niet meer in. Volgens het ratingsbureau Moody’s is in augustus het aantal wanbetalers tot 4,6 procent gestegen, een verhoging met 20 procent in vergelijking met vorig jaar. Als de kredietkaart definitief geblokkeerd raakt, rest er voor velen maar één oplossing om aan geld te raken: op met die nieuwste stereo of bontmantel naar het pandjeshuis.

“We runnen deze zaak nu 23 jaar, maar nu is het bijzonder druk”, zegt Katherine Jachimik. “De voorbije jaren was er teveel ‘easy money’ in de States, iedereen kon veel te makkelijk aan geld geraken. Veel mensen namen een tweede hypotheek op hun huis om een Hummer of een nieuwe stereo te kopen. Nu de kredietmarkten in mekaar gestort zijn, komen deze mensen in de problemen. Het zijn niet alleen de arme sloebers die hier aankloppen. We krijgen iedereen over de vloer, ook mensen uit de hogere inkomensgroepen. Natuurlijk krijgen we drugsverslaafden over de vloer, maar we stellen geen vragen.”

Hoe werkt jullie pandjeshuis?

“Mensen komen hier met hun spullen en onze medewerkers taxeren die. De klant krijgt tot 80% van de waarde cash. De lener kan zijn spullen terugkrijgen als hij ons binnen de 90 dagen terugbetaalt, met intrest natuurlijk. Wij moeten er ook iets aan verdienen. De intrest bedraagt momenteel 22 procent voor de 90 dagen. Daarna verkopen we de producten. Hier kan je koopjes vinden. Je betaalt hier gemakkelijk 40 procent minder dan in de gewone retailzaken.”

Veel mensen komen hun ring niet meer afhalen. Wat dan?

“Als de klant zijn lening niet terugbetaalt, dan is die ring van ons. We verkopen hem dan in onze winkel.”

Kan ik hier enkele gouden tanden kopen?

(Lacht) “De gouden tanden laten we smelten. Met de opbrengst hiervan versterken we ons kapitaal. Het glazen oog? De klant heeft ons tijdig terugbetaald. We merken dat het crisis is omdat het niet-terugbetalen van de leningen toeneemt. Dit is gestegen van 30 tot 40 procent en meer. Ik heb het nog nooit zo druk meegemaakt.”