"Leger heeft nog te veel macht in Honduras"

04/10/'11 Buitenland Volgens academici en activisten heeft het leger nog te veel macht in Honduras. Na de staatsgreep van 2009 is de demilitarisering in de koelkast beland. Samen met voormalig defensieminister Orellana pleiten ze voor een grondwetsherziening.

"De militairen denken dat het vaderland ten dienste staat van hen en niet omgekeerd", zegt ex-defensieminister Edmundo Orellana. "Na de staatsgreep zijn we teruggekeerd naar een weinig fraai verleden. Nu zien we hoe gepensioneerde militairen, die nog nauwe banden hebben met de top van de strijdkrachten, controle hebben verworven over sleutelinstellingen die hen ontnomen waren. Het bewijst dat het militaire verleden nog steeds een groot gewicht heeft in Honduras."

Manuel Zelaya

Orellana maakte deel uit van de regering van Manuel Zelaya (foto), de vorige president van Honduras, die op 28 juni 2009 door militairen op het vliegtuig naar Costa Rica werd gezet. Een week voor de staatsgreep had Orellana ontslag genomen uit onvrede met de koers die de regering-Zelaya aanhield.

Samen met verscheidene academici en burgerorganisaties heeft hij zijn schouders gezet onder een project dat een grondwetsherziening moet afdwingen, een herziening die de macht van het leger aan banden legt. De voorbije vier maanden hebben academici en burgerorganisaties in werkgroepen concrete voorstellen tot demilitarisering uitgewerkt. Zo willen ze dat de telecommunicatiesector en andere belangrijke civiele sectoren weer onder de controle van burgers komen.

Buit van de staatsgreep

De burgers "hebben zich nooit geïnteresseerd voor defensiethema's, maar nu zien ze dat het moment gekomen is om een gemeenschap te creëren die waakzaam is, voorstellen doet en waarschuwt voor de risico's als men meer macht geeft aan de strijdkrachten", zegt socioloog en legerexpert Leticia Salomón.

Dat gepensioneerde militairen nog steeds belangrijke instellingen in handen hebben "wekt de indruk dat dit hun deel van de buit is voor hun deelname aan de staatsgreep", zegt Salomón. Als voorbeeld noemt ze de voormalige generaal Romeo Vásquez, die nu het staatstelefoonbedrijf Hondutel leidt. Het was Vásquez die als commandant van het Hondurese leger in 2009 de opdracht gaf Zelaya op het vliegtuig te zetten.

Andere belangrijke civiele diensten in handen van gepensioneerde militairen zijn die voor immigratie, koopvaardij en sociale huisvesting. Volgens de Argentijnse defensiespecialist Ruth Diamint is het hervormingsplan van de Hondurese academici en activisten "zeer helder en realiseerbaar".

Beeld: Photonews