"Grieken moeten snel zeggen of ze in eurozone blijven"

02/11/'11 Buitenland Frankrijk en Duitsland verhogen de druk op Griekenland om snel duidelijkheid te scheppen over de omzetting van het recente Europese schuldenakkoord. De vraag dringt zich op of Griekenland in de eurozone blijft of niet. Maar experts waarschuwen al dat een exit zeer nefaste gevolgen zal hebben zowel voor de Grieken als de eurozone.

"De Grieken moeten snel en duidelijk zeggen of ze hun plaats in de eurozone willen behouden", zo verklaarde de Franse premier François Fillon voor aanvang van de G20-top in het Zuid-Franse Cannes.

Aan de vooravond van de G20 wordt er druk overlegd over de plannen van de Griekse premier George Papandreou om het Europese schuldenakkoord - dat onder meer voorziet in de kwijtschelding van de helft van de Griekse schulden - aan het Griekse volk voor te leggen in een referendum. Die plannen werden maandagavond aangekondigd en veroorzaakten een schokgolf door Europa en de financiële markten.

Volgens de Franse premier Fillon kan Europa geen weken wachten op de uitkomst van een referendum. En als er dan toch een referendum moet komen, dan moet er volgens Fillon duidelijk gezegd worden dat de keuze gaat tussen "Europese solidariteit in ruil voor inspanningen en een Grieks failliet".

Merkel

Ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel dringt aan op snelle duidelijkheid. "We hebben vorige week een programma op poten gezet voor Griekenland. We willen dat programma realiseren en daarvoor hebben we duidelijkheid nodig. Daar dient die vergadering van vanavond ook voor", zo liet Merkel in de aanloop naar het overleg optekenen.

Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso waarschuwt intussen voor de mogelijke gevolgen van een Grieks "njet". Zo'n verwerping zou "onvoorspelbare" gevolgen hebben. Barroso wil dat de Griekse politieke verantwoordelijken zich eensgezind achter de geplande maatregelen scharen.

"Als Griekenland niet akkoord gaat met het vooropgesteld programma, zullen de gevolgen voor de Grieken nog zwaarder zijn, met name voor de meest kwetsbaren."

Het is opvallend dat er nu expliciet gesproken wordt over een piste die totnogtoe taboe was, namelijk de exit van een land uit de eurozone.

Explosief

In feite voorzien de Europese verdragen niet in een mogelijke uitstap uit de monetaire unie. Maar mocht Griekenland daar zelf op aansturen, lijkt niets een exit te kunnen verhinderen. Sinds de aankondiging van het referendum twee dagen geleden, hebben al verschillende eurolanden laten uitschijnen dat een "neen"-stem wel zal moeten leiden tot een terugkeer naar de drachme.

Maar precies dat scenario zou de Grieken nog meer in de problemen kunnen brengen, waarschuwen experts.

De schulden van zowel de overheid, bedrijven als gezinnen -die eerder gemaakt zijn in euro- zouden immers met een zwaar gedevalueerde munt moeten worden terugbetaald. Dit kan leiden tot minder koopkracht voor de bevolking, een nieuwe recessie en rentevoeten die opnieuw gaan stijgen.

In dergelijk scenario is er ook sprake van hoge inflatie, want geïmporteerde goederen (uitgedrukt in euro) zullen plots veel duurder worden. Dat is bijvoorbeeld het geval voor energie, met alle gevolgen vandien voor de huishoudens.

Banken

Een uitstap uit de eurozone dreigt ook de Griekse banken, die al zwaar getroffen zijn door de crisis, nog verder de dieperik in te duwen. Ze zouden opgezadeld worden met gigantische verliezen -op geen enkele manier zullen ze nog in staat zijn het schuldpapier terug te betalen- en dit zal hoogstwaarschijnlijk leiden tot verdere nationaliseringen. In dat laatste geval moet de Griekse overheid zich weer zwaar in de schulden steken.

Dergelijk scenario doet denken aan het faillissement van Argentinië, ongeveer tien jaar geleden. Maar het grote verschil, aldus experts, is dat dat land veel kon exporteren, wat niet het geval is voor Griekenland.

Eurozone

Een exit dreigt daarnaast ook nefaste gevolgen te hebben voor de eurozone zelf. Speculanten zullen de kredietwaardigheid van nog meer zwakke landen gaan uittesten, wat tot het uiteenvallen van de monetaire unie kan leiden.

Het agentschap Fitch dringt daarom aan om de uitbreiding van het Europese noodfonds (EFSF) zo snel mogelijk operationeel te maken. Vorige week, op de Europese top in Brussel, werd die uitbreiding principieel goedgekeurd. De bedoeling ervan is om te vermijden dat de crisis zou uitdijen naar landen als Italië of Spanje.