Steeds meer Afrikaanse grond in buitenlandse handen

05/10/'11 Buitenland Meer en meer land in ontwikkelingslanden wordt geleast of gekocht door buitenlandse investeerders, zegt Camilla Toulmin, die voor de VN-Voedselorganisatie (FAO) een rapport over de nieuwe landhonger heeft geschreven.

Het zou fantastisch nieuws moeten zijn voor de honderden miljoenen kleine boeren in ontwikkelingslanden: hun land wordt meer waard, ze zitten op goud. "Toch zijn ze heel kwetsbaar", zegt Toulmin, directeur van het International Institute for Environment and Development. "De lokale bevolking heeft vaak geen officiële landrechten. Er is vaak een kloof tussen lokaal gewoonterecht en de nationale wet. Veel land wordt collectief beheerd, maar regeringen doen alsof er niemand woont."

Toenemende druk

De druk op land, en daarmee op de prijs van voedsel, zal niet meer afnemen, en waarschijnlijk zelfs toenemen, zegt Toulmin. "Er zijn alleen maar schattingen, maar het gaat om tientallen tot honderden miljoenen hectares die de afgelopen jaren in buitenlandse handen zijn gekomen. Contracten zijn vaak niet openbaar, dus het is waarschijnlijk meer. Grofweg twee derde van de deals vindt plaats in Afrika ten zuiden van de Sahara."

Nu zijn internationale investeringen hard nodig in gebieden waar de landbouwproductiviteit te laag is, erkent Toulmin. "Het probleem is echter dat aankopen van land vaak niet leiden tot meer voedselproductie voor de omgeving. Steeds meer land wordt aangekocht om te speculeren, biobrandstoffen te verbouwen of voedsel voor een ander land te telen."

Zwakke overheden?

"Er wordt vaak geroepen dat overheden te zwak zijn om een goed tegenwicht te kunnen bieden", zegt Phil Woodhouse van de Universiteit van Manchester. "Maar vaak zijn de overheden juist de grote drijvende kracht achter de verkoop. Veel politici willen hun land modern maken, zo snel mogelijk, en daar hoort grootschalige landbouw bij. De lokale bevolking staat alleen maar in de weg."

Ook Europese landen kunnen iets doen, aldus Toulmin. "Laat pensioenfondsen openbaar maken wat voor beleggingen ze doen in ontwikkelingslanden, bijvoorbeeld. En, heel belangrijk: stop met het stimuleren van de teelt van biobrandstoffen in ontwikkelingslanden. Dat is een van de grootste aanjagers van de huidige landkoorts."

Bron: IPS
Beeld: Photonews